Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc hội đàm ở Bắc Kinh, ngày 20/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo trang Al Jazeera, cuộc gặp diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm Trung Quốc kéo dài hai ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump và cuộc hội đàm giữa ông với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Dưới đây là những nội dung đáng chú ý trong các tuyên bố được Bắc Kinh và Moskva đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh Nga - Trung.
Thúc đẩy “thế giới đa cực”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 20/5 cho biết: “Hai nước cũng sẽ ra tuyên bố chung về việc thúc đẩy một thế giới đa cực và kiểu quan hệ quốc tế mới”. Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov mô tả đây là văn kiện chính sách dài 47 trang.
Khái niệm “thế giới đa cực” được hiểu là trật tự quốc tế trong đó quyền lực và tầm ảnh hưởng về kinh tế, quân sự, ngoại giao được phân bổ cho từ ba quốc gia trở lên, thay vì tập trung vào một hoặc hai cường quốc.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong cuộc gặp mới nhất, ông Tập Cận Bình nói với ông Putin rằng: “Làn sóng bá quyền đơn phương đang gia tăng mạnh mẽ”.
Quan hệ song phương đạt mức “chưa từng có”
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại cuộc hội đàm ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 20/5/2026. Ảnh: AA/TTXVN
Thông cáo đăng trên trang web Điện Kremlin cho biết quan hệ Nga - Trung đã đạt tới “mức độ thực sự chưa từng có và tiếp tục phát triển”.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh: “Hai bên cần thuận theo xu thế hòa bình, phát triển, hợp tác và cùng có lợi để thúc đẩy quan hệ Trung - Nga phát triển với chất lượng cao hơn”.
Theo các tuyên bố được công bố, hợp tác song phương hiện không chỉ giới hạn trong lĩnh vực kinh tế mà còn mở rộng sang thể thao, giáo dục và truyền thông.
Điện Kremlin cho biết năm nay cũng đánh dấu 70 năm hợp tác giữa hãng thông tấn TASS của Nga và Tân Hoa xã của Trung Quốc.
Làm sâu sắc hợp tác kinh tế, giảm phụ thuộc vào USD
Điện Kremlin cho biết Moskva và Bắc Kinh đã ký khoảng 40 văn kiện liên chính phủ, liên cơ quan và doanh nghiệp. “Nhiều văn kiện trong số này tập trung vào việc tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác kinh tế”, tuyên bố nêu rõ.
Theo phía Nga, kim ngạch thương mại song phương năm ngoái đạt gần 240 tỷ USD, trong khi phía Trung Quốc cho biết thương mại hai chiều tăng 20% trong bốn tháng đầu năm nay.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh: “Hai bên cần tận dụng đà phát triển này, tăng cường kết nối giữa Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc với chiến lược phát triển của Nga đến năm 2030, thúc đẩy nâng cấp hợp tác cùng có lợi trên nhiều lĩnh vực và phục vụ tiến trình phát triển, phục hưng của cả hai nước”.
Điện Kremlin cho biết gần như toàn bộ giao dịch xuất nhập khẩu giữa Nga và Trung Quốc hiện được thanh toán bằng đồng ruble và nhân dân tệ.
“Nói cách khác, chúng tôi trên thực tế đã xây dựng được một hệ thống thương mại song phương ổn định, có khả năng chống chịu trước tác động từ bên ngoài và những biến động tiêu cực của thị trường toàn cầu”, tuyên bố của Nga nêu rõ.
Đảm bảo nguồn cung năng lượng
Điện Kremlin ngày 20/5 cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận về tuyến đường và việc xây dựng dự án đường ống khí đốt Siberia 2 vốn bị trì hoãn nhiều năm, dù các chi tiết cụ thể vẫn đang tiếp tục được đàm phán.
Sau khi hoàn thành, đường ống này sẽ vận chuyển khoảng 50 tỷ m3 khí đốt Nga mỗi năm sang Trung Quốc thông qua Mông Cổ, qua đó mở rộng đáng kể dòng chảy năng lượng giữa hai nước.
Theo Điện Kremlin, Nga và Trung Quốc đang duy trì hợp tác tích cực trong lĩnh vực năng lượng.
“Nga là một trong những nước xuất khẩu dầu mỏ, khí tự nhiên, bao gồm khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) và than đá lớn nhất sang Trung Quốc. Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng tiếp tục đảm bảo nguồn cung ổn định, không gián đoạn cho thị trường Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh”, tuyên bố nêu rõ.
Trong bối cảnh thị trường châu Âu phần lớn khép lại với năng lượng Nga do tác động từ xung đột Ukraine, Trung Quốc nổi lên như khách hàng chủ chốt đối với dầu mỏ và các sản phẩm năng lượng Nga, đồng thời được hưởng mức giá chiết khấu sâu.
“Năm Giáo dục” Nga - Trung
Hai bên cũng cho biết Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin đã nhất trí mở rộng các chương trình trao đổi sinh viên, thúc đẩy hợp tác giữa các trường đại học và các nền tảng nghiên cứu nhằm tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học chung giữa hai nước.
Giới quan sát nhận định các thỏa thuận và tuyên bố được công bố sau hội nghị phản ánh xu hướng Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau trên cả phương diện kinh tế, năng lượng và địa chính trị, trong bối cảnh hai nước cùng thúc đẩy một trật tự quốc tế đa cực nhằm giảm ảnh hưởng của phương Tây trong các cấu trúc quyền lực toàn cầu.