Tàu Professor Molchanov - một tài sản của nhà nước Nga - bị giữ lại Barentsburg theo phán quyết của Tòa án quận Nord-Trondelag và Sor-Trondelag ngày 31/8/2026. Ảnh: Naftogaz
Việc bắt giữ này là một phần trong nỗ lực toàn cầu nhằm buộc Nga phải bồi thường cho việc nước này chiếm giữ trái phép các tài sản của Naftogaz trong thời gian kiểm soát Crimea.
Năm 2023, một tòa trọng tài tại La Hay đã yêu cầu Nga trả cho Naftogaz 4,22 tỷ USD cộng với tiền lãi để bồi thường cho việc chiếm giữ tài sản của Naftogaz ở Crimea.
Do Nga từ chối thanh toán, Ukraine và các đồng minh đã phải tìm kiếm những biện pháp khác để thu hồi khoản tiền này, trong đó có việc thu giữ các tài sản của nhà nước Nga.
Một phán quyết của Tòa án quận Nord-Trondelag và Sor-Trondelag ngày 31/8 đã mở đường cho Na Uy bắt giữ Professor Molchanov, một tàu thuộc sở hữu nhà nước Nga được sử dụng cho các chuyến du lịch thám hiểm thương mại quanh quần đảo Svalbard.
Theo lệnh của tòa án, Thống đốc Svalbard Lars Fause có thể ngăn con tàu rời cảng.
Văn phòng của Thống đốc Fause cho biết trong một tuyên bố rằng ông đã quyết định tàu Professor Molchanov sẽ tiếp tục ở lại Barentsburg cho đến khi tòa án có quyết định khác.
Ông Fause cũng sẽ phối hợp với Trust Arcticugol, một doanh nghiệp nhà nước Nga quản lý các hoạt động khai thác mỏ của Nga tại quần đảo này, để chăm lo cho thủy thủ đoàn và hành khách trên tàu.
Trong một tuyên bố, theo báo The Kyiv Independent ngày 3/9, quyền Giám đốc điều hành Naftogaz Serhii Fedorenko cho rằng đây là một bước đi quan trọng nữa nhằm khôi phục công lý đối với việc Nga chiếm giữ các tài sản của Naftogaz tại Crimea.
Ông Fedorenko nói thêm: “Nga không thể trốn tránh trách nhiệm chỉ đơn giản bằng cách từ chối tuân thủ phán quyết của một tòa trọng tài quốc tế. Chúng tôi sẽ tiếp tục truy tìm các tài sản của Nga trên khắp thế giới cho đến khi khoản tiền bồi thường được phán quyết dành cho Naftogaz và các công ty khác thuộc Tập đoàn Naftogaz được thanh toán”.
Việc Na Uy bắt giữ tàu Professor Molchanov diễn ra trong bối cảnh các nước châu Âu tăng cường những nỗ lực nhằm chặn giữ các tàu có liên quan đến Nga trên biển.
Tháng 6/2026, tòa án cấp cao nhất của Thụy Điển ra phán quyết rằng một tàu Nga bị bắt giữ do vận chuyển trái phép ngũ cốc từ các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát có thể được bàn giao cho Ukraine.
Cũng trong tháng 6/2026, lực lượng Anh đã lên tàu và bắt giữ một tàu chở dầu thuộc đội tàu Nga bị áp đặt trừng phạt tại eo biển Manche.
Mười ngày sau, Hải quân Pháp lần đầu tiên bắt giữ một tàu chở dầu trái phép của Nga tại Địa Trung Hải.
Ngày 12/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin đe dọa sẽ “đáp trả tương xứng” nếu các nước châu Âu bắt giữ các tàu thương mại của Moskva.