Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: ANI/TTXVN
Theo tờ New York Times, ngày 23/3, giới lãnh đạo Mỹ, Iran và Israel đã đưa ra các tín hiệu mâu thuẫn, khiến bức tranh về khả năng đàm phán hòa bình trở nên mờ mịt, đồng thời làm dấy lên nghi ngờ liệu cuộc chiến Trung Đông có thể sớm kết thúc hay không.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Iran đang tiến hành các cuộc trao đổi “rất tích cực” nhằm chấm dứt cuộc chiến bùng phát từ ngày 28/2. Ông nói hai bên đã đạt được “khoảng 15 điểm đồng thuận” và quyết định hoãn đến thứ Sáu, 27/3, kế hoạch tấn công các nhà máy điện của Iran để tạo điều kiện cho đối thoại.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran đã bác bỏ thông tin này trên mạng xã hội, cáo buộc ông Trump đưa ra tuyên bố sai lệch nhằm trấn an thị trường năng lượng đang biến động. Các quan chức Iran khẳng định nước này sẽ tiếp tục chiến đấu.
Dù vậy, theo một số nguồn tin Iran, hai bên vẫn đang trao đổi thông điệp thông qua các kênh trung gian, với mục tiêu trước mắt là hạ nhiệt căng thẳng và tránh các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu.
Sau cuộc điện đàm với ông Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu không xác nhận có đàm phán hay không, nhưng cho biết Tổng thống Mỹ tin rằng có thể tận dụng các thành quả quân sự để đạt được mục tiêu chiến tranh thông qua một thỏa thuận. Ông Netanyahu nhấn mạnh Israel vẫn sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự nhằm vào Iran và lực lượng đồng minh Hezbollah tại Liban (Lebanon).
Bất chấp những tín hiệu ngoại giao, giao tranh vẫn diễn ra trên nhiều mặt trận. Mỹ và Israel cho biết đã tiến hành các đợt không kích mới vào Iran, trong khi Israel tiếp tục chiến dịch tại Liban. Iran cũng tuyên bố đã tấn công Israel và các nước Vùng Vịnh, dù chưa rõ mức độ hiệu quả.
Ông Trump cho biết con rể ông, Jared Kushner, cùng đặc phái viên Steve Witkoff đang dẫn dắt các cuộc trao đổi. Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ có thể dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân – điều mà Tehran luôn bác bỏ.
Một số quan chức tiết lộ Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và ông Witkoff đã có các cuộc điện đàm gần đây, nhưng chỉ mang tính thăm dò nhằm giảm leo thang, chưa thể coi là đàm phán chính thức.
Trong lúc đó, hệ lụy toàn cầu của cuộc chiến đang ngày càng rõ nét, khi giá dầu và khí đốt tăng mạnh kể từ cuối tháng 2 – được đánh giá là cú sốc năng lượng nghiêm trọng hơn cả các cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 và 1979 cộng lại. Những phát biểu lạc quan của ông Trump từng giúp giá năng lượng hạ nhiệt tạm thời, nhưng xu hướng này khó duy trì nếu không có tiến triển thực chất.
EU tuyên bố về chiến dịch an ninh hàng hải qua Hormuz
Khi được hỏi liệu EU có đóng góp vào một chiến dịch hàng hải để đảm bảo an ninh eo biển Hormuz hay không, bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU), cho biết: “Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu đã rất rõ ràng rằng khi các cuộc xung đột kết thúc, họ có thể xem xét một chiến dịch như vậy.”
“Chúng tôi nghĩ rằng đã đến lúc phải ngồi vào bàn đàm phán và chấm dứt các cuộc xung đột”, bà nói thêm hôm 23/3. “Tình hình rất nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng trên toàn thế giới. Tất cả chúng ta đều cảm nhận được những tác động dây chuyền đến giá khí đốt và dầu mỏ, các doanh nghiệp và xã hội của chúng ta".
Bà Ursula von der Leyen, cho biết bà “vô cùng lo ngại” về cuộc xung đột ở Trung Đông. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 23/3 ở Canberra, Australia, bà kêu gọi Iran “ngay lập tức” chấm dứt các cuộc tấn công trả đũa và cho phép tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng đã trở nên nguy hiểm trong những tuần gần đây. Bà nói: “Các cuộc tấn công gần đây của Iran vào các tàu thương mại không vũ trang ở Vịnh, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự bao gồm các cơ sở dầu khí và việc lực lượng Iran đóng cửa eo biển Hormuz trên thực tế là không thể chấp nhận được và phải bị lên án”.
Các diễn biến đáng chú ý trong 24 giờ qua:
Mỹ: Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết nước này đã tiến hành hơn 9.000 cuộc tấn công vào Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2, bao gồm việc làm hư hại hoặc đánh chìm hơn 140 tàu hải quân Iran.
Israel: Quân đội Israel đang chịu sức ép sau khi các tên lửa Iran đánh trúng thành phố Dimona – gần cơ sở hạt nhân quan trọng – và Arad, khiến hơn 10 người bị thương nặng. Sự việc làm dấy lên lo ngại Israel có thể đang hạn chế sử dụng các hệ thống phòng thủ tiên tiến để tránh cạn kiệt nguồn lực. Quân đội Israel cũng thừa nhận một vụ pháo kích nhầm khiến một nông dân thiệt mạng gần biên giới Lebanon và đã gửi lời xin lỗi.
Liban: Israel tuyên bố đã tấn công cầu Dallafa ở miền nam Liban – một tuyến giao thông quan trọng mà họ cho là bị Hezbollah sử dụng. Các cuộc không kích cũng nhắm vào hạ tầng của Hezbollah tại thủ đô Beirut.
Qatar: Chính phủ Qatar đã chấm dứt chính sách làm việc từ xa áp dụng trong thời gian chiến sự, yêu cầu người lao động quay lại làm việc trực tiếp từ ngày 24/3.
Kuwait: Bộ Điện lực Kuwait cho biết 7 đường dây điện ở một số khu vực của nước này đã bị ngừng hoạt động ngày 23/3 sau khi bị hư hại do mảnh vỡ rơi xuống từ các vụ đánh chặn phòng không. Quân đội Kuwait cho biết trên mạng xã hội rằng họ đang phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa lần thứ hai kể từ khoảng nửa đêm.
Thương vong: Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc cho biết ít nhất 1.348 dân thường đã thiệt mạng tại nước này. Một tổ chức nhân quyền ước tính con số là 1.398 người. Tại Liban, hơn 1.000 người đã thiệt mạng. Các cuộc tấn công trả đũa từ Iran đã khiến ít nhất 15 người chết tại Israel, trong khi phía Mỹ có 13 binh sĩ tử vong.
Ước tính tổng cộng hơn 2.000 người đã thiệt mạng kể từ khi cuộc chiến nổ ra, phần lớn ở Iran và Liban – nơi Israel mở thêm mặt trận chống lại Hezbollah, lực lượng được Iran hậu thuẫn.