Mỹ bắt giữ tàu dầu Iran

Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Rafael Peralta đã tiến hành chặn một tàu chở dầu thô treo cờ Iran khi phương tiện này được cho là đang di chuyển hướng về cảng Iran. Washington khẳng định hành động này nằm trong khuôn khổ thực thi phong tỏa các cảng Iran, sau khi cho rằng Tehran tiếp tục vi phạm các lệnh trừng phạt liên quan đến xuất khẩu dầu mỏ.

Cuối tuần qua, giới chức tư pháp Mỹ cũng cho biết lực lượng nước này đã chặn giữ hai tàu chở dầu với tổng cộng khoảng 1,9 triệu thùng dầu mỗi tàu tại Ấn Độ Dương, dựa trên các lệnh thu giữ được ban hành. Phía Mỹ tuyên bố sẽ tiếp tục theo dõi, điều tra và ngăn chặn các hoạt động vận chuyển dầu bị coi là bất hợp pháp, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu ngăn nguồn thu tài chính cho các thực thể bị trừng phạt.

Động thái này lập tức vấp phải phản ứng mạnh từ Tehran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei lên án việc Mỹ bắt giữ tàu dầu Iran là “hợp pháp hóa hành vi cướp biển trên biển quốc tế”, đồng thời cáo buộc Washington sử dụng quyền lực để thực hiện các hành vi cưỡng đoạt dưới danh nghĩa thực thi pháp luật. Ông cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn vì hành động này làm suy yếu nghiêm trọng luật pháp quốc tế và tự do thương mại hàng hải.

Các vụ việc diễn ra trong bối cảnh khu vực eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu đang trở thành điểm nóng căng thẳng. Tehran được cho là đã tăng cường kiểm soát tại khu vực này và hạn chế một số hoạt động hàng hải liên quan đến các tàu bị coi là có liên hệ với Mỹ và Israel, trong khi Washington sau đó áp dụng các biện pháp đáp trả trên biển.

Diễn biến căng thẳng cũng đang tạo ra tác động lan tỏa tới khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Một số quốc gia như Australia và Nhật Bản cảnh báo nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng và chuỗi vận tải biển, trong bối cảnh phụ thuộc lớn vào tuyến hàng hải qua Trung Đông.

Australia cảnh báo rằng tình hình tại Trung Đông đang có tác động lan tỏa nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng năng lượng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Ngoại trưởng Australia Penny Wong nhấn mạnh bất kỳ gián đoạn nào tại các tuyến hàng hải trọng yếu đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá nhiên liệu và an ninh kinh tế của các quốc gia nhập khẩu năng lượng.

Tương tự, Nhật Bản cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc, cho rằng việc bất ổn kéo dài tại khu vực Hormuz có thể gây rủi ro lớn cho nguồn cung dầu mỏ và khí đốt. Tokyo nhấn mạnh cần đảm bảo tính ổn định và an toàn của các tuyến vận tải biển quốc tế, đồng thời tăng cường phối hợp với các đồng minh để ứng phó với biến động.

Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ đối đầu trên biển có thể tiếp tục leo thang nếu không có cơ chế kiềm chế hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh các bên đều đang gia tăng biện pháp quân sự và trừng phạt.