Một số điểm nhấn đáng chú ý tại Diễn đàn Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Armenia

Theo kênh Euronews, diễn đàn EPC lần thứ tám đã diễn ra ngày 4/5 tại Yerevan, Armenia, trong bối cảnh châu Âu tiếp tục đối mặt với những biến động địa chính trị và kinh tế kéo dài từ xung đột Nga - Ukraine. Là một khuôn khổ hợp tác không chính thức, EPC không đưa ra tuyên bố chung hay cam kết ràng buộc, nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo không gian đối thoại trực tiếp giữa các nhà lãnh đạo.

Một trong những điểm đáng chú ý là sự vắng mặt của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ông Merz đang ở tâm điểm căng thẳng với Mỹ sau phát biểu cho rằng Iran đã “làm Mỹ mất mặt” trong xung đột gần đây. Phản ứng lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức và cảnh báo tăng thuế ô tô châu Âu, động thái có thể gây thêm áp lực lên nền kinh tế Đức vốn phụ thuộc xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, các lãnh đạo tại Yerevan tỏ ra thận trọng, tránh những phát biểu có thể làm leo thang căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.

Trong khi đó, sự xuất hiện của Thủ tướng Canada Mark Carney thu hút sự chú ý đặc biệt. Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo ngoài châu Âu tham dự EPC. Ông Mark Carney nhấn mạnh vai trò của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đồng thời kêu gọi các quốc gia tầm trung hợp tác để cân bằng ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc, một đề xuất ông từng đưa ra trước đó tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos.

Xung đột Ukraine tiếp tục là trọng tâm thảo luận. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tận dụng hội nghị để thúc đẩy các cuộc gặp song phương với nhiều lãnh đạo châu Âu. Ông kêu gọi tăng cường hỗ trợ quân sự, đồng thời đề nghị mở các vòng đàm phán gia nhập EU cho Ukraine. Đáng chú ý, ông Zelensky nhấn mạnh sự cần thiết phải có tiếng nói chung của châu Âu trong các cuộc đàm phán với Nga, trong bối cảnh nội bộ EU còn chia rẽ về cách tiếp cận đối thoại với Moskva.

Một chủ đề xuyên suốt khác là sự phụ thuộc chiến lược của châu Âu. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cảnh báo việc phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu khiến EU dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh hệ quả của việc phụ thuộc cả vào Trung Quốc về kinh tế và Mỹ về an ninh, cho rằng đây là vấn đề then chốt cần được giải quyết.

Ngoài ra, hội nghị cũng mở ra tín hiệu cải thiện quan hệ giữa EU và Anh. Bà von der Leyen đã gặp Thủ tướng Anh Keir Starmer để thảo luận về khả năng London tham gia gói hỗ trợ tài chính cho Ukraine trị giá 90 tỷ euro. Hai bên đang đàm phán về mức đóng góp, với kỳ vọng tạo nền tảng cho hợp tác sâu hơn trong lĩnh vực quốc phòng.

Diễn đàn tại Yerevan một lần nữa cho thấy EPC, dù không có tính ràng buộc, vẫn là nơi phản ánh những lo ngại và ưu tiên chiến lược của châu Âu. Trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng phân mảnh, các cuộc trao đổi tại đây có thể trở thành nền tảng định hình các bước đi chính sách trong thời gian tới, đặc biệt khi EU phải đồng thời xử lý áp lực an ninh, kinh tế và quan hệ đối tác toàn cầu.