Một tàu hải quân di chuyển ở khu vực eo biển Hormuz ngày 1/3/2026. Ảnh: rnz.co.nz/TTXVN
Theo báo USA Today, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội ngày 12/4, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết sẽ triển khai biện pháp phong tỏa từ 10h sáng 13/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ (tức khoảng 21h cùng ngày theo giờ Việt Nam).
CENTCOM nêu rõ việc phong tỏa sẽ được thực thi đối với các tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng nằm trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Tuy nhiên, lực lượng này khẳng định sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải của các tàu đi qua eo biển Hormuz nếu không có hành trình đến hoặc đi từ các cảng của Iran.
Thông báo cũng cho biết các chi tiết cụ thể sẽ được cung cấp tới giới vận tải biển thông qua các thông báo chính thức trước khi biện pháp này có hiệu lực.
Động thái trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển eo biển Hormuz.
Cùng ngày 12/4, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết Hải quân Mỹ sẽ “lập tức” triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát và ngăn chặn tàu thuyền ra vào khu vực này. Ông nhấn mạnh quyết định có hiệu lực ngay lập tức và áp dụng đối với mọi phương tiện bị cho là có liên quan đến các hoạt động thương mại với Iran.
Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời cảnh báo rằng các tàu vi phạm sẽ không được đảm bảo an toàn trên vùng biển quốc tế, đồng thời cho biết đã chỉ thị quân đội duy trì trạng thái sẵn sàng cao.
Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tại Islamabad (Pakistan) kết thúc cùng ngày mà không đạt được kết quả. Theo phía Mỹ, dù các cuộc thảo luận được đánh giá có tiến triển ở một số nội dung, song bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran vẫn là trở ngại chính khiến tiến trình đàm phán đổ vỡ.
Trong khi đó, tình hình giao thông tại eo biển Hormuz vẫn đang trì trệ. Iran đã đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này trong nhiều tuần sau các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào các mục tiêu tại nước này. Sau khi hai bên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần hôm 8/4, một số ít tàu thuyền đã bắt đầu di chuyển trở lại qua khu vực.
Ngày 11/4, phía Mỹ thông báo hai tàu chiến đã đi qua eo biển Hormuz để triển khai hoạt động rà phá thủy lôi. Tuy nhiên, thông tin này đã bị phía Iran bác bỏ.
Eo biển Hormuz được xem là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới và là điểm nóng trong các tranh chấp giữa Mỹ và Iran. Vấn đề kiểm soát tuyến đường này cũng là một trong những nội dung bất đồng lớn trong các cuộc đàm phán tại Islamabad.
Theo các nguồn tin ngoại giao, Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian, đã đề xuất sáng kiến điều tiết hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, trong đó bao gồm khả năng triển khai các lực lượng tuần tra chung với sự tham gia của Mỹ và Iran nhằm bảo đảm an toàn hàng hải. Tuy nhiên, đề xuất này chưa nhận được sự đồng thuận từ các bên liên quan.