Theo các chuyên gia, khoảng 60% vải dệt hiện nay được làm từ sợi tổng hợp có nguồn gốc từ nhựa. Mỗi lần giặt, các sợi vải bị mài mòn, giải phóng các hạt vi nhựa có kích thước rất nhỏ mà bộ lọc thông thường của máy giặt không thể giữ lại. Các hạt này theo nước thải đi vào sông, hồ và biển, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
Công ty khởi nghiệp Matter của Anh đã phát triển một thiết bị lọc vi nhựa có thể lắp thêm cho hầu hết các máy giặt hiện có. Thiết bị được gắn vào phía sau máy, thời gian lắp đặt chưa đến 10 phút và không cần thay thế máy giặt. Theo kết quả thử nghiệm của công ty, bộ lọc có thể giữ lại tới 97% các hạt vi nhựa có kích thước từ 10 micromet, tương đương khoảng 1/6 đường kính sợi tóc người.
Thiết bị có đèn báo khi cần vệ sinh bộ lọc, thường khoảng mỗi tháng một lần, nên hầu như không làm thay đổi thói quen sử dụng của người dùng.
Theo nghiên cứu của Matter, mỗi lần giặt quần áo có thể phát thải trung bình khoảng 1 gram vi nhựa. Tại Anh, lượng vi nhựa từ các hộ gia đình theo nước thải ra môi trường ước tính lên tới khoảng 16 tấn mỗi ngày. Con số này còn cao hơn nhiều trên phạm vi toàn châu Âu.
Các nhà khoa học cảnh báo vi nhựa không chỉ tồn tại lâu trong môi trường mà còn có khả năng hấp thụ các chất ô nhiễm khác trước khi đi vào chuỗi thức ăn. Chúng có thể được các sinh vật phù du hấp thụ, từ đó ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái biển.
Hiện Matter đang phân phối sản phẩm tại 11 quốc gia và có kế hoạch mở rộng trên toàn thị trường EU. Công ty cũng triển khai chương trình thu hồi lượng vi nhựa đã thu được từ bộ lọc để nghiên cứu tái chế thành vật liệu mới, hướng tới xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn.
Hiện nay, lượng vi nhựa thu được từ các bộ lọc có thể được đưa đến bãi chôn lấp theo quy định. Theo các quy định của EU được ban hành từ những năm 1990, các bãi chôn lấp được niêm phong đạt tiêu chuẩn vẫn được xem là giải pháp xử lý tạm thời phù hợp. Tuy nhiên, các nhà phát triển đang thử nghiệm công nghệ tái chế số vi nhựa này thành vật liệu mới, thân thiện với môi trường hơn.
Theo giới quan sát, nếu EU chính thức ban hành quy định bắt buộc lắp bộ lọc vi nhựa trên máy giặt mới, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong nỗ lực giảm ô nhiễm nhựa và bảo vệ sức khỏe con người cũng như môi trường.