Theo kênh RT của Liên bang Nga tối 10/9, cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết họ đã phá hủy một phương tiện trinh sát Saildrone Explorer của Mỹ tại cửa ngõ eo biển Hormuz, đồng thời công bố đoạn video (xem dưới đây) cho thấy phương tiện không người lái này đang bốc cháy trên mặt nước.
Hải quân IRGC chỉ rõ phương tiện không người lái này, được xác định mang số hiệu trên thân tàu là 5838, đã bị tấn công khi đang hoạt động gần eo biển Hormuz.
Đài Phát thanh truyền hình nhà nước Iran (IRIB) mô tả đây là một thiết bị không người lái giám sát của Mỹ, nhưng quân đội Mỹ chưa xác nhận tổn thất này.
Trong tuyên bố của mình, IRGC cho rằng vài ngày qua, do lo sợ phải tiếp cận và đối đầu với các chiến binh Hồi giáo mà quân đội Mỹ đã điều các phương tiện không người lái tới eo biển Hormuz.
IRGC nói thêm rằng tuyến đường thủy chiến lược này vẫn nằm dưới sự kiểm soát và “giám sát tình báo” của Tehran, đồng thời cảnh báo rằng “bất kỳ sự hiện diện thù địch nào tại eo biển Hormuz đều sẽ trở thành mục tiêu tấn công”.
Theo RT, Saildrone Explorer dài khoảng 7 mét là một phương tiện mặt nước không người lái được trang bị camera, cảm biến và các hệ thống thông tin liên lạc phục vụ nhiệm vụ giám sát và trinh sát trên biển.
Hải quân Mỹ trước đây đã triển khai Saildrone Explorer cùng Lực lượng Đặc nhiệm 59 thuộc Hạm đội 5, có trụ sở tại Bahrain.
Lực lượng này tích hợp các hệ thống không người lái và trí tuệ nhân tạo vào các hoạt động quân sự trong khu vực.
Vụ việc mới nhất xảy ra chỉ hai ngày sau khi IRGC thu giữ một thiết bị không người lái dưới nước của Mỹ tại cửa ngõ eo biển Hormuz.
Đoạn video do Tehran công bố cho thấy một phương tiện có vẻ là thiết bị tự hành dưới nước Dive-LD do Anduril chế tạo và được đưa vào hoạt động năm 2025.
Lầu Năm Góc thừa nhận đã mất phương tiện lặn này, nhưng cho biết nó đã cũ, bị hỏng và không mang theo dữ liệu nhạy cảm hay thiết bị mật.
Các vụ việc diễn ra trong bối cảnh đối đầu trên biển giữa Washington và Tehran ngày càng leo thang.
Mỹ đã phá hủy một số tàu chở dầu của Iran sau khi cáo buộc IRGC phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào các tàu chiến Mỹ, trong khi Iran đã tấn công các tàu của Mỹ và các tàu chở dầu thương mại mà Tehran cáo buộc vi phạm những hạn chế tại khu vực xung quanh eo biển Hormuz.
Cuộc đối đầu đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động giao thông qua một trong những hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới và đẩy giá dầu thô Brent lên trên 108 USD/thùng.
Trong khi đó, xa hơn về phía Tây, lực lượng Houthi liên kết với Iran đang siết chặt quyền kiểm soát đối với eo biển Bab al-Mandeb, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng khác nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương.
Theo hãng tin Reuters của Anh, Houthi đã đẩy lực lượng chính phủ thân Saudi Arabia ra khỏi Mocha sau nhiều ngày giao tranh ác liệt, giành quyền kiểm soát cả thành phố lẫn cảng biển.
Trong khi đó, các nhân chứng nói với hãng tin AFP của Pháp rằng họ nhìn thấy các tay súng Houthi tiến vào thành phố hôm 10/9 và hô vang “Cái chết cho nước Mỹ, cái chết cho Israel”.
Houthi cũng được cho là đã tấn công quần đảo Hanish có vị trí chiến lược, đẩy lực lượng chính phủ lùi xa hơn về phía Nam.
Một nguồn tin quân sự giấu tên tuyên bố nhóm này đã chiếm đảo Zuqar sau các cuộc tấn công bằng rocket và một cuộc đổ bộ đường biển.
Các nguồn tin cho biết việc kiểm soát khu vực này sẽ củng cố vị thế của Houthi ở phía Yemen của eo biển Bab al-Mandeb, có khả năng cắt đứt các tuyến tiếp tế của chính phủ và khiến các lực lượng thân Saudi Arabia mất đi một trung tâm hậu cần quan trọng.