Người tiêu dùng mua sắm tại siêu thị ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: THX/TTXVN
Trong một tuyên bố chính thức, FAO nhấn mạnh việc phong tỏa eo biển Hormuz không chỉ gây gián đoạn hoạt động vận tải tạm thời, mà còn là “sự khởi đầu của một cú sốc mang tính hệ thống đối với hệ thống nông lương. Cú sốc này đang diễn tiến theo từng giai đoạn: năng lượng, phân bón, hạt giống, năng suất sụt giảm, giá hàng hóa tăng cao và cuối cùng dẫn đến lạm phát lương thực”. Cơ quan này cảnh báo một cuộc khủng hoảng lương thực toàn diện có nguy cơ bùng phát trong vòng 6-12 tháng tới. FAO ghi nhận chỉ số giá thực phẩm toàn cầu tăng 3 tháng liên tiếp kể từ khi xung đột tại Trung Đông nổ ra từ cuối tháng 2 vừa qua.
Theo đó, cơ quan có trụ sở tại Rome lưu ý các bên cần chú trọng hơn nữa đến các tuyến đường bộ và đường biển thay thế eo biển Hormuz, trong đó tuyến vận tải xuyên qua bán đảo Arập đến Biển Đỏ. FAO cũng kêu gọi các quốc gia tránh áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với năng lượng và phân bón, cũng như miễn trừ các lệnh hạn chế thương mại đối với hoạt động viện trợ lương thực. Nhà kinh tế trưởng của FAO, ông Maximo Torero cho rằng đây là thời điểm các quốc gia cần nâng cao năng lực đối phó, cũng như khả năng phục hồi trước hệ lụy do “điểm nghẽn” tại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz vốn là tuyến đường vận chuyển của 1/5 lượng dầu mỏ trên thế giới, trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, buộc Tehran đáp trả bằng cách phong tỏa hoàn toàn eo biển chiến lược này. Không chỉ có dầu mỏ, khoảng 1/3 nguồn cung phân bón của thế giới cũng từng được vận chuyển qua tuyến hàng hải huyết mạch này trước khi chiến sự nổ ra. Giới chức cảnh báo nông dân có nguy cơ đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung phân bón ngay trong vụ canh tác mùa Hè này.
Liên quan đến eo biển Hormuz, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết trong 24 giờ qua, lực lượng này đã cho phép 26 tàu, trong đó có tàu chở dầu, tàu container và tàu thương mại, đi qua eo biển chiến lược này. Trên mạng xã hội X, hải quân Iran nhấn mạnh những tàu này đã đi qua eo biển với "sự phối hợp và đảm bảo an ninh của hải quân IRGC”.
Cùng ngày 20/5, Hàn Quốc thông báo một trong số tàu chở dầu của nước này đã đi qua eo biển Hormuz. Đây là tàu đầu tiên của Hàn Quốc vượt qua tuyến hàng hải này kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát.
Ngày 18/5 vừa qua, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran thông báo thành lập Cơ quan eo biển Vùng Vịnh Persian (PGSA) nhằm quản lý eo biển. Tuần trước, Iran cho biết hơn 30 tàu đã được phép đi qua eo biển Hormuz, trong đó có một số tàu của Trung Quốc.