Trụ sở Bộ Tư pháp Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Theo Financial Times ngày 4/5, hàng nghìn luật sư đã từ chức hoặc bị sa thải khỏi Bộ Tư pháp Mỹ kể từ khi Chính quyền Tổng thống Trump quay lại Nhà Trắng, trong bối cảnh chính quyền thúc đẩy chương trình nghị sự tập trung vào nhập cư và mở rộng các cuộc điều tra nhằm vào những đối thủ chính trị.
Theo dữ liệu từ Văn phòng Quản lý Nhân sự Mỹ (USOPM), tính từ đầu năm 2025 đến ngày 31/1/2026, đã có 3.402 luật sư rời Bộ Tư pháp Mỹ, trong tổng số 12.955 người làm việc tại cơ quan này. Trong cùng giai đoạn, chỉ có 771 luật sư mới được tuyển dụng, khiến tổng số luật sư của bộ giảm khoảng 20% so với cuối năm 2024.
Đây được xem là mức sụt giảm nhân sự lớn chưa từng có trong ít nhất một thập kỷ. Bộ Tư pháp Mỹ đã giảm tổng cộng 8.558 nhân viên trong năm qua, vượt xa mức giảm mạnh nhất trước đó là 2.230 người vào năm 2018.
Làn sóng ra đi phản ánh tác động từ các đợt cắt giảm nhân sự do cơ quan mang tên Ban Hiệu quả Chính phủ của tỷ phú Elon Musk thúc đẩy, đồng thời cho thấy ảnh hưởng của các vụ sa thải và từ chức mang màu sắc chính trị bên trong Bộ Tư pháp. Nhiều luật sư bị loại khỏi bộ máy vì từng tham gia các cuộc điều tra hoặc vụ án hiện không còn được chính quyền ủng hộ. Một số khác chủ động rời đi để phản đối định hướng mới của cơ quan.
Ông Philip Fields, cựu chuyên gia phân tích tình báo của FBI, cho rằng việc mất đi lực lượng luật sư giàu kinh nghiệm có thể ảnh hưởng tới năng lực xử lý các mối đe dọa an ninh và thực thi pháp luật của Mỹ. Theo phân tích của ông, các luật sư rời bộ có trung bình hơn 13 năm kinh nghiệm làm việc cho chính phủ, trong khi nhóm được tuyển mới chỉ có trung bình hơn hai năm kinh nghiệm.
Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Mỹ bác bỏ lo ngại này và khẳng định cơ quan vẫn hoạt động hiệu quả. Bộ cho biết Mỹ đang có tỷ lệ án mạng thấp nhất trong 125 năm qua, đồng thời nhấn mạnh những thành tựu như bắt giữ hơn 90 thủ lĩnh băng đảng ma túy, thu giữ hàng triệu liều fentanyl và giành chiến thắng trong 24 vụ tại Tòa án Tối cao Mỹ.
Trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, Bộ Tư pháp Mỹ đồng thời phải đối mặt với số lượng lớn các vụ kiện nhằm vào chính phủ liên bang. Theo tổ chức Just Security, chính phủ hiện đang tham gia bảo vệ ít nhất 789 vụ kiện liên quan đến nhiều chính sách gây tranh cãi, từ các biện pháp nhằm vào các hãng luật Mỹ cho tới chính sách thuế quan.
Ông Ryan Goodman, giáo sư luật và đồng tổng biên tập của tạp chí Just Security, nhận định quy mô các vụ kiện hiện nay là chưa từng có so với bất kỳ chính quyền nào trước đây.
Trong khi đó, số vụ truy tố hình sự mới lại tăng lên. Theo tổ chức Transactional Records Access Clearinghouse, năm 2025 ghi nhận 85.645 vụ truy tố mới, tăng 5,5% so với năm trước. Hơn một nửa số vụ liên quan tới nhập cư, trong khi các vụ truy tố tội phạm tài chính giảm xuống mức thấp nhất trong ít nhất bốn thập kỷ.
Ngay trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ hai, chính quyền của Tổng thống Trump đã sa thải nhiều công tố viên từng tham gia các vụ án liên quan đến vụ bạo loạn ngày 6/1/2021 tại Điện Capitol. Hàng trăm nhân viên tại bộ phận dân quyền của Bộ Tư pháp cũng rời đi sau khi bà Harmeet Dhillon, đồng minh của ông Trump, được bổ nhiệm lãnh đạo đơn vị này.
Một số quan chức cấp cao đã từ chức để phản đối quyết định của chính quyền. Bà Danielle Sassoon rời vị trí quyền công tố viên liên bang tại khu vực Nam New York sau khi được yêu cầu hủy bỏ vụ truy tố tham nhũng nhằm vào cựu thị trưởng Eric Adams.
Bộ Tư pháp Mỹ cũng mở các cuộc điều tra nhằm vào những nhân vật được xem là đối thủ của Tổng thống Trump, bao gồm Tổng Chưởng lý bang New York Letitia James, Chủ tịch Fed Jerome Powell và cựu giám đốc FBI James Comey.
Ông Andrew Weissmann, cựu lãnh đạo bộ phận chống gian lận của Bộ Tư pháp Mỹ và hiện là giáo sư tại Trường Luật Đại học New York, cho rằng nhiều luật sư rời đi vì họ cảm thấy không còn khả năng phản đối những vụ án mà họ cho là không phù hợp về mặt pháp lý hoặc đạo đức.
Để bù đắp thiếu hụt nhân sự, Bộ Tư pháp Mỹ đã đẩy mạnh tuyển dụng các luật sư ủng hộ chương trình nghị sự của ông Trump. Bà Harmeet Dhillon gần đây đăng trên mạng xã hội rằng đây là thời điểm tốt để các luật sư có quan điểm bảo thủ gia nhập Bộ Tư pháp. Ông Chad Mizelle, cựu chánh văn phòng Bộ Tư pháp, cũng công khai kêu gọi những luật sư ủng hộ Tổng thống Trump nộp đơn gia nhập cơ quan này.
Bộ Tư pháp Mỹ hiện đã tạm dừng yêu cầu tối thiểu một năm kinh nghiệm hành nghề đối với công tố viên liên bang. Trong khi đó, USOPM cũng triển khai mạng lưới tuyển dụng luật sư nhằm thu hút thêm ứng viên cho các cơ quan liên bang.
Sự suy giảm nhân sự đặc biệt nghiêm trọng tại các văn phòng công tố liên bang địa phương. Có 1.356 luật sư rời khỏi hệ thống gồm 94 văn phòng công tố trên toàn nước Mỹ, trong khi chỉ có 474 người mới được tuyển vào.
Bà Jeanine Pirro, công tố viên liên bang tại Washington, D.C., từng thừa nhận văn phòng của bà thiếu hàng chục công tố viên và điều tra viên. Theo bà, tình trạng thiếu nhân sự đang gây áp lực lớn lên hoạt động của cơ quan.