Nông dân lái máy kéo gặt lúa trên cánh đồng ở Gunwi, tỉnh Bắc Gyeongsang, Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN
Báo cáo mang tên "Nắng nóng cực đoan và Nông nghiệp" nêu rõ, trong 50 năm qua, tần suất, cường độ và thời gian xảy ra các đợt nắng nóng đã tăng đột biến, ảnh hưởng xấu đến các hệ thống và cảnh quan nông nghiệp trên toàn thế giới. Nhiều vật nuôi bị sốc nhiệt khi nhiệt độ vượt 25 độ C, còn các loại cây trồng chủ lực bị giảm năng suất đáng kể khi nhiệt độ trên 30 độ C. Nhiều loài cá có nguy cơ chết hàng loạt khi tiếp xúc với nhiệt độ nước cao. Trong khi đó năm 2024, 91% diện tích đại dương toàn cầu hứng chịu ít nhất một đợt nắng nóng.
Nắng nóng cực đoan cũng là "sát thủ thầm lặng" đối với lao động nông nghiệp. Tại một số khu vực ở Nam Á, phía Nam sa mạc Sahara ở châu Phi và khu vực Trung Mỹ - Nam Mỹ, số ngày có nhiệt độ quá nóng để có thể làm việc ngoài trời lên tới 250 ngày mỗi năm. Báo cáo ước tính mỗi năm thế giới mất tới 500 tỷ giờ làm việc do nắng nóng gay gắt.
Các cơ quan của Liên hợp quốc nhận định nắng nóng cực đoan được xem như một "yếu tố nhân cấp rủi ro" làm trầm trọng thêm tình trạng hạn hán, cháy rừng và lây lan dịch bệnh, sâu bọ. Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc (Qu Dongyu) nhấn mạnh báo cáo trên cho thấy nắng nóng cực đoan là yếu tố gây rủi ro chính, làm gia tăng áp lực cho ngành trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp cũng như các cộng đồng và nền kinh tế phụ thuộc vào những lĩnh vực này.
Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cũng nhận định nắng nóng không chỉ là hiểm họa khí hậu riêng lẻ mà còn là yếu tố cộng hưởng rủi ro, bộc lộ rõ và làm trầm trọng hơn những điểm yếu vốn có trong hệ thống nông nghiệp.
Trước thực trạng trên, báo cáo kêu gọi triển khai khẩn cấp các biện pháp như tăng cường lai tạo giống cây trồng, điều chỉnh mùa vụ và lịch gieo trồng, cải thiện quản lý trang trại... nhằm giảm thiểu tác động do nhiệt độ cao. Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, báo cáo cho rằng giải quyết tác động của nắng nóng đòi hỏi phải tháo gỡ các rào cản kinh tế - xã hội tại các nước thu nhập thấp và trung bình. Cộng đồng quốc tế cần tăng cường hợp tác để bảo vệ an ninh lương thực và hỗ trợ quá trình chuyển sang mô hình phát triển tạo phát thải thấp.