Bên trong chiến dịch tuyệt mật của Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela

Theo tờ New York Times, vào tháng 8/2025, một nhóm sĩ quan CIA (Cục Tình báo trung ương Mỹ) đã lặng lẽ xâm nhập Venezuela với nhiệm vụ bí mật thu thập thông tin về Tổng thống Nicolás Maduro.

Đội CIA di chuyển khắp Caracas, tránh bị phát hiện trong suốt nhiều tháng. Những dữ liệu tình báo thu thập được về các hoạt động hằng ngày của ông Maduro - kết hợp với một nguồn tin con người thân cận với nhà lãnh đạo này và một đội thiết bị bay không người lái tàng hình bay bí mật phía trên - cho phép cơ quan này vạch ra chi tiết tỉ mỉ từng thói quen sinh hoạt của ông.

Đây là một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm. Đại sứ quán Mỹ đã đóng cửa, khiến các sĩ quan CIA không thể hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao. Tuy nhiên, chiến dịch lại đạt thành công lớn. Tại một cuộc họp báo, Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ- cho biết nhờ lượng thông tin thu thập được, Mỹ biết rõ ông Maduro đi đâu, ăn gì, thậm chí nuôi thú cưng gì.

Những thông tin đó đóng vai trò then chốt cho chiến dịch quân sự tiếp theo: một cuộc đột kích lúc rạng sáng 3/1 do lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ Delta Force của Lục quân Mỹ thực hiện. Đây được xem là chiến dịch quân sự rủi ro nhất của Mỹ kể từ khi đội SEAL Team 6 tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden tại Pakistan năm 2011.

Kết quả là một chiến dịch chính xác về mặt chiến thuật, được triển khai thần tốc, đưa ông Maduro ra khỏi Venezuela mà không có thương vong nào phía Mỹ. Tổng thống Trump ca ngợi thành công này, trong bối cảnh dư luận đặt ra nhiều câu hỏi lớn về tính hợp pháp và cơ sở lý luận cho hành động của Mỹ tại Venezuela.

Ông Trump biện minh cho chiến dịch - được đặt tên là Operation Absolute Resolve (Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối) - như một đòn đánh vào hoạt động buôn bán ma túy. Tuy nhiên, Venezuela không phải là quốc gia đóng vai trò lớn nhất trong mạng lưới ma túy quốc tế. Trước đó, các quan chức Mỹ từng nói với Quốc hội rằng mục tiêu của Washington không phải là thay đổi chế độ. Bản thân ông Trump cũng lâu nay phản đối các cuộc chiếm đóng nước ngoài của Mỹ.

Dẫu vậy, vào ngày 3/1, Tổng thống Trump tuyên bố các quan chức Mỹ đang kiểm soát Venezuela và Mỹ sẽ tái thiết cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này.

Khác với những can thiệp hỗn loạn trước đây của Mỹ - như cuộc xâm lược Panama hay các chiến dịch của CIA tại Cuba - chiến dịch bắt giữ ông Maduro được các quan chức nắm rõ chi tiết mô tả là gần như hoàn hảo.

Trong giai đoạn chuẩn bị, lực lượng Delta Force đã diễn tập việc đưa mục tiêu ra ngoài trong một mô hình toàn kích thước khu phức hợp của ông Maduro, do Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Liên quân xây dựng tại bang Kentucky. Họ luyện tập phá cửa thép với tốc độ ngày càng nhanh.

Quân đội Mỹ đã sẵn sàng triển khai chiến dịch suốt nhiều ngày, chờ thời tiết thuận lợi và thời điểm giảm thiểu tối đa nguy cơ thương vong dân sự.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, ông Maduro thường xuyên thay đổi chỗ ở giữa 6 đến 8 địa điểm khác nhau, và Mỹ không phải lúc nào cũng biết ông sẽ ở đâu cho tới tối muộn. Để tiến hành chiến dịch, quân đội Mỹ cần xác nhận chính xác ông Maduro đang có mặt tại khu phức hợp mà họ đã tập luyện tấn công.

Trong những ngày trước cuộc đột kích, Mỹ triển khai thêm nhiều máy bay đặc nhiệm, máy bay tác chiến điện tử, drone vũ trang Reaper, trực thăng cứu hộ - tìm kiếm và tiêm kích tới khu vực. Các chuyên gia nhận định những động thái này cho thấy câu hỏi không phải là có hành động quân sự hay không, mà là khi nào.

Xem video phi đội trực thăng chở đặc nhiệm Mỹ triển khai tại Caracas rạng sáng 3/1 (Nguồn: CNN)

Mỹ cũng thực hiện nhiều bước nhằm gia tăng áp lực lên ông Maduro và chuẩn bị cho chiến dịch bắt giữ. Một tuần trước đó, CIA đã tiến hành một cuộc tấn công bằng drone vào một cảng biển ở Venezuela. Trong nhiều tháng, quân đội Mỹ cũng tiến hành một chiến dịch gây tranh cãi về pháp lý, phá hủy hàng chục tàu thuyền và khiến ít nhất 115 người thiệt mạng ở vùng Caribe và đông Thái Bình Dương.

Những ngày gần đây, ông Maduro tìm cách ngăn chặn một cuộc tấn công của Mỹ bằng việc đề nghị cho Washington tiếp cận dầu mỏ Venezuela, theo lời Tổng thống Trump. Một quan chức Mỹ cho biết đề xuất này - được đưa ra ngày 23/12 - bao gồm việc ông Maduro rời Venezuela sang Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy nhiên, Tổng thống Maduro đã bác bỏ kế hoạch này trong tức giận.

Sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán đã mở đường cho chiến dịch bắt giữ, kết thúc bằng việc ông Maduro bị đưa tới Mỹ và giam giữ tại Brooklyn, New York.

Giới chức Venezuela gần như chắc chắn biết Mỹ sắp hành động. Tuy nhiên, quân đội Mỹ vẫn nỗ lực duy trì yếu tố “bất ngờ chiến thuật”, tương tự như chiến dịch phá hủy các cơ sở hạt nhân Iran vào mùa hè trước.

Ông Trump đã cho phép quân đội hành động từ ngày 25/12, nhưng để Lầu Năm Góc và các nhà hoạch định tác chiến quyết định thời điểm chính xác, nhằm bảo đảm lực lượng sẵn sàng và điều kiện thực địa tối ưu.

Mỹ muốn tiến hành chiến dịch trong kỳ nghỉ lễ vì nhiều quan chức chính phủ Venezuela đi nghỉ, và một bộ phận lớn quân đội nước này cũng đang nghỉ phép.

Thời tiết xấu bất thường khiến chiến dịch bị trì hoãn vài ngày. Đầu tuần này, khi thời tiết cải thiện, các chỉ huy quân sự xem xét “cửa sổ cơ hội” linh hoạt trong những ngày kế tiếp. Ông Trump đưa ra lệnh cuối cùng lúc 22 giờ 46 phút tối 2/1 (theo giờ địa phương). Nếu thời tiết không cải thiện, chiến dịch có thể đã bị hoãn tới giữa tháng 1.

Chiến dịch chính thức bắt đầu khoảng 16 giờ 30 phút chiều 2/1, khi các quan chức Mỹ phê duyệt đợt triển khai đầu tiên của một số phương tiện trên không. Tuy nhiên, trong 6 giờ tiếp theo, họ vẫn tiếp tục theo dõi điều kiện thực địa, bao gồm thời tiết và vị trí của ông Maduro.

Cả buổi tối đó, ông Trump ở tại Mar-a-Lago, ăn tối cùng các trợ lý và bộ trưởng. Các trợ lý thông báo sẽ gọi lại cho ông khoảng 22 giờ 30 để xin phê duyệt cuối cùng. Tổng thống Mỹ chấp thuận qua điện thoại và sau đó cùng các quan chức an ninh quốc gia cấp cao theo dõi chiến dịch tại một địa điểm an ninh trong khuôn viên.

Tại Venezuela, chiến dịch mở màn bằng một cuộc tấn công mạng, cắt điện trên diện rộng tại Caracas, bao trùm thành phố trong bóng tối để máy bay, drone và trực thăng tiếp cận mà không bị phát hiện.

Hơn 150 máy bay quân sự, bao gồm drone, tiêm kích và máy bay ném bom, tham gia chiến dịch, xuất phát từ 20 căn cứ quân sự và tàu hải quân khác nhau.

Khi các máy bay tiến vào Caracas, các cơ quan quân sự và tình báo xác định yếu tố bất ngờ vẫn được giữ nguyên: ông Maduro không được cảnh báo.

Rạng sáng 3/1, những tiếng nổ lớn vang dội khắp Caracas khi máy bay Mỹ tấn công các hệ thống radar và phòng không. Một quan chức Mỹ cho biết phần lớn mục tiêu là các trạm radar và tháp truyền dẫn.

Theo một quan chức cấp cao Venezuela, ít nhất 40 người đã thiệt mạng, gồm cả quân nhân và dân thường.

Sau đó, Tướng Caine cho biết tiêm kích, máy bay ném bom và drone được triển khai để vô hiệu hóa hệ thống phòng không, mở đường an toàn cho phi đội trực thăng chở lực lượng đặc nhiệm.

Dù phòng không Venezuela đã bị chế áp, trực thăng Mỹ vẫn trúng hỏa lực khi tiếp cận khu phức hợp của ông Maduro lúc khoảng 2 giờ 01 phút sáng 3/1. Ông Caine nói trực thăng đã đáp trả bằng “hỏa lực áp đảo”.

Một chiếc trực thăng bị trúng đạn. Hai quan chức Mỹ cho biết khoảng 6 binh sĩ bị thương trong toàn bộ chiến dịch.

Lực lượng Delta Force được đưa tới mục tiêu – một trong những căn cứ quân sự được bảo vệ nghiêm ngặt nhất Venezuela – bằng Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160, biệt danh “Night Stalkers”.

Sau khi đổ bộ, Delta Force nhanh chóng tiến vào tòa nhà. Cách đó khoảng 2.000km, ông Trump và các trợ lý theo dõi chiến dịch theo thời gian thực qua camera trên không.

“Tôi xem nó đúng nghĩa như đang xem một chương trình truyền hình”, ông Trump nói.

Lực lượng đặc nhiệm dùng thuốc nổ phá cửa và chỉ mất 3 phút để tiếp cận vị trí của Tổng thống Venezuela, Maduro.

Ông Trump cho biết ông Maduro và vợ tìm cách chạy vào một phòng kiên cố bằng thép nhưng không kịp đóng cửa trước khi bị bắt.

Chỉ 5 phút sau khi xâm nhập, Delta Force báo cáo đã khống chế được ông Maduro.

Lực lượng Mỹ còn mang theo một nhà đàm phán con tin của FBI, phòng trường hợp ông Maduro cố thủ, nhưng điều này không cần thiết.

Hai vợ chồng ông Maduro nhanh chóng được đưa lên trực thăng, chuyển sang tàu USS Iwo Jima ngoài khơi, rồi tới căn cứ Guantánamo Bay, trước khi được máy bay của Mỹ đưa tới sân bay quân sự phía bắc Manhattan.

Ông Trump đã theo dõi cho tới khi lực lượng Mỹ rời khỏi không phận Venezuela. Ông cho biết Mỹ sẵn sàng tiến hành đợt tấn công thứ hai nếu cần, đồng thời cảnh báo các lãnh đạo khác của Venezuela rằng họ cũng có thể trở thành mục tiêu.

Trong khi đó, theo kênh truyền hình Telesur, phát biểu trong cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Quốc phòng quốc gia ngày 3/1, Tổng thống lâm thời Venezuela, Delcy Rodríguez đã lên án cuộc tấn công quân sự “chưa từng có tiền lệ” của Mỹ nhằm vào lãnh thổ Venezuela, dẫn tới việc bắt cóc trái phép Tổng thống hợp hiến Nicolás Maduro và Phu nhân Cilia Flores, đồng thời nhắc lại rằng chính phủ Venezuela trước đó đã cảnh báo về một cuộc tấn công đang được tiến hành dưới những “lý do giả tạo”.

Tổng thống lâm thời Venezuela nhấn mạnh mục tiêu thực sự của chiến dịch này là “thay đổi chế độ tại Venezuela”, qua đó tạo điều kiện để Mỹ “chiếm đoạt các nguồn tài nguyên năng lượng, khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên”. Đây là điều mà phía Venezuela kêu gọi cộng đồng quốc tế cần nhận thức rõ khi đánh giá về bản chất thực sự của vụ việc nghiêm trọng này.

Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez cũng yêu cầu Mỹ phải trả tự do ngay lập tức cho Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân, đồng thời tái khẳng định ông Maduro là “Tổng thống hợp hiến duy nhất của Venezuela”.