Trong ảnh: Các binh sĩ Bangladesh đứng gác khi người dân xếp hàng bên ngoài một điểm bỏ phiếu trước khi cuộc bầu cử quốc hội tại Dhaka vào ngày 12/2/2026. Ảnh: AFP
Theo hãng tin Reuters, đây là cuộc bầu cử đầu tiên trên thế giới diễn ra sau một cuộc cách mạng do nhóm cử tri dưới 30 tuổi khởi xướng. Giới phân tích nhận định một kết quả rõ ràng là yếu tố then chốt để ổn định quản trị tại quốc gia Nam Á có 175 triệu dân, sau nhiều tháng bất ổn và gián đoạn các ngành kinh tế trọng điểm như dệt may - lĩnh vực xuất khẩu lớn thứ hai toàn cầu.
Tại thủ đô Dhaka, cử tri bắt đầu xếp hàng từ trước khi các điểm bỏ phiếu mở cửa lúc 7h30 sáng. Mohammed Jobair Hossain, 39 tuổi, cho biết lần gần nhất ông đi bầu là năm 2008. “Tôi cảm thấy phấn khích vì sau 17 năm chúng tôi mới được bỏ phiếu một cách tự do. Lá phiếu của chúng tôi lần này có ý nghĩa thực sự”, ông nói khi đứng chờ đến lượt.
Đảng Liên đoàn Awami của bà Hasina hiện bị cấm hoạt động, còn bà đang sống lưu vong tại Ấn Độ. Bối cảnh này được cho là có thể làm thay đổi cán cân địa chính trị khi quan hệ Dhaka - New Delhi rạn nứt, mở ra khả năng Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại Bangladesh.
Cuộc đua giữa những cựu đồng minh
Trọng tâm của cuộc bầu cử là màn so tài giữa hai liên minh từng là đối tác trong giai đoạn 2001-2006: Đảng Quốc gia Bangladesh (BNP) và đảng Hồi giáo Jamaat-e-Islami (JeI). Các khảo sát dư luận trước thềm bỏ phiếu cho thấy BNP đang chiếm ưu thế.
Hai ứng viên thủ tướng là Tarique Rahman của BNP và Shafiqur Rahman, lãnh đạo JeI. Dù trùng họ, hai người không có quan hệ họ hàng.
Không giống các kỳ bầu cử trước đây thường bị phủ bóng bởi tẩy chay và cáo buộc đe dọa cử tri, hơn 2.000 ứng viên, trong đó có nhiều người độc lập, đang tranh cử 300 ghế tại Quốc hội (Jatiya Sangsad). Tổng cộng có ít nhất 50 đảng tham gia - con số kỷ lục. Gần 128 triệu cử tri đăng ký, trong đó phụ nữ chiếm 49%, song chỉ có 83 nữ ứng viên ra tranh cử.
Nhà kinh tế đoạt giải Nobel Muhammad Yunus, người đứng đầu chính phủ lâm thời được thành lập sau khi bà Hasina bị phế truất, nhận định tuần này rằng cuộc bầu cử không chỉ là một cuộc bỏ phiếu thông thường. Ông cho rằng “sự thức tỉnh của công chúng trước bất bình đẳng và bất công kéo dài” đang tìm thấy biểu hiện hiến định thông qua lá phiếu.
Song song với bầu cử quốc hội, cử tri cũng tham gia trưng cầu dân ý về gói cải cách hiến pháp, bao gồm thiết lập chính phủ lâm thời trung lập trong thời gian bầu cử, chuyển sang mô hình quốc hội lưỡng viện, tăng đại diện nữ giới, củng cố tính độc lập của tư pháp và áp đặt giới hạn hai nhiệm kỳ cho thủ tướng.
Bóng mây cáo buộc mua phiếu trước giờ G
Dù chiến dịch vận động nhìn chung diễn ra tương đối hòa bình, căng thẳng gia tăng ngay trước ngày bầu cử. Theo tờ The Hindu, chỉ vài giờ trước khi bỏ phiếu, BNP cáo buộc Jamaat-e-Islami tìm cách “phá hoại tiến trình bầu cử bằng tiền bạc”.
Cáo buộc được đưa ra sau khi một lãnh đạo JeI bị phát hiện mang theo gần 7,4 triệu taka (khoảng 1,5 tỷ VND) tại sân bay Saidpur, miền Bắc Bangladesh, trong bối cảnh mạng xã hội lan truyền thông tin về việc một số thành viên Jamaat bị ghi hình phát tiền cho cử tri.
Phát ngôn viên Ủy ban Chỉ đạo Bầu cử của BNP, ông Mahdi Amin, đặt câu hỏi về nguồn gốc và mục đích của khoản tiền lớn này, đặc biệt trong thời điểm Bangladesh áp dụng kỳ nghỉ lễ kéo dài bốn ngày, các ngân hàng tạm ngừng hoạt động nhằm ngăn chặn giao dịch tài chính bất hợp pháp trước bầu cử. Ông cũng cáo buộc một số lãnh đạo Jamaat thu thập số tài khoản chuyển tiền qua bKash và thông tin thẻ cử tri để phân phát tiền mặt.
Đáp lại, Jamaat tổ chức họp báo, bác bỏ mọi cáo buộc và cho rằng đây là “màn kịch dàn dựng” nhằm bôi xấu hình ảnh đảng trước thềm bỏ phiếu. Ông Ahsanul Mahboob Zubair, trợ lý tổng thư ký JeI, khẳng định lãnh đạo Belal Uddin Pradhan đã được cấp giấy chứng nhận “không phản đối” từ bộ phận an ninh sân bay quốc tế Hazrat Shah Jalal ở Dhaka trước khi bay đến Saidpur, và cho rằng việc mang tiền mặt là hoàn toàn bình thường cho mục đích kinh doanh.
Những ngày qua, hai đảng cũng xảy ra nhiều vụ xô xát, trong đó một lãnh đạo BNP bị tấn công tại Bogura. BNP còn cáo buộc một đảng chính trị cụ thể có hành vi đe dọa cử tri và phát ngôn xúc phạm phụ nữ.
Thử thách đối với nền dân chủ mới
Hơn 100.000 binh sĩ thuộc lục quân, hải quân và không quân được triển khai hỗ trợ cùng gần 200.000 cảnh sát duy trì trật tự trong ngày bầu cử. Việc kiểm phiếu bắt đầu ngay sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa lúc 16h30 giờ Bangladesh (17h30 giờ Việt Nam), với xu hướng ban đầu dự kiến xuất hiện vào khoảng nửa đêm và kết quả có thể rõ ràng vào sáng 13/2.
Ông Thomas Kean, chuyên gia của Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, nhận định thách thức then chốt hiện nay là đảm bảo cuộc bầu cử diễn ra công bằng, minh bạch và mọi bên chấp nhận kết quả. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là bằng chứng mạnh mẽ nhất cho thấy Bangladesh thực sự bước vào giai đoạn tái thiết dân chủ.
Giữa những hoài nghi và mâu thuẫn, nhiều cử tri vẫn quyết tâm đi bầu. Shakil Ahmed, một tài xế tại Dhaka, nói rằng dưới thời bà Hasina, ông không thể thực hiện quyền công dân của mình. “Bỏ phiếu là quyền của tôi. Lần này, tôi sẽ không bỏ lỡ”, ông khẳng định.
Trong bối cảnh tham nhũng và lạm phát là những vấn đề được cử tri quan tâm hàng đầu, lá phiếu hôm nay không chỉ quyết định cục diện chính trị trước mắt mà còn định hình quỹ đạo dân chủ của Bangladesh trong nhiều năm tới.