Hình ảnh xác cá nhà táng đang được kéo trên bãi biển Era về phía Wollongong. Ảnh: NPWS
Việc lai dắt xác một con cá nhà táng khổng lồ dọc bờ biển phía Nam Sydney đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ tại Australia, khi ngư dân, người lướt sóng và thợ lặn cho rằng họ không được cảnh báo về nguy cơ cá mập xuất hiện hàng loạt sau chiến dịch xử lý “gã khổng lồ đại dương” gây tranh cãi này.
Nhiều chỉ trích vì cách xử lý xác cá voi thu hút cá mập
Giới chức thành phố Wollongong, bang New South Wales của Australia đang đối mặt làn sóng chỉ trích sau khi một xác cá nhà táng khổng lồ được kéo hơn 20 km dọc bờ biển để đưa đi xử lý, trong lúc nhiều người dân vẫn đang bơi lội, lướt sóng và câu cá trên biển mà không hề được cảnh báo về nguy cơ cá mập xuất hiện.
Theo tờ The Guardian, vụ việc xảy ra sau khi xác một con cá nhà táng dài khoảng 8 m, nặng từ 20 đến 25 tấn dạt vào bãi đá tại bãi biển Era thuộc Vườn quốc gia Royal. Do khu vực này không có đường cho xe cơ giới tiếp cận, Cơ quan Công viên và Động vật hoang dã quốc gia New South Wales (NPWS) đã thuê tàu kéo chuyên dụng có sức kéo 60 tấn để di chuyển xác cá nhà táng.
NPWS cho biết tình trạng phân hủy nghiêm trọng khiến việc xử lý trở nên đặc biệt khó khăn. Nhà chức trách cũng bác bỏ phương án kéo xác cá nhà táng ra biển rồi thả trôi, vì điều này có thể tạo ra nguy cơ cho tàu thuyền và khiến xác cá tiếp tục dạt vào những khu vực khác khó xử lý hơn.
Xác cá nhà táng được buộc bằng dây đai, kéo khỏi bãi đá rồi di chuyển hơn 20 km về phía Nam tới bến thuyền Bellambi. Tại đây, xác cá bị cắt thành nhiều phần nhỏ để đưa lên xe tải chở tới khu xử lý rác Whytes Gully.
Tuy nhiên, quá trình này nhanh chóng gây tranh cãi dữ dội khi nhiều người cho rằng việc kéo xác cá nhà táng phân hủy dọc bờ biển đã thu hút hàng loạt cá mập tới gần khu vực dân cư ven biển.
Người dân nói không được cảnh báo nguy hiểm
Darren Bissett, một thợ săn cá bằng lao địa phương, cho biết ông và bạn lặn xuống vùng rạn san hô gần Bellambi vào buổi sáng như thường lệ sau khi kiểm tra thời tiết và các cảnh báo an toàn. Họ hoàn toàn không biết xác cá nhà táng đang được kéo cách vị trí lặn chỉ khoảng 500 m.
Ông kể mình chỉ được cảnh báo bởi một thợ lặn thương mại tình cờ nghe được liên lạc vô tuyến về việc kéo xác cá nhà táng. Người này lập tức bỏ công việc để chạy tới cảnh báo nhóm của Bissett sau khi nhìn thấy cờ lặn trên mặt nước.
“Tôi thực sự sốc khi thấy tàu kéo và xác cá nhà táng nổi lên giữa những con sóng”, ông Bissett nói. Ông cho biết vẫn có nhiều người dân bơi lội và lướt sóng gần khu vực hồ đá Bellambi vào thời điểm đó.
Ông cũng nhìn thấy nhiều cá mập xuất hiện quanh xác cá nhà táng ở khu vực bến thuyền. Ông cho rằng giới chức hàng hải đã không phát còi cảnh báo hay tiếp cận các tàu thuyền đang hoạt động gần hiện trường.
“Khi cá mập đang trong trạng thái săn mồi, nguy cơ với người dưới nước tăng lên đáng kể. Đây là tình huống hoàn toàn có thể tránh được”, ông nói.
Ứng dụng SharkSmart của Australia ghi nhận một con cá mập xuất hiện tại bãi biển Bellambi vào khoảng 11h cùng ngày, buộc lực lượng cứu hộ phải sơ tán người dân khỏi mặt nước và đóng cửa bãi biển. Đài ABC Australia sau đó đưa tin có tới 16 con cá mập được phát hiện quanh khu vực cuối tuần qua.
Không bên nào nhận trách nhiệm
Sau sự cố, nhiều tranh cãi nổ ra quanh câu hỏi cơ quan nào chịu trách nhiệm cảnh báo cộng đồng về nguy cơ cá mập.
NPWS cho rằng hội đồng thành phố Wollongong với vai trò quản lý địa phương phải phụ trách việc đóng bãi biển, dựng biển cảnh báo và thông báo an toàn công cộng với sự hỗ trợ của tổ chức cứu hộ Surf Life Saving NSW.
Trong khi đó, chính quyền thành phố Wollongong nói NPWS mới là đơn vị điều phối thông tin chính. Thành phố cho biết họ nhận được lịch trình với nội dung xác cá nhà táng dự kiến tới Bellambi, đồng thời được yêu cầu không phát tán thông tin này rộng rãi.
Surf Life Saving NSW cũng cho biết ban đầu họ chỉ được thông báo rằng việc di dời xác cá nhà táng sẽ diễn ra trong vài ngày tới, nhưng không hề biết điểm đến cuối cùng là Bellambi.
Theo báo cáo của ABC, lực lượng cứu hộ khu vực Illawarra thậm chí chỉ biết xác cá nhà táng đang được kéo tới Bellambi khi ngư dân địa phương nhìn thấy nó xuất hiện vào khoảng 10h30 sáng 2/5.
Marc Robson, chủ tịch câu lạc bộ lướt sóng Woonona Boardriders Club, cho biết cộng đồng địa phương rơi vào trạng thái hoang mang và lo ngại vì thiếu thông tin rõ ràng.
Câu lạc bộ này đã buộc phải hủy giải vô địch đầu tiên trong năm do lo ngại nguy cơ cá mập.
Kêu gọi thay đổi quy trình xử lý xác cá voi
Nghị viên địa phương Jess Whittaker đã yêu cầu mở cuộc điều tra về toàn bộ chiến dịch xử lý xác cá nhà táng, bao gồm vấn đề an toàn lao động, thiết bị sử dụng và công tác truyền thông với cộng đồng.
Bà cho rằng xác cá nhà táng đã không được đối xử với sự tôn trọng xứng đáng, đặc biệt khi việc cắt nhỏ xác cá ngay tại bến thuyền khiến nước biển xung quanh bị phủ đầy mảnh vụn và máu, dễ thu hút cá mập hơn.
Nhiều ý kiến tại Wollongong cũng cho rằng cá nhà táng là loài vật có ý nghĩa văn hóa và tâm linh quan trọng với cộng đồng thổ dân bản địa Australia, nên cần có cách xử lý phù hợp và nhạy cảm hơn.
Thị trưởng Wollongong Tania Brown đã đề nghị tổ chức cuộc họp khẩn với các bộ trưởng môi trường và nông nghiệp bang New South Wales cùng NPWS nhằm xây dựng quy trình chuẩn cho các tình huống tương tự trong tương lai.
Giới chức công viên và động vật hoang dã cho biết sẽ tiến hành rà soát toàn bộ chiến dịch phối hợp với các bên liên quan để rút kinh nghiệm.
Trong bối cảnh số lượng cá nhà táng đang phục hồi sau nhiều thập niên bị săn bắt, các chuyên gia cảnh báo những vụ xác cá nhà táng dạt bờ có thể sẽ xuất hiện thường xuyên hơn tại các cộng đồng ven biển Australia.