Mỗi suất ăn dành cho học sinh hiện nay có giá dao động từ 35.000 - 55.000 đồng/suất.
Nâng cao chất lượng cung cấp
Sau hàng loạt sự cố liên quan đến bữa ăn học đường, không chỉ nhà trường và cơ quan quản lý mà chính các doanh nghiệp cung cấp thực phẩm cũng đang đối mặt với nhiều áp lực chưa từng có. Anh Lê Đăng Thanh, đại diện công ty cung cấp suất ăn công nghiệp Lê Thanh cho biết, mùa nắng nóng luôn là giai đoạn “nhạy cảm” nhất trong năm đối với ngành thực phẩm. Nhiệt độ môi trường tăng cao khiến thời gian bảo quản thực phẩm bị rút ngắn đáng kể, trong khi nguy cơ nhiễm khuẩn lại gia tăng.
“Chỉ cần một khâu bảo quản không đảm bảo hoặc thời gian vận chuyển kéo dài hơn bình thường, thực phẩm rất dễ bị biến chất. Điều này buộc chúng tôi phải siết chặt quy trình hơn nữa, từ lựa chọn nguyên liệu đến chế biến và giao nhận”, anh Thanh chia sẻ.
Theo anh Thanh, vào mùa nắng nóng, chi phí đảm bảo an toàn thực phẩm tăng mạnh do yêu cầu bảo quản và kiểm soát khắt khe hơn. Ngoài nguyên liệu đầu vào đạt chuẩn, doanh nghiệp còn phải đầu tư thêm cho kho lạnh, xe vận chuyển chuyên dụng, thiết bị giữ nhiệt và nhân sự giám sát. Các khâu kiểm nghiệm cũng được tăng tần suất để giảm rủi ro. Tổng chi phí vì vậy có thể tăng gấp 2 lần so với điều kiện thời tiết bình thường.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh về giá, không phải đơn vị nào cũng đủ nguồn lực để đầu tư bài bản. Đây chính là điểm khiến thị trường tiềm ẩn rủi ro khi một số nhà cung cấp có thể cắt giảm chi phí để giữ hợp đồng.
Chị Đỗ Mộng Hà, Giám đốc Công ty cung cấp thực phẩm Lengo Vina cho biết, áp lực từ phía phụ huynh và dư luận sau các vụ việc vừa qua khiến các đơn vị cung cấp càng phải thận trọng hơn. “Chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trong thời gian dài. Vì vậy, chúng tôi buộc phải nâng tiêu chuẩn lên mức cao hơn so với trước đây”, chị Mộng Hà nói.
Các phần ăn phải được bảo quản và nấu chín để tránh bị ngộ độc.
Không ít doanh nghiệp cũng bày tỏ lo ngại về việc thiếu một hệ thống giám sát đồng bộ. Dù có quy trình kiểm tra nhưng nếu không có sự liên thông giữa các khâu - từ sản xuất, vận chuyển đến bếp ăn thì nguy cơ rủi ro vẫn tồn tại. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp cung cấp suất ăn công nghiệp cũng đang kỳ vọng các mô hình mới như “tick xanh trách nhiệm” sẽ giúp tạo ra sân chơi minh bạch hơn. Khi tất cả nhà cung cấp phải đáp ứng cùng một tiêu chuẩn và chịu sự giám sát công khai, những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc sẽ có cơ hội phát triển bền vững.
Chị Đỗ Mộng Hà cho biết, với vai trò là đơn vị cung cấp suất ăn cho trường học nhiều năm qua, doanh nghiệp cũng rất mong có cơ chế kiểm soát chặt chẽ và minh bạch hơn trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Bởi một khi các tiêu chuẩn được áp dụng đồng đều và có sự giám sát công khai, doanh nghiệp sẽ yên tâm lựa chọn nguyên liệu sạch, rõ nguồn gốc để phục vụ học sinh, đồng thời giảm áp lực cạnh tranh không lành mạnh về giá. Điều này cũng giúp xây dựng niềm tin lâu dài từ phía nhà trường và phụ huynh.
Chủ động phòng ngừa
Theo các chuyên gia y tế, TP Hồ Chí Minh đang bước vào mùa nắng nóng, đây cũng là thời điểm nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh đường tiêu hóa gia tăng rõ rệt, nhất là ở các em học sinh.
Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Lê Đình Quang, Phó Trưởng khoa Nội soi - Thăm dò chức năng Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, nhiệt độ môi trường tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus và ký sinh trùng phát triển nhanh chóng.
“Thực phẩm trong mùa nóng rất dễ bị hư hỏng nếu không được bảo quản đúng cách. Chỉ cần để ngoài môi trường một thời gian ngắn, vi khuẩn đã có thể sinh sôi mạnh, làm tăng nguy cơ gây bệnh khi sử dụng. Ngoài ra, thời tiết nắng nóng còn khiến cơ thể mất nước và điện giải, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng. Đây là yếu tố khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh từ thực phẩm. Đáng chú ý, các đối tượng như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người làm việc ngoài trời là nhóm có nguy cơ cao hơn. Khi mắc bệnh, các đối tượng này thường diễn tiến nặng và hồi phục chậm hơn", bác sĩ Lê Đình Quang cho biết.
Đối với môi trường học đường, theo bác sĩ Lê Đình Quang, với số lượng suất ăn lớn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu chỉ một khâu mất vệ sinh. Theo đó, thực phẩm cần được kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu sơ chế đến chia suất, đặc biệt là nhiệt độ bảo quản và thời gian lưu trữ. “Thức ăn nấu xong cần sử dụng trong thời gian an toàn, tránh để quá lâu ngoài môi trường. Đồng thời, bếp ăn phải tuân thủ quy trình một chiều, đảm bảo tách biệt thực phẩm sống và chín để hạn chế nhiễm khuẩn chéo”, bác sĩ Quang cho biết thêm.
Theo bác sĩ Quang, trong mùa nắng nóng, một số nhóm thực phẩm có nguy cơ cao gây ngộ độc gồm: trứng sống hoặc chưa nấu chín, hải sản tươi sống, các món ăn lên men, thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn để lâu ngoài môi trường. Những thực phẩm này nếu không được chế biến và bảo quản đúng cách rất dễ nhiễm khuẩn. Đặc biệt, các món có hàm lượng đạm và chất béo cao sẽ nhanh chóng bị biến chất khi gặp nhiệt độ cao.
Các thực phẩm được gắn tick xanh trách nhiệm để khách hàng dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Để phòng ngừa, bác sĩ Quang cũng đưa ra khuyến cáo người dân cần tuân thủ nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”, sử dụng thực phẩm rõ nguồn gốc và đảm bảo vệ sinh trong chế biến. Bên cạnh đó, cần bảo quản thức ăn đúng cách, hạn chế để thực phẩm ở nhiệt độ phòng quá lâu. Một yếu tố quan trọng khác là vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; đồng thời cần uống đủ nước để duy trì thể trạng và tăng sức đề kháng cho cơ thể.
Ngoài ra, khi có các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt hoặc mệt mỏi kéo dài, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Bác sĩ cũng khuyến cáo không nên tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy, vì điều này có thể khiến vi khuẩn bị giữ lại trong cơ thể, làm bệnh nặng hơn.
Thực tế cho thấy, hiện nay, việc đảm bảo an toàn thực phẩm không thể chỉ dừng ở một khâu riêng lẻ mà cần kiểm soát đồng bộ toàn bộ chuỗi cung ứng. Từ góc nhìn doanh nghiệp, việc nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và vận hành là điều kiện tiên quyết. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế giám sát hiệu quả và sự phối hợp từ phía nhà trường, cơ quan quản lý và phụ huynh, thì nguy cơ rủi ro khó được kiểm soát triệt để. Trong khi đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, kết hợp với ứng dụng công nghệ và tăng cường kiểm tra được xem là giải pháp lâu dài.
Ngoài ra, đối với doanh nghiệp, nhà trường, phụ huynh cũng cần tạo ra môi trường minh bạch, nơi mọi thông tin về thực phẩm được công khai và dễ tiếp cận. Khi người tiêu dùng - đặc biệt là phụ huynh, có thể tham gia giám sát, áp lực tuân thủ sẽ lan tỏa đến toàn bộ hệ thống.