Dựa trên những trải nghiệm trực tiếp trong thời gian công tác tại Hà Nội, Đại sứ Reda al-Taify đã phân tích toàn diện hành trình phát triển của Việt Nam từ sau chiến tranh đến nay.
Bài viết của Đại sứ Reda al-Taify đăng tên Tạp chí Ngoại giao (Ai Cập) với tiêu đề "Kinh nghiệm phát triển của Việt Nam: Từ Đổi mới đến Ngoại giao cây tre".
Theo Đại sứ, là một trong những quốc gia Đông Nam Á với dân số khoảng 100 triệu người và diện tích hơn 330.000 km², Việt Nam đã trải qua 2 cuộc kháng chiến lâu dài và khốc liệt giành độc lập dân tộc. Các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam quyết tâm tìm lối thoát khỏi cuộc khủng hoảng kéo dài từ những năm chiến tranh giành độc lập.
Năm 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã hoạch định đường lối Đổi mới, mở ra công cuộc đổi mới toàn diện, giúp đất nước thoát khỏi khủng hoảng, chuyển mình mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực... Đây được xem là điểm khởi đầu của một giải pháp thần kỳ đưa Việt Nam thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế và xã hội trầm trọng.
Về kinh tế, quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường mở dựa trên tự do hóa thương mại và hội nhập nền kinh tế toàn cầu, trong đó việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là một dấu mốc quan trọng, tạo môi trường thuận lợi và hấp dẫn cho đầu tư nước ngoài trên mọi lĩnh vực và cung cấp nguồn lao động lành nghề trong bối cảnh ổn định chính trị bền vững, đã tạo nên sự chuyển mình chưa từng có của nền kinh tế Việt Nam. Đáng chú ý, năm 2025, tốc độ tăng trưởng đã vượt 8%, với kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 930 tỷ USD và thặng dư thương mại khoảng 20 tỷ USD. Điều này hứa hẹn một tương lai tươi sáng khi Việt Nam đang từng bước tiến tới gia nhập câu lạc bộ các nền kinh tế nghìn tỷ USD và trở thành điểm đến hàng đầu cho đầu tư toàn cầu, thu hút hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài kể từ khi bắt đầu quá trình Đổi mới năm 1986.
Về nông nghiệp, Việt Nam đã chuyển mình từ một nước nhập khẩu gạo vào những năm 80 của thế kỷ trước trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, xuất khẩu cà phê lớn thứ hai và xuất khẩu cao su tự nhiên lớn thứ ba thế giới. Giờ đây, nông nghiệp đã trở thành trụ cột của nền kinh tế, đảm bảo an ninh lương thực và giúp Việt Nam nằm trong số các nước xuất khẩu nông sản và thủy sản hàng đầu thế giới.
Bên cạnh thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế biển, Việt Nam đã khẳng định vị thế là một quốc gia công nghiệp có ảnh hưởng ở Đông Nam Á. Việt Nam đầu tư vào các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao như ô tô, điện tử, phần mềm, điện thoại di động, năng lượng, thép và xi măng, may mặc và hàng thể thao, đồng thời chú trọng đến các ngành công nghiệp văn hóa, di sản và thủ công mỹ nghệ do phần lớn người Việt Nam sản xuất trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Trong những năm qua, du lịch đã trở thành một ngành công nghiệp phát triển mạnh ở Việt Nam, gắn liền với quá trình mở cửa và hội nhập quốc tế. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhiều điểm đến du lịch đa dạng ở Việt Nam, như Sa Pa, vịnh Hạ Long, động Phong Nha-Kẻ Bàng, Phú Quốc, Đà Lạt. Việt Nam đón 21,2 triệu lượt khách du lịch vào năm 2025 và đặt mục tiêu thu hút 25 triệu lượt khách du lịch vào cuối năm 2026.
Về xã hội, điểm khác biệt trong kinh nghiệm phát triển Việt Nam dưới chính sách Đổi mới được đánh giá là sự kết hợp thành công giữa tăng trưởng kinh tế nhanh và công bằng xã hội. Thành tựu này được phản ánh rõ nét qua kết quả tỷ lệ nghèo giảm ấn tượng. Thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi tăng từ mức dưới 100 USD vào thời kỳ trước Đổi mới lên hơn 5.000 USD năm 2025. Các lĩnh vực y tế, giáo dục, nghiên cứu khoa học, khoa học và công nghệ đã chứng kiến những bước tiến vượt bậc chưa từng có. Tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam hiện vượt mức 74 tuổi do nhiều năm chú trọng đầu tư vào nguồn vốn con người.
Về lĩnh vực quốc phòng và an ninh, Việt Nam đang theo đuổi con đường đổi mới và hiện đại hóa trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp. Trước môi trường an ninh đầy thách thức đó, Việt Nam kiên trì chiến lược độc lập, thận trọng, không để đất nước bị cuốn vào các xung đột khu vực. Bên cạnh đó, Việt Nam nỗ lực xây dựng hệ thống tự vệ toàn diện và phát triển lực lượng vũ trang hiện đại, linh hoạt, có khả năng phòng thủ, răn đe và sẵn sàng chủ động ứng phó với mọi thách thức an ninh tiềm tàng như an ninh mạng, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và các vấn đề khác. Việt Nam đã đặc biệt chú trọng đến ngành công nghiệp quốc phòng và đạt được những bước đột phá đáng kể trong lĩnh vực này. Triển lãm Quốc phòng Việt Nam (VN Defence Expo 2024) đã trưng bày nhiều mẫu vũ khí và trang thiết bị quân sự hiện đại được "Sản xuất tại Việt Nam", bao gồm máy bay không người lái (UAV), các loại radar hiện đại, các loại xe chiến đấu và tàu biển và hệ thống tên lửa đất đối biển.
Về chính sách đối ngoại, Đại sứ Reda al-Taify cho biết ngoại giao Việt Nam – vừa là mục tiêu, vừa là phương tiện – là trọng tâm của sứ mệnh Đổi mới. Các nhà Lãnh đạo Việt Nam ngay từ đầu đã nhận thức được rằng sự trỗi dậy kinh tế của Việt Nam phải gắn liền với việc tăng cường vai trò và vị thế của Việt Nam trong cấu trúc khu vực và quốc tế, nhất là trong bối cảnh một trật tự quốc tế mới đang dần hình thành, đồng thời nhận thức được rằng tự chủ chiến lược là sự kết hợp giữa nội lực mạnh mẽ, bản lĩnh chính trị, đối ngoại vững vàng, định vị rõ mình, xác định rõ lộ trình phát triển, nâng cao khả năng thích ứng linh hoạt và năng lực hội nhập quốc tế chủ động, tích cực. Theo đó, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả. Việc duy trì quan hệ lịch sử với Trung Quốc và Nga không ngăn cản Việt Nam phát triển quan hệ với Mỹ, đồng thời mở rộng cầu nối và quan hệ đối tác đa chiều với EU, ASEAN, Ấn Độ, Nhật Bản, các nước Arập và châu Phi, cũng như các nước khác. Đại sứ Reda al-Taify nhấn mạnh chính chính sách ngoại giao linh hoạt, cởi mở, khéo léo này đã thành công đưa Việt Nam thoát khỏi bao vây, cấm vận và trở thành một quốc gia năng động trong hệ thống khu vực và quốc tế, đồng thời giúp Việt Nam không chỉ thích ứng với hệ thống khu vực và quốc tế đang thay đổi, mà còn khẳng định vị thế tích cực và có ảnh hưởng của mình trong đó.
Đại sứ Reda al-Taify kết luận rằng một trong những yếu tố then chốt tạo nên thành công của mô hình phát triển Việt Nam dưới chính sách Đổi mới chính là năng lực lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc duy trì ổn định chính trị và an ninh nội bộ. Đây là nền tảng tạo ra môi trường thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài, góp phần và tiếp tục đóng góp vào quá trình phát triển toàn diện, với tốc độ nhanh và bền vững. Hơn nữa, người dân Việt Nam luôn đoàn kết dưới khẩu hiệu "Đa dạng trong thống nhất", khai thác sự đa dạng và năng lực của mình để phục vụ quá trình phát triển ở cả nông thôn và thành thị, cùng với sự đầu tư hiệu quả của Việt Nam vào giáo dục, từ đó tạo ra lực lượng lao động được đào tạo và có trình độ làm việc và lãnh đạo các dự án phát triển ở khắp cả nước.
Hơn nữa, tính đúng đắn của lộ trình Đổi mới đã giúp Việt Nam đạt được sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và xã hội, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về ổn định chính trị và quốc phòng. Với chính sách mở cửa quốc tế và việc tạo dựng các quan hệ đối tác mới, Việt Nam vẫn giữ vững tính tự chủ và các giá trị cốt lõi của quốc gia. Điều này đã biến kinh nghiệm phát triển của Việt Nam thành một mô hình độc đáo với nhiều bài học phát triển quý giá, có lẽ quan trọng nhất là đã mang lại sự chuyển biến chất lượng chưa từng có, đưa Việt Nam trở thành một nhân tố có trọng lượng trên cán cân quyền lực không chỉ ở khu vực Đông Nam Á mà còn trên phạm vi châu Á.