Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vẫn đang hướng tới việc tăng lãi suất trong năm nay, song ngày 29/7 vừa phát tín hiệu cho biết họ muốn chờ nền kinh tế đạt thêm nhiều tiến triển trước khi tiến hành lộ trình này.
Cả 10 thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang của FED (FOMC) đã nhất trí với việc giữ lãi suất gần mức 0%, và thông báo mà FED đưa ra sau cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày không nêu rõ thời gian cụ thể của kế hoạch tăng lãi suất. Nhiều nhà phân tích cho rằng việc tăng này có thể được thực hiện ngay trong cuộc họp lần tới vào giữa tháng 9, mặc dù Chủ tịch FED Janet Yellen nhấn mạnh mọi việc sẽ phụ thuộc vào các số liệu kinh tế. Theo thông báo mới nhất, FED đánh giá thị trường việc làm, nhà ở và chi tiêu cá nhân đều đã có những tiến triển nhất định. Tuy nhiên, FED vẫn muốn chỉ số lạm phát tăng dần đều tới mục tiêu 2%.
Trụ sở của FED ở Washington DC. Ảnh: AFP/TTXVN |
Thông báo ngày 29/7 của FED cho thấy họ có thể không cần nền kinh tế tiến triển hơn nhiều trước khi bắt đầu tăng lãi suất mà họ đã giữ ở mức gần 0% kể từ tháng 12/2008. Trong cuộc họp hồi tháng 6/2015, Fed cho biết muốn thấy thị trường lao động "tiếp tục cải thiện", song trong cuộc họp mới nhất này họ nói chỉ cần "cải thiện đôi chút". Sự thay đổi ngôn ngữ này phản ánh thực tế là FED đánh giá nền kinh tế và thị trường việc làm đã tươi sáng hơn. Tỷ lệ thất nghiệp hiện đã giảm xuống 5,3%, mức thấp nhất trong vòng 7 năm trở lại đây.
Nhà kinh tế học Michael Hanson, làm việc tại Ngân hàng America Merrill Lynch, cho rằng ngôn ngữ tích cực hơn mà FED dành cho thị trường việc làm cho thấy các nhà hoạch định chính sách sẽ sớm tăng lãi suất, và ông dự đoán quyết định này sẽ được đưa ra vào tháng 9 tới.
Chủ tịch FED Janet Yellen nhấn mạnh rằng khi Fed bắt đầu tăng lãi suất, họ sẽ triển khai từng bước một. Điều này là để tránh tạo ra cú sốc đối với nền kinh tế vốn đang được hưởng lợi từ mức lãi suất đi vay thấp theo chính sách của FED. Theo bà Yellen, việc tăng lãi suất chậm, đi cùng với những quãng nghỉ cố định, sẽ giúp Fed đánh giá được các tác động kéo theo. Sau khi FED tăng lãi suất ngắn hạn, các loại lãi suất khác - như vay thế chấp, vay nợ tự động và vay nợ doanh nghiệp - cũng có thể sẽ tăng theo.
Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn còn đối mặt với hàng loạt mối đe dọa, từ hoạt động sản xuất trì trệ và đầu tư sụt giảm tại Mỹ cho đến nhiều vấn đề tại châu Âu và châu Á, những “vết thương” đang hủy hoại thị trường tài chính. Bên cạnh đó, lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn mục tiêu mà Fed đã đề ra. Dù tỷ lệ thất nghiệp hiện ở gần mức được cho là bình thường, các khía cạnh khác của thị trường việc làm vẫn khá u ám. Mức lương nhìn chung vẫn ở mức thấp và nhiều người hiện chỉ có thể tìm được các công việc bán thời gian. Trong khi nhiều người cho rằng FED sẽ tiến hành tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 tới, một số nhà phân tích lại dự đoán họ sẽ đợi tới tận tháng 12.
Hồi đầu tháng, trong phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ, bà Yellen cho rằng nền kinh tế sẽ phục hồi và tăng lãi suất là việc làm cần thiết. Khi đó, một số nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ đã hối thúc FED cân nhắc trì hoãn kế hoạch tăng lãi suất nhất là trong bối cảnh lạm phát vẫn chưa đạt mục tiêu 2%. Về cơ bản, FED thường tăng lãi suất khi họ cho là đã đến lúc cần có biện pháp kiểm soát lạm phát. Lạm phát chững lại, một phần là do giá dầu sụt giảm trong suốt năm qua.
Carl Tannenbaum, nhà kinh tế trưởng thuộc tổ chức Northern Trust, cho rằng thông báo ngày 29/7 của FED mang tính “trung lập”, nhằm tạo sự linh hoạt cho cuộc gặp vào tháng 9. Điều này cho phép các nhà hoạch định chính sách cân nhắc các diễn biến sắp tới, trong đó có các báo cáo việc làm định kỳ theo tháng của Mỹ cũng như các cuộc khủng hoảng tại Trung Quốc và Hy Lạp. Ông Tannenbaum cho rằng FED đang giữ kín những tính toán của mình.