Thúc đẩy tiêu thụ vải thiều trên môi trường số

Từ các phiên livestream tại vườn, đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến cho nông dân đến kết nối sàn thương mại điện tử, người sáng tạo nội dung số… đang góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị quả vải và thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Nông dân chủ động bán hàng trên nền tảng số

Những ngày này, vườn vải chín sớm của gia đình bà Vi Thị Hiến ở thôn Phúc Lễ, xã Phúc Hòa bắt đầu vào vụ thu hoạch. Gia đình bà có khoảng 1 ha vải thiều xuất khẩu. Năm ngoái, sản lượng đạt khoảng 10 tấn, chủ yếu xuất khẩu với giá gần 30.000 đồng/kg. Năm nay, do thời tiết bất thuận, sản lượng chỉ còn khoảng 40 - 50% so với năm trước nhưng giá bán ổn định hơn.

Bà Hiến cho biết, gia đình đã ký hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp với giá khoảng 38.000 đồng/kg; nhiều thời điểm thương lái vào tận vườn thu mua khoảng 40.000 đồng/kg. Điều khiến bà phấn khởi hơn là năm nay việc tiêu thụ thuận lợi nhờ tiếp cận các nền tảng số.

Ngoài chăm sóc vải theo hướng hữu cơ, bà Hiến còn học cách quay video, livestream giới thiệu vườn vải để khách hàng ở xa theo dõi quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm và đặt hàng trực tiếp. “Trước đây chủ yếu chờ thương lái đến mua, còn bây giờ mình có thể chủ động quảng bá sản phẩm. Nhiều khách xem livestream rồi liên hệ đặt hàng ngay”, bà Hiến chia sẻ.

Xã Phúc Hòa là "thủ phủ" vải sớm của tỉnh với khoảng 845 ha, sản lượng ước đạt khoảng 7.500 tấn; trong đó, vải chín sớm chiếm khoảng 7.400 tấn. Để hỗ trợ người dân mở rộng thị trường tiêu thụ, địa phương đã tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng livestream, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bán hàng trên mạng xã hội cho nông dân.

Tại phường Phượng Sơn - một trong những vùng trồng vải trọng điểm của tỉnh, vụ vải năm nay địa phương phối hợp với các đơn vị tổ chức đào tạo kỹ năng bán hàng online cho khoảng 20 cán bộ, nhà vườn. Nội dung tập huấn gồm thiết lập gian hàng trên sàn thương mại điện tử, kỹ thuật quay video, chụp ảnh sản phẩm, kỹ năng livestream, viết nội dung quảng bá, quản lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng.

Đặc biệt, ngày 27/5, UBND phường Phượng Sơn sẽ tổ chức hoạt động thực tế ngay tại vườn vải với các phiên livestream bán hàng trực tiếp, quay clip quảng bá vải thiều và nông sản đặc trưng. Người dân sẽ được hướng dẫn xử lý tình huống thực tế trong quá trình bán hàng trực tuyến nhằm nâng cao kỹ năng tiêu thụ sản phẩm trên môi trường số.

Theo lãnh đạo địa phương, các lớp đào tạo không chỉ phục vụ tiêu thụ vải thiều trong thời gian ngắn mà còn hướng tới mục tiêu giúp nông dân từng bước làm chủ kênh bán hàng trực tuyến, mở rộng đầu ra cho nhiều loại nông sản địa phương.

Mở rộng đầu ra từ thương mại điện tử

Theo Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, năm 2026 tổng diện tích vải thiều toàn tỉnh đạt khoảng 29.800 ha, sản lượng ước đạt hơn 95.000 tấn. Trong đó, diện tích vải sớm khoảng 8.200 ha, sản lượng hơn 40.000 tấn; vải chính vụ khoảng 21.600 ha, sản lượng hơn 55.000 tấn.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 17.500 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP với sản lượng dự kiến khoảng 55.700 tấn; 255 ha sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP và 10 ha sản xuất hữu cơ. Dự kiến vải sớm bắt đầu thu hoạch từ ngày 25/5, vải chính vụ từ ngày 10/6.

Những năm qua, Bắc Ninh từng bước đưa vải thiều lên các nền tảng số nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, việc bán hàng trực tuyến vẫn còn không ít khó khăn khi nhiều nông dân chưa thành thạo kỹ năng số; việc quảng bá, chốt đơn, xử lý đơn hàng còn hạn chế; hệ thống logistics, kho lạnh và bảo quản sau thu hoạch chưa đáp ứng yêu cầu.

Để khắc phục những hạn chế này, năm nay tỉnh tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại số, hướng dẫn người dân kỹ năng bán hàng trực tuyến; đồng thời chú trọng kỹ thuật đóng gói, bảo quản, vận chuyển nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng.

Từ năm 2023, TikTok Shop đã đồng hành cùng tỉnh trong quảng bá, tiêu thụ vải thiều. Bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Quan hệ Đối tác chiến lược Công ty TNHH TikTok Shop Việt Nam cho biết, năm 2025, các hoạt động livestream, bán hàng trực tuyến trên TikTok Shop đã hỗ trợ tiêu thụ hàng trăm tấn vải thiều Bắc Ninh, thu hút lượng lớn người xem và tương tác trên nền tảng số. Năm 2026, TikTok Shop đóng vai trò là đối tác chiến lược của UBND tỉnh Bắc Ninh trong chiến dịch tiêu thụ vải thiều, góp phần thúc đẩy nông sản địa phương trên nền tảng thương mại điện tử, với mục tiêu tiêu thụ từ 100 - 300 tấn vải thiều trên nền tảng thương mại điện tử, tăng độ nhận diện thương hiệu thông qua các video gắn hashtag chiến dịch.

Trung tâm Phát triển công thương tỉnh Bắc Ninh phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều hoạt động livestream quy mô lớn nhằm quảng bá trực tiếp vùng trồng, quy trình sản xuất và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Mới đây, tỉnh Bắc Ninh công bố thành lập Chi nhánh Câu lạc bộ KOL và KOC tỉnh Bắc Ninh nhằm hỗ trợ quảng bá, tiêu thụ nông sản địa phương trên nền tảng số.

Theo kế hoạch, ngày 20/5, tỉnh tổ chức phiên livestream xúc tiến tiêu thụ vải thiều sớm tại xã Nam Dương nhằm quảng bá vùng trồng, quy trình sản xuất và giới thiệu sản phẩm tới người tiêu dùng trực tuyến. Tiếp đó, sáng 28/5, tỉnh tổ chức phiên livestream quảng bá vải thiều và các sản phẩm OCOP với sự tham gia của Câu lạc bộ KOL và KOC Việt Nam, Chi nhánh Câu lạc bộ KOL và KOC tỉnh Bắc Ninh cùng Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam nhằm tăng sức lan tỏa cho sản phẩm địa phương trên môi trường số.

Không dừng ở thị trường trong nước, Bắc Ninh cũng hướng tới mở rộng xuất khẩu thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Tháng 4 vừa qua, UBND tỉnh Bắc Ninh và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030, trong đó thúc đẩy tiêu thụ nông sản trên nền tảng thương mại điện tử là một trong những nội dung trọng tâm.

Cùng với đó, Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh đang phối hợp với các đơn vị kết nối doanh nghiệp tham gia “Chương trình đào tạo, khảo sát và kết nối giao thương xuất khẩu qua thương mại điện tử tại Trung Quốc”, dự kiến diễn ra từ ngày 16 - 22/6 tại tỉnh Hà Nam (Trung Quốc). Chương trình tập trung đào tạo kỹ năng khai thác thị trường quốc tế, vận hành gian hàng số, phát triển thương hiệu và mở rộng xuất khẩu qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng số trong tiêu thụ nông sản.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho rằng, bên cạnh các kênh tiêu thụ truyền thống, việc đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ vải thiều trên môi trường số là xu hướng tất yếu nhằm mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản. Tỉnh mong muốn các nhà vườn, hợp tác xã, doanh nghiệp từng bước chủ động ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, quảng bá, bán hàng; tăng cường liên kết với các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp logistics và hệ thống phân phối hiện đại để đưa sản phẩm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Theo ông Thịnh, thời gian tới Bắc Ninh tiếp tục thúc đẩy xúc tiến thương mại số, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, mở rộng thị trường xuất khẩu vải thiều và nông sản địa phương sang các thị trường tiềm năng. Cùng với tiêu thụ sản phẩm, tỉnh chú trọng xây dựng chuỗi cung ứng số từ sản xuất, quảng bá, bán hàng đến đóng gói, vận chuyển nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và sức cạnh tranh của nông sản địa phương. Chuyển đổi số không chỉ tạo thêm kênh tiêu thụ mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh của người dân, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch và phát triển bền vững.