Sớm hoàn trả hạ tầng dân sinh cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn

Chỉ còn ít ngày nữa là bước vào vụ gieo sạ Hè - Thu 2026, nhưng các hộ dân thôn Đồng Xuân, xã Đình Cương đang thấp thỏm lo thiếu nước tưới cho cánh đồng Bàu Ông Diệm rộng khoảng 20ha. Nguyên nhân do nhiều công trình kênh mương dẫn nước tưới, cống tiêu thoát được Tập đoàn Đèo Cả hoàn trả một cách sơ sài, thiếu đồng bộ.

Ông Nguyễn Văn Hải (60 tuổi), trú thôn Đồng Xuân phản ánh, hệ thống mương được thiết kế thấp nhưng ống cống lại lắp đặt quá cao, có độ hở rộng nên nguy cơ khi nước chảy về sẽ tràn ra ngoài thay vì chảy vào cống. Trước bất cập này, người dân sẽ phải tự bỏ tiền túi lắp đặt thêm ống ngầm để dẫn nước vào đồng ruộng, vừa gây tốn kém chi phí lẫn thời gian và công sức, không biết ai sẽ chịu trách nhiệm về sự bất cập này.

Theo chân chuyên viên Phòng Kinh tế xã Đình Cương, phóng viên tiếp tục ghi nhận nhiều bất cập tại cánh đồng Ba Gò, cách đó chỉ vài trăm mét. Tại đây, nhà thầu thi công đang hoàn thiện tuyến mương bê tông chạy dọc cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn. Công trình được thiết kế với hai chức năng cùng lúc: Cấp nước tưới cho cánh đồng Ba Gò và thoát nước cho tuyến cao tốc.

Thế nhưng, nghịch lý nằm ở chỗ, cao trình tuyến mương lại thấp hơn mặt ruộng, có vị trí chênh lệch gần 1 mét. Cánh đồng có khả năng bị khô hạn nặng không thể sản xuất. Qua kiểm tra thực tế, chính quyền địa phương đề nghị nhà thầu thi công đầu tư xây dựng tuyến mương mới phù hợp hơn nhằm đảm bảo công năng thủy lợi. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi.

Báo cáo số 21/BC-UBND của UBND xã Đình Cương cũng “điểm tên” hàng loạt công trình, hạ tầng bị ảnh hưởng bởi thi công dự án, nhưng đến nay Tập đoàn Đèo Cả vẫn chưa hoàn trả, khắc phục. Cụ thể, hơn 30m tuyến mương bê tông tại Km20+271 bị hư hỏng nặng vẫn chưa được sửa chữa; hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư Đồng Xuân bị ảnh hưởng trong quá trình thi công nút giao ĐT624B chưa được hoàn trả; tuyến đường Gò Mít phục vụ vận chuyển đổ thải tiếp tục xuống cấp nhưng chưa được khắc phục. Ngoài ra, 22 hộ dân có nhà ở bị nứt do rung chấn khi thi công đến nay vẫn chưa được chi trả bồi thường; trạm Y tế xã Đình Cương bị nứt cũng chưa được kiểm tra, giám định mức độ thiệt hại.

Phó Chủ tịch UBND xã Đình Cương Nguyễn Sĩ Hải cho hay, UBND xã Đình Cương đã nhiều lần có văn bản đề nghị các đơn vị thi công và Ban Quản lý Dự án 2 (Bộ Xây dựng) quan tâm, khẩn trương giải quyết các vướng mắc, tồn tại của dự án liên quan đến giao thông, hạ tầng kỹ thuật, nông nghiệp trên địa bàn xã. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, các vấn đề trên vẫn chưa được xử lý dứt điểm, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân cũng như tình hình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Kể từ khi cầu vượt ĐH35 thuộc dự án Cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn được xây dựng, cuộc sống của gia đình chị Đinh Thị Bé Năm, trú thôn Phước Hiệp, xã Mộ Đức bị đảo lộn hoàn toàn do lối đi hiện hữu bị lấp kín. Trước đây, chị chỉ cần di chuyển vài chục mét là có thể tiếp cận đường nhựa, thuận tiện đi lại; còn gần một năm nay, cả gia đình phải tự đào từng bậc trên taluy đất cao hơn 3 mét để làm lối đi tạm.

Xe máy không thể đưa xuống nhà nên phải để thường xuyên trên cầu vượt. Mỗi sáng, chồng chị phải cõng con men theo bờ đất lên cầu rồi mới đưa đến trường học. Vào mùa mưa, việc đi lại càng trở nên nguy hiểm hơn khi bờ đất trơn trượt, dễ té ngã. Sau nhiều lần kiến nghị, đơn vị thi công chỉ hoàn trả đoạn đường đất, từ bờ kênh Nam sông Vệ đi vòng trước mố M2 cầu vượt ĐH35, lý trình Km 22+954 đấu nối vào đường gom phía Bắc cầu vượt.

“Họ hứa sẽ làm đường bê tông nhưng mòn mỏi chờ đợi vẫn chưa thấy đâu. Đường đất nên nắng thì bụi mù mịt, mưa thì bùn lầy, phương tiện lưu thông rất khổ sở”, chị Năm nói.

Theo ông Nguyễn Xuân Thái, Chủ tịch UBND xã Mộ Đức, những bức xúc, kiến nghị của người dân là chính đáng. Xã đã nhiều lần yêu cầu đơn vị thi công gấp rút triển khai công tác hoàn trả các hạng mục hạ tầng, công trình dân sinh, đảm bảo về mặt chất lượng và yếu tố thẩm mỹ, trước khi nghiệm thu, bàn giao tài sản cho địa phương tiếp nhận. Trong đó, cần đặc biệt chú trọng đến tuyến mương S12 tại thôn Phước Hiệp đã bị phá dở, để đảm bảo cung cấp nguồn nước tưới cho khoảng 10ha diện tích trồng lúa tại các xứ đồng Gò Chuỗi, Đồng Ngõ và Nghĩa Trang...

Về vấn đề này, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Trần Trung Tín đã ký Văn bản số 2661/SXD-KCHT ngày 17/4/2026, đề nghị Ban Quản lý Dự án 2, Bộ Xây dựng chủ trì, chỉ đạo đơn vị thi công cùng các bên liên quan khẩn trương giải quyết các kiến nghị của UBND xã Đình Cương về việc hoàn trả hạ tầng bị ảnh hưởng trong quá trình thi công gói thầu XL1 thuộc dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, do liên danh Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu. Đồng thời, yêu cầu báo cáo kết quả khắc phục, hoàn trả gửi về Sở Xây dựng trước ngày 25/4/2026 để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.

UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng đã có văn bản số 3334/UBND-CNXD ngày 17/4/2026 chỉ rõ nhiều tồn tại, vướng mắc phát sinh trong quá trình thi công dự án thành phần cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn. Cụ thể, tình trạng đất đá từ công trường tràn xuống đã làm bồi lấp dòng chảy tại nhiều tuyến kênh mương nội đồng, khiến hàng loạt diện tích thiếu nước tưới.

Không chỉ vậy, tại một số vị trí, hệ thống mương thoát nước và mương dọc chưa được thi công theo thiết kế, dẫn đến nước cùng bùn đất chảy tràn vào nhà dân, gây ngập úng cục bộ tại các khu dân cư mỗi khi mưa lớn. Công tác bồi thường, hỗ trợ đối với các hộ dân có nhà cửa bị nứt, hư hỏng do ảnh hưởng từ quá trình thi công đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, gây bức xúc trong dư luận.

Trước thực trạng trên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Công Hoàng đề nghị Bộ Xây dựng tiếp tục đôn đốc chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, sửa chữa, khắc phục toàn bộ các tồn tại, bất cập phát sinh trong quá trình thi công; đồng thời sớm giải quyết dứt điểm các kiến nghị của địa phương và người dân, bảo đảm ổn định đời sống, sản xuất và an toàn cho khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án.

Tiếp đó, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Mai Văn Hà ký văn bản số 3556/SXD-KCHT ngày 19/5/2026 đề nghị Ban quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh, UBND xã Đình Cương phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan giải quyết, tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng để thi công hoàn trả tuyến mương thủy lợi; bảo đảm kịp thời cấp nước tưới cho vụ Hè - Thu 2026.

Ông Trần Đại Xuân, Phó giám đốc Ban điều hành dự án thành phần đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn cho biết, Tập đoàn Đèo Cả cam kết, việc hoàn trả đường dân sinh đã mượn địa phương và hoàn trả kênh mương theo hồ sơ thiết kế không bị vướng mặt bằng, nhà thầu thi công sẽ tập trung hoàn thành trong tháng 5/2026.

Đại diện lãnh đạo Ban quản lý Dự án 2 (Chủ đầu tư) thông tin, trong phần kiến nghị của các địa phương có một số hạng mục không nằm trong hồ sơ thiết kế nên không có cơ sở thực hiện. Chủ đầu tư đã thống nhất bổ sung, điều chỉnh. Riêng, đối với xã Đình Cương, đơn vị sẽ cố gắng hoàn thành việc chi trả tiền hỗ trợ cho 23 hộ dân bị nứt nhà và khắc phục hư hỏng hạ tầng kỹ thuật tại Khu tái định cư Đồng Xuân trước ngày 30/5/2026.

Cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thuộc Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025, do Ban Quản lý dự án 2 (Bộ GTVT) làm chủ đầu tư, nhà thầu thi công do liên danh Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu. Việc sớm hoàn trả hạ tầng, xử lý triệt để những tồn tại phát sinh sau thi công không chỉ giúp người dân ổn định đời sống, đảm bảo sản xuất, mà còn là thước đo trách nhiệm của đơn vị thi công đối với quyền lợi, sinh kế của người dân nơi dự án đi qua.