Bảo vệ môi trường đô thị
Thực hiện quy định của Luật Chăn nuôi năm 2018, tỉnh Tây Ninh đã xác định việc định vị lại "bản đồ" ngành chăn nuôi là một yêu cầu cấp bách. Theo đó, khu vực không được phép chăn nuôi gia súc, gia cầm và động vật khác đã được quy định rõ ràng, bao gồm khu vực nội thị và các khu dân cư hiện hữu. Điều này không chỉ nhằm đáp ứng tiêu chuẩn về mỹ quan đô thị mà còn để ngăn ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh cho người và vật nuôi tại những nơi có mật độ dân số cao.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, tính đến tháng 4/2026, số lượng cơ sở chăn nuôi nằm trong khu vực không được phép trên địa bàn tỉnh đã giảm đáng kể, chỉ còn 1.354 cơ sở, giảm tới 45,7% so với giai đoạn trước. Kết quả này có được là nhờ tuyên truyền sâu rộng với hơn 30.000 tờ rơi được phát tới tay người dân và hàng chục buổi hội nghị phổ biến Luật Chăn nuôi.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh Đinh Thị Phương Khanh khẳng định: Việc rà soát, đánh giá và điều chỉnh các quy định pháp luật về lĩnh vực chăn nuôi; trong đó đặc biệt là quản lý chăn nuôi trong khu dân cư và vùng nuôi chim yến, là mục tiêu mang tính cấp bách nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp của tỉnh. Sở kiên quyết không để phát sinh các cơ sở chăn nuôi mới tại những khu vực cấm, đồng thời vận động người dân chủ động di dời để cải thiện môi trường sống sạch đẹp hơn.
Tại Tây Ninh, nghề nuôi chim yến đã tăng mạnh trong 5 năm gần đây. Cụ thể, giai đoạn năm 2020 toàn tỉnh ghi nhận chưa đến 1.000 nhà yến hoạt động, nhưng đến năm 2025, con số này đã tăng lên tới 2.401 nhà. Tuy nhiên, sự phát triển nóng này cũng bộc lộ nhiều bất cập như ô nhiễm tiếng ồn từ loa dẫn dụ, ảnh hưởng đến đời sống người dân khu vực nội thị.
Để quản lý chặt chẽ, tỉnh quy định vùng nuôi chim yến là những khu vực nằm ngoài danh mục khu dân cư, nội thị không được phép chăn nuôi. Đặc biệt, nhà yến mới phải đảm bảo khoảng cách tối thiểu 300 m tính từ khu vực không được phép chăn nuôi. Đối với những nhà yến đã tồn tại trước thời điểm có quy định, nhưng nằm trong khu vực cấm, tỉnh cho phép giữ nguyên hiện trạng nhưng yêu cầu nghiêm ngặt: không được cơi nới, không được sử dụng loa phóng phát âm thanh và phải đáp ứng đầy đủ các quy định về vệ sinh thú y…
Đòn bẩy để chuyển đổi
Một điểm sáng trong chính sách của Tây Ninh là việc ban hành các mức hỗ trợ tài chính cụ thể nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các cơ sở chăn nuôi phải di dời hoặc ngừng hoạt động. Theo đó, ngân sách tỉnh sẽ hỗ trợ 50% chi phí mua sắm thiết bị công trình và công nghệ chăn nuôi hiện đại cho các cơ sở di dời, với mức tối đa lên tới 10 tỷ đồng mỗi cơ sở.
Bên cạnh đó, tỉnh còn hỗ trợ 50% chi phí vận chuyển vật nuôi đến địa điểm mới (tối đa 500 triệu đồng) và đặc biệt là hỗ trợ 100% chi phí đào tạo nghề cho những lao động muốn chuyển đổi từ chăn nuôi sang các ngành nghề khác. Nguồn kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2026-2031 lên tới khoảng 112 tỷ đồng. Việc chi trả hỗ trợ sẽ được thực hiện sau khi cơ sở đã chấm dứt hoạt động tại khu vực cấm và hoàn tất việc di dời hoặc chuyển đổi.
Mặc dù đã đạt được những kết quả khả quan, quá trình thực hiện vẫn gặp không ít khó khăn. Việc xác định ranh giới giữa các khu dân cư đôi khi còn chưa rõ ràng, gây khó cho công tác quản lý. Một số hộ chăn nuôi quy mô nông hộ còn gặp khó khăn về tài chính để tái đầu tư tại địa điểm mới.
Nhận định về tầm nhìn chiến lược của tỉnh, ông Nguyễn Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh: Quan điểm của tỉnh là từng bước di dời các cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ ra khỏi khu dân cư để đưa ngành chăn nuôi phát triển theo hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và an toàn sinh học. Tỉnh không chỉ đặt ra các quy định cấm mà còn đi kèm với các chính sách hỗ trợ linh hoạt, đảm bảo tính khả thi và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến sinh kế của người dân. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nền nông nghiệp Tây Ninh hiện đại, gắn liền với bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Tây Ninh đang dần hình thành được các vùng chăn nuôi tập trung phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Việc tận dụng lợi thế đất đai nông lâm nghiệp rộng lớn (chiếm 95% diện tích tự nhiên) để tạo vùng thức ăn tự nhiên cho chim yến cũng mở ra triển vọng lớn cho kinh tế hộ gia đình trong tương lai.
Với các quy định chặt chẽ và chính sách hỗ trợ cụ thể, Tây Ninh đang có quyết tâm mạnh mẽ, đưa ngành chăn nuôi và nghề nuôi chim yến vào quỹ đạo quản lý chuyên nghiệp, bền vững, góp phần xây dựng quê hương Tây Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh.