Ngăn chặn gần 4.000 tỷ đồng giao dịch nghi gian lận
SIMO triển khai từ giữa năm 2025, được xem là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ người dùng và nâng cao an toàn trong thanh toán số.
Tính đến ngày 23/3, hệ thống đã được triển khai tại 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng (TCTD) và 50 tổ chức trung gian thanh toán. SIMO đã ghi nhận hơn 688.000 tài khoản thanh toán, ví điện tử và thẻ ngân hàng có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật. Trên cơ sở dữ liệu tập trung này, hệ thống đã gửi cảnh báo tới khoảng 3,5 triệu lượt khách hàng, giúp người dùng kịp thời nhận biết rủi ro khi thực hiện giao dịch trực tuyến.
Theo NHNN, việc triển khai hệ thống SIMO không chỉ giúp các TCTD và đơn vị trung gian thanh toán phát hiện sớm các tài khoản nghi ngờ, mà còn cho phép chia sẻ thông tin cảnh báo trong toàn hệ thống. Nhờ đó, các ngân hàng có thể nhanh chóng xác thực tài khoản, ngăn chặn giao dịch rủi ro và bảo vệ an toàn tài sản cho khách hàng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường thanh toán số an toàn, minh bạch và bền vững.
Ngoài ra, trong 2 tháng đầu năm nay, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh. Số lượng giao dịch tăng hơn 40%, trong đó giao dịch qua Internet tăng hơn 73%, qua điện thoại di động tăng hơn 34% và qua QR Code tăng hơn 20%. Ngược lại, giao dịch qua ATM giảm về số lượng, cho thấy xu hướng giảm sử dụng tiền mặt đang ngày càng rõ rệt.
Song song với đó, việc triển khai Kế hoạch phối hợp giữa NHNN và Bộ Công an trong khuôn khổ Đề án 06 cũng đạt kết quả đáng chú ý. Hơn 151 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.
Nhiều ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán đã phối hợp với C06 - Bộ Công an để làm sạch dữ liệu khách hàng, qua đó tăng cường an toàn cho hệ thống tài chính. Việc đối soát dữ liệu tại Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam cũng giúp làm sạch hàng chục triệu hồ sơ khách hàng.
Tính đến ngày 20/3, toàn ngành ngân hàng đã đối chiếu sinh trắc học hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Khoảng 29,44 triệu khách hàng cá nhân có ví điện tử cũng đã được xác thực sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip.
Công tác làm sạch dữ liệu được đẩy mạnh với sự phối hợp của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06). Đến nay, 29 tổ chức tín dụng và 11 tổ chức trung gian thanh toán đã ký kết triển khai, trong đó phần lớn đã gửi dữ liệu để đối soát, làm sạch thông tin khách hàng. Ngoài ra, 28 ngân hàng và 4 tổ chức trung gian thanh toán đã triển khai liên kết tài khoản an sinh xã hội với tài khoản ngân hàng qua ứng dụng VNeID, góp phần thúc đẩy chi trả an sinh không dùng tiền mặt.
Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam cũng đã phối hợp với C06 đối soát khoảng 57 triệu lượt hồ sơ khách hàng, làm sạch khoảng 44,5 triệu hồ sơ trong cơ sở dữ liệu tín dụng, nâng cao độ chính xác và an toàn của hệ thống.
Đại diện NHNN cho biết, thời gian qua đã không ngừng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) và phát triển ngân hàng số. Nhiều chính sách quan trọng đang được xây dựng, sửa đổi, trong đó có Nghị định về TTKDTM và các quy định liên quan đến giám sát hệ thống thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cấp hạ tầng thanh toán, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường các giải pháp bảo mật, đồng thời đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng dịch vụ tài chính của người dân.
Tuyệt đối không quét mã QR lạ trên mạng
Lợi dụng việc các TCTD thực hiện nhiều chương trình gửi tiết kiệm với lãi suất hấp dẫn, trên nền tảng mảng xã hội (Facebook, Zalo) còn xuất hiện đối tượng lừa đảo nhắm đến những khách hàng quan tâm ưu đãi "lãi suất cao".
“Lợi dụng tâm lý muốn sinh lời nhanh của nhiều người, các đối tượng này đã tung ra hàng loạt poster quảng cáo chương trình ưu đãi với mức lãi suất không tưởng. Điều đáng nói là những ấn phẩm này được sao chép y hệt bộ nhận diện thương hiệu của Vietcombank từ màu sắc cho đến logo, khiến người dùng rất khó phân biệt thật giả chỉ bằng mắt thường. Điểm chết người nằm ở những mã QR độc hại được cài cắm khéo léo ngay trên các hình ảnh quảng cáo này”, đại diện Vietcombank nhấn mạnh.
Nhiều khách hàng phản ánh việc nhận được các đường link giả mạo thông báo đổi điểm thưởng sắp hết hạn để thúc giục họ bấm vào với tâm lý tiếc của.
Theo Vietcombank, ngay khi khách hàng mất cảnh giác và dùng điện thoại quét mã QR, thiết bị sẽ tự động chuyển hướng truy cập đến các trang web giả mạo hoặc kết nối trực tiếp với số điện thoại của kẻ gian. “Lúc này, những kẻ lừa đảo sẽ hóa thân thành nhân viên chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp. Bằng những lời lẽ dụ dỗ và thao túng tâm lý bài bản, chúng sẽ yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin đăng nhập và mã xác thực OTP. Chỉ cần làm theo, toàn bộ số tiền trong tài khoản của người dùng sẽ nhanh chóng bốc hơi không để lại dấu vết”, thông tin Vietcombank nêu.
Không chỉ dừng lại ở miếng mồi mang tên siêu lãi suất, ma trận lừa đảo này còn liên tục biến tướng với vô vàn thủ đoạn khó lường khác. Nhiều khách hàng phản ánh việc nhận được các đường link giả mạo thông báo đổi điểm thưởng sắp hết hạn để thúc giục họ bấm vào với tâm lý tiếc của. Thậm chí, nhóm tội phạm mạng còn tinh vi đến mức tạo ra các website chứa từ khóa đặc quyền ưu tiên nhằm giăng bẫy trực tiếp nhóm khách hàng VIP của ngân hàng.
Đứng trước tình trạng báo động đỏ này, Vietcombank tái khẳng định nguyên tắc vàng là ngân hàng tuyệt đối không bao giờ yêu cầu khách hàng cung cấp các thông tin bảo mật cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào. Người dùng mạng xã hội cần giữ cái đầu lạnh, tuyệt đối không quét các mã QR lạ, không click vào những đường link trôi nổi và ngừng ngay việc chia sẻ các bài đăng không rõ nguồn gốc để tránh tiếp tay cho kẻ xấu.
Trong trường hợp bạn vô tình lỡ tay cung cấp thông tin vào các đường link độc hại, thao tác sống còn đầu tiên là phải lập tức tự khóa thẻ ngay trên ứng dụng VCB Digibank. Hoặc bạn cũng có thể gọi thẳng đến đường dây nóng 24/7 của ngân hàng để yêu cầu nhân viên đóng băng tài khoản kịp thời trước khi kẻ gian kịp tẩu tán tài sản.