Xe chở hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng (Lạng Sơn).
Hiện đại hóa hải quan
Những năm qua, cùng với các cửa khẩu đường bộ tại Lạng Sơn, cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đã chứng minh được giá trị vượt trội cũng như những ưu điểm mà loại hình vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt đang sở hữu đó là khối lượng vận chuyển lớn, tính ổn định cao, không bị ảnh hưởng bởi thời tiết và đặc biệt là chi phí logistics tối ưu cho các chặng đường dài…
Theo Hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu tại đây là máy móc, gỗ, trang thiết bị cơ khí, chất dẻo, kim loại cơ bản và các sản phẩm kim loại… Năm 2025, Hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cho trên 3.300 bộ tờ khai với trị giá trên 180 triệu USD (tăng 41% so với năm 2024); số thu ngân sách nhà nước đạt trên 400 tỷ đồng (đạt hơn 245% chỉ tiêu pháp lệnh được giao).
Bà Nguyễn Thị Thu Nga, Phó đội trưởng Đội Hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng cho biết, để hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa được thuận lợi, đơn vị đã thực hiện tốt cải cách hành chính và hiện đại hóa hải quan, ứng dụng công nghệ thông tin, quy trình quản lý hải quan hiện đại để đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa. Đặc biệt, lực lượng hải quan đã thực hiện nghiêm việc tiếp nhận các hồ sơ điện tử, vận dụng đầy đủ kịp thời các phần mềm nghiệp vụ và hệ thống các phần mềm tích hợp…
Trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, Hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đã tăng cường giám sát, kiểm tra thực tế hàng hóa đối với mặt hàng trọng điểm và các loại hàng hóa có rủi ro về xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, rủi ro về hàng giả, hàng nhái, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu, vàng nhập khẩu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…
Bà Nguyễn Lan Anh, doanh nghiệp xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng cho hay, doanh nghiệp thường xuyên có hàng hóa xuất nhập khẩu đi qua đây. Hồ sơ thủ tục thông quan được cán bộ tại Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng xử lý nhanh chóng, chính xác. Nếu có vướng mắc phát sinh, lực lượng hải quan hướng dẫn kịp thời để khắc phục. Doanh nghiệp lựa chọn hình thức vận chuyển hàng bằng đường sắt bởi sự tiện lợi và an toàn về vận chuyển.
Gỡ các điểm nghẽn
Hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng (Lạng Sơn) kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu tại bãi hóa trường.
Dù kim ngạch xuất nhập khẩu và số thu ngân sách nhà nước luôn đạt và vượt chỉ tiêu giao nhưng thực tế, hoạt động xuất nhập khẩu tại cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Bởi ở đây vẫn còn những rào cản về hạ tầng và thiếu cơ chế tạo sức bật cho cửa khẩu này.
Theo lãnh đạo hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, diện tích cửa khẩu này khoảng 56.000 m2, bao gồm khu vực trung tâm, quảng trường ga, khu đầu máy, cung đường sắt và toàn bộ bãi hóa trường… Khó khăn lớn nhất ảnh hưởng đến công tác hải quan đó chính là cơ sở hạ tầng trong bãi hóa trường.
Cụ thể, dù Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã hoàn thành xây dựng hạng mục nhà làm việc cho lực lượng chức năng, đổ bê tông sân bãi, xây dựng mới và trang bị thêm hệ thống kho lưu giữ hàng hóa. Tuy nhiên, bãi hóa trường của ga vẫn chưa được ngăn cách hết với khu vực xung quanh bằng tường rào; không tách biệt khu vực lưu giữ hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh với hàng nội địa, không có lối đi riêng, cổng ra vào riêng; cùng đó là chưa có hệ thống camera, không có hệ thống phần mềm đáp ứng yêu cầu sao lưu, thống kê và đáp ứng kết nối trực tiếp với cơ quan hải quan.
Bà Nguyễn Thị Thu Nga, Phó Đội trưởng Đội Hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng chia sẻ thêm khó khăn, ga có 9 đường ray nhưng các đường ray lại ngắn, đường dài nhất chỉ có thể chứa khoảng 25 toa tàu hàng là chưa thể đáp ứng yêu cầu đỗ, dỡ, xếp các tàu hàng với số lượng vượt mức bình thường. Hơn nữa, hiện cước vận tải hàng hóa bằng đường sắt từ phía Trung Quốc đến cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng không còn được phía bạn trợ giá như trước đây, nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động thu hút doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.
Lãnh đạo hải quan cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng đề xuất các cơ quan liên quan sớm hoàn thiện xây dựng khu bãi hóa trường; sửa chữa nâng cấp hệ thống đường ray đáp ứng yêu cầu, đồng thời xây dựng các cơ chế, chính sách ưu đãi về xuất nhập khẩu qua cửa khẩu ga để thu hút doanh nghiệp.
Nếu những điểm nghẽn trên được khắc phục, giải quyết, cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng sẽ tăng cao hơn nữa về dư địa xuất nhập khẩu hàng hóa, qua đó giúp Lạng Sơn phát triển hơn nữa kinh tế cửa khẩu, duy trì vận tải đường sắt bền vững.