Fed ưu tiên ổn định chính sách và chống lạm phát

Fed giữ nguyên lãi suất cơ bản trong bối cảnh lạm phát vẫn neo ở mức cao và các rủi ro địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên triển vọng kinh tế Mỹ. Đây là cuộc họp thứ tư liên tiếp Fed không thay đổi lãi suất, song thông điệp chính sách có vẻ rõ ràng hơn.

Áp lực lạm phát

Bước đi này cho thấy Fed dưới thời tân Chủ tịch Warsh sẽ ưu tiên kiểm soát lạm phát hơn là sớm hỗ trợ tăng trưởng bằng các đợt hạ lãi suất. Giới chuyên gia cho rằng ẩn sau quyết định tiếp tục “án binh bất động” là do Fed nhìn nhận lạm phát vẫn là rủi ro chính, đặc biệt khi các cú sốc từ xung đột ở Trung Đông có thể ảnh hưởng tới giá năng lượng, chi phí vận tải và kỳ vọng lạm phát của doanh nghiệp, người tiêu dùng. Trên thực tế, Fed đã trải qua nhiều tháng vừa phải cân bằng giữa yêu cầu kiềm chế lạm phát, vừa tránh bóp nghẹt đà phục hồi của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Điểm khác biệt trong cuộc họp lần này không chỉ nằm ở quyết định giữ nguyên lãi suất, mà ở việc Fed phát đi tín hiệu rõ ràng hơn rằng khả năng tăng lãi suất vẫn có thể xảy ra trong năm nay.

Theo chuyên trang tài chính CNBC, bản dự báo lãi suất của các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ kịch bản cắt giảm lãi suất trong năm 2026 và dịch chuyển kỳ vọng sang khả năng tăng lãi suất, với mức dự báo được nâng lên 3,8%, cao hơn đáng kể so với dự báo hồi tháng 3. Việc Chủ tịch Warsh loại bỏ các yếu tố “dẫn dắt kỳ vọng” cũng mang ý nghĩa chính trị và kỹ thuật. Thay vì cam kết lộ trình rõ ràng, Fed chuyển sang nhấn mạnh nguyên tắc “dựa trên dữ liệu”, đồng thời thu hẹp phạm vi phát ngôn chính thức để tránh tạo ra kỳ vọng thị trường quá sớm. Đây là một thay đổi đáng kể so với giai đoạn trước, khi Fed thường cố gắng định hướng thị trường bằng những thông điệp chi tiết hơn.

Về mặt kinh tế, quyết định giữ nguyên lãi suất giúp Fed có thêm thời gian quan sát tác động của lạm phát và các biến động địa chính trị trước khi hành động mạnh tay. Với doanh nghiệp và người dân Mỹ, điều này đồng nghĩa mặt bằng lãi vay, từ thế chấp nhà đến tín dụng tiêu dùng, có thể tiếp tục ở mức cao trong dài hạn. Còn trong ngắn hạn, đây là tin không thuận lợi cho những ai kỳ vọng vào một chu kỳ nới lỏng mới. Tuy nhiên, xét từ góc độ ổn định giá cả, Fed có lý do để thận trọng.

Khi lạm phát vẫn chưa giảm về sát ngưỡng mục tiêu 2% một cách bền vững, một đợt hạ lãi suất quá vội vàng có thể làm suy yếu nỗ lực kiềm chế giá, nhất là nếu giá năng lượng hoặc dịch vụ tăng trở lại. Chính vì vậy, việc tân Chủ tịch Kevin Warsh chọn giữ nguyên lãi suất trong phiên họp đầu tiên được xem như tín hiệu khẳng định ưu tiên chống lạm phát của Fed, đồng thời gửi thông điệp rằng ngân hàng trung ương Mỹ chưa sẵn sàng “nới tay”.

Tín hiệu chính sách thận trọng

Đối với thị trường tài chính, phản ứng ban đầu cho thấy các nhà đầu tư dường như đã chuẩn bị sẵn tâm lý đón nhận kịch bản này, nhưng vẫn phải điều chỉnh lại kỳ vọng về nửa cuối năm. Theo nhật báo Phố Wall, một số dự báo thị trường hiện nghiêng về khả năng Fed sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần trước cuối năm 2026, thay vì quay lại chu kỳ cắt giảm như nhiều người từng kỳ vọng. Hướng đi đó có thể tiếp tục hỗ trợ đồng USD, đồng thời gây sức ép lên chứng khoán và tài sản rủi ro nếu dữ liệu lạm phát không hạ nhiệt.

Từ nay đến cuối năm, kịch bản tiềm năng cao nhất là Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong ít nhất một cuộc họp nữa để đánh giá xu hướng lạm phát và dữ liệu việc làm. Cuộc họp tiếp theo được thị trường chú ý đặc biệt vì khi đó Fed sẽ có thêm dữ liệu về giá cả, tăng trưởng và tiêu dùng sau mùa hè. Nếu các chỉ số lạm phát duy trì ở mức cao hoặc tăng trở lại, khả năng Fed nâng lãi suất sẽ tăng lên rõ rệt. Kịch bản thứ hai là Fed sẽ tăng lãi suất một lần, nhiều khả năng vào cuối năm, nếu lạm phát không giảm như dự kiến, nhưng tăng trưởng kinh tế cũng không suy yếu quá mức.

Kịch bản này được nhìn nhận như một động thái phòng ngừa để Fed giữ kỳ vọng giá cả ổn định. Trong khi đó, kịch bản ít khả năng hơn đó là Fed sẽ hạ lãi suất ngay trong năm 2026. Giới chuyên gia kinh tế cho rằng kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ đã bị loại khỏi dự báo của các thành viên FOMC, và trong nội bộ Fed hiện chỉ còn một số rất ít quan điểm ủng hộ hạ lãi suất. Chỉ khi lạm phát giảm nhanh hơn dự báo, tăng trưởng kinh tế và thị trường việc làm suy yếu rõ rệt, khi đó Fed mới có cơ sở quay lại chu kỳ nới lỏng.

Dưới thời Chủ tịch Warsh, Fed đang cho thấy một phong cách điều hành có phần ngắn gọn, trực diện và ít “mềm hóa” thị trường hơn. Việc thành lập các nhóm công tác về truyền thông, bảng cân đối kế toán, nguồn dữ liệu, năng suất - việc làm và khuôn khổ chống lạm phát là những tín hiệu cho thấy Fed muốn rà soát lại toàn bộ bộ công cụ chính sách của mình trong thời gian tới. Phần lớn các nhóm này dự kiến hoàn thành công việc vào cuối năm, mở đường cho những điều chỉnh sâu hơn trong năm sau. Điều đó có nghĩa nửa cuối năm 2026 sẽ là giai đoạn bản lề đối với Fed: hoặc giữ lãi suất nếu lạm phát hạ nhiệt đủ nhanh, hoặc nâng thêm một bậc nếu áp lực giá tiếp tục dai dẳng. Trong cả hai trường hợp, thông điệp cốt lõi vẫn là ưu tiên của Fed về chống lạm phát, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc giảm kỳ vọng hạ chi phí vay vốn của nền kinh tế.

Quyết định giữ nguyên lãi suất trong phiên họp đầu tiên của tân Chủ tịch Kevin Warsh cũng là một tín hiệu quan trọng về ưu tiên ổn định chính sách. Trong bối cảnh kinh tế Mỹ chịu sức ép từ lạm phát và tình hình địa chính trị, cách tiếp cận thận trọng của Fed giúp giảm rủi ro lạm phát bùng phát trở lại, đồng thời duy trì tính khả dụng của các công cụ chính sách trong trường hợp tình hình diễn biến khó lường hoặc xấu đi. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng đặt ra thách thức mới cho tăng trưởng, đặc biệt khi chi phí vay vốn cao tiếp tục đè nặng lên doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ. Nhìn xa hơn, quyết định này có thể sẽ trở thành điểm khởi đầu cho một giai đoạn chính sách tiền tệ thận trọng hơn của Fed, trong đó ngân hàng trung ương Mỹ sẵn sàng cân nhắc tăng lãi suất nếu lạm phát không hạ nhiệt. Với số liệu hiện nay, khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026 khá thấp, và chỉ xảy ra một khi lạm phát giảm nhanh và tăng trưởng suy yếu rõ rệt.

Đối với Việt Nam, quyết định giữ nguyên lãi suất lần này của Fed có thể tác động đến đồng tiền, dòng vốn đầu tư nước ngoài chảy vào thị trường chứng khoán, trái phiếu. Nếu Fed duy trì lãi suất cao hoặc tăng thêm, đồng USD có thể mạnh lên, gây áp lực lên tỷ giá VND/USD và làm tăng chi phí vay ngoại tệ của doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, nếu lạm phát toàn cầu hạ nhiệt và tăng trưởng kinh tế Mỹ ổn định, áp lực này có thể giảm bớt, qua đó mở ra cơ hội cho dòng vốn đầu tư dài hạn vào Việt Nam.