Doanh nghiệp Nhật tăng đầu tư, mở rộng hiện diện tại Việt Nam

Dòng vốn FDI ồ ạt đổ vào ngành thực phẩm

Theo nhận định của các doanh nghiệp Nhật Bản, cùng với sự gia tăng nhanh của tầng lớp trung lưu, Việt Nam đang trở thành điểm đến chiến lược của các doanh nghiệp thực phẩm, đồ uống (F&B) Nhật Bản.

Từ đầu năm 2026, nhiều dự án quy mô lớn của các doanh nghiệp như Showa Sangyo, Acecook hay Suntory PepsiCo được triển khai và đưa vào vận hành. Các dự án này không chỉ mở rộng năng lực cung ứng sản phẩm cho thị trường nội địa mà còn góp phần hoàn thiện chuỗi cung ứng thực phẩm theo hướng hiện đại, bền vững.

Điển hình, Công ty TNHH Showa Sangyo International Việt Nam (do Tập đoàn Showa Sangyo, Nhật Bản sở hữu 100% vốn) đã đầu tư nhà máy sản xuất bột trộn sẵn tại Khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ 3, với diện tích hơn 1,3 ha và tổng vốn khoảng 21 triệu USD. Nhà máy chính thức vận hành từ tháng 3/2026, được định vị vừa phục vụ thị trường trong nước, vừa hướng tới trở thành trung tâm cung ứng bột trộn sẵn cho khu vực Đông Nam Á .

Đại diện doanh nghiệp, ông Maruyama Shinji - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Showa Sangyo International Việt Nam chia sẻ, nguyên nhân cốt lõi khiến tập đoàn chọn Việt Nam làm điểm tựa mở rộng kinh doanh là nhờ nền tảng dân số trẻ, văn hóa ẩm thực phong phú và tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh chóng. Cùng với đó, tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm của người tiêu dùng trong nước cũng ngày một khắt khe hơn. Trong kế hoạch kinh doanh năm 2026, nhà máy đặt mục tiêu sản lượng đạt 1.000 tấn đối với bột tempura và hàng ngàn tấn đối với các sản phẩm bột trộn sẵn khác.

Bức tranh thu hút vốn FDI từ Nhật Bản vào lĩnh vực F&B tại Việt Nam giai đoạn 2025 - 2026, không chỉ có điểm nhấn từ Showa Sangyo mà còn ghi nhận sự mở rộng đồng loạt của nhiều thương hiệu tên tuổi khác trải dài trên khắp cả nước. Cụ thể, cuối tháng 3/2026, Acecook Việt Nam đã công bố kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất bằng việc đầu tư nhà máy mới tại tỉnh Vĩnh Long. Dự án được kỳ vọng sẽ góp phần khai thác tối đa nguồn nông sản bản địa và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại khu vực phía Bắc, Tập đoàn Kowa cũng đã đưa vào vận hành nhà máy thực phẩm trị giá hàng triệu USD tại tỉnh Phú Thọ từ cuối năm 2025. Dự án này đi theo mô hình sản xuất khép kín, ứng dụng công nghệ chuẩn Nhật Bản kết hợp cùng nguồn nguyên liệu nông sản địa phương có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Tương tự, liên doanh Suntory PepsiCo Việt Nam đang đẩy nhanh tiến độ dự án tổ hợp nhà máy sản xuất nước giải khát quy mô 300 triệu USD tại tỉnh Long An, ứng dụng tiêu chuẩn xanh và dự kiến khánh thành ngay trong năm 2026.

Giải pháp nội địa hóa và chiến lược dài hạn

Sức hút của thị trường thực phẩm Việt Nam đối với doanh nghiệp Nhật Bản đến từ sự thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng. Theo thống kê của Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, lâm, thủy sản và thực phẩm từ Nhật Bản sang Việt Nam đã tăng khoảng 2,9 lần trong giai đoạn 2013 - 2024, từ 29,3 tỷ yên lên 86,2 tỷ yên.

 Cùng với đó, số lượng nhà hàng Nhật Bản tại Việt Nam tăng mạnh từ khoảng 680 cơ sở năm 2015 lên khoảng 2.500 cơ sở vào năm 2022, cho thấy nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm và văn hóa ẩm thực Nhật ngày càng mở rộng.

Dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, năng lượng, bán lẻ, thực phẩm và logistics. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp đã chuyển từ mô hình sản xuất phục vụ xuất khẩu sang chiến lược “hai chân” - vừa sản xuất, vừa khai thác thị trường tiêu dùng nội địa.

Tuy nhiên, môi trường đầu tư vẫn tồn tại những thách thức nhất định. Doanh nghiệp Nhật Bản phản ánh các vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính, chi phí lao động gia tăng và yêu cầu chuyển đổi công nghệ. Ngoài ra, các yếu tố vĩ mô như áp lực lạm phát trong bối cảnh tăng trưởng nhanh cũng đặt ra yêu cầu thích ứng linh hoạt.

Dù vậy, với nền tảng kinh tế ổn định, lực lượng lao động trẻ và mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng lớn, Việt Nam tiếp tục được đánh giá là điểm đến chiến lược dài hạn của doanh nghiệp Nhật Bản. Xu hướng này đang thu hút thêm nhiều nhà đầu tư mới. Có thể thấy, tại Lễ hội Việt - Nhật 2026 diễn ra tháng 2 vừa qua, đoàn khoảng 20 doanh nghiệp F&B đến từ vùng Kansai đã đến TP Hồ Chí Minh khảo sát thị trường, tìm kiếm cơ hội hợp tác và đầu tư trực tiếp.

Để thích nghi và phát triển, các doanh nghiệp Nhật đẩy mạnh chiến lược nội địa hóa. Đại diện Công ty TNHH Showa Sangyo International Việt Nam cho biết doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu bột mì từ Việt Nam nhằm tối ưu chi phí và phù hợp với thị trường; đồng thời sản phẩm cũng được điều chỉnh theo khẩu vị người Việt.

Bếp trưởng khách sạn Nikko Saigon - Chef Oyama nhận xét: “Sản phẩm đã được điều chỉnh phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam và rất thuận tiện khi sử dụng từ góc độ của người trực tiếp chế biến”. Bên cạnh đó, người tiêu dùng trẻ cũng đánh giá cao chất lượng sản phẩm khi giữ được độ tươi ngon của nguyên liệu.

Trong giai đoạn đầu, các doanh nghiệp như Showa Sangyo tập trung vào phân khúc B2B, cung cấp giải pháp nguyên liệu cho chuỗi nhà hàng, doanh nghiệp chế biến thực phẩm và hệ thống sản xuất bánh kẹo. Chiến lược cạnh tranh được xây dựng trên nền tảng giá hợp lý cùng tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt theo công nghệ Nhật Bản.

Về dài hạn, dòng vốn FDI từ Nhật Bản không chỉ mở rộng sang thị trường bán lẻ mà còn góp phần thúc đẩy cạnh tranh, buộc doanh nghiệp trong nước cải tiến công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong quý 1/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 15,2 tỷ USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ; vốn giải ngân đạt 5,41 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm. Trong dòng vốn này, Nhật Bản tiếp tục nằm trong nhóm các nhà đầu tư lớn, với xu hướng tập trung vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như chế biến thực phẩm, bán lẻ và logistics.

Những diễn biến này cho thấy, bên cạnh vai trò là một phần trong tổng dòng vốn FDI, doanh nghiệp Nhật Bản đang ngày càng gia tăng hiện diện theo hướng bền vững, gắn với thị trường nội địa và chuỗi cung ứng tại Việt Nam.