Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), thỏa thuận được công bố qua tuyên bố chung ngày 2/7/2026, sau 21 phiên đàm phán, là cột mốc quan trọng giúp củng cố năng lực cạnh tranh của hải sản Na Uy tại Việt Nam - một trong những thị trường tiêu dùng tăng trưởng nhanh tại Đông Nam Á. Hiệp định dự kiến được ký kết vào mùa thu năm nay.
Khi hiệp định có hiệu lực, cá hồi Na Uy sẽ được miễn thuế nhập khẩu ngay khi vào Việt Nam. Trong khi đó, thuế nhập khẩu đối với cá saba Na Uy sẽ được xóa bỏ dần trong giai đoạn chuyển tiếp 3 năm. Đây được xem là điều chỉnh quan trọng trong bối cảnh cá hồi Na Uy hiện chịu thuế nhập khẩu 10% đối với cá hồi nguyên con và 15% đối với cá hồi phi lê, trong khi một số nguồn cung cạnh tranh đã được hưởng ưu đãi thuế quan.
Bà Åshild Nakken, Giám đốc Hội đồng Hải sản Na Uy khu vực Đông Nam Á, cho biết việc miễn thuế sẽ giúp cá hồi Na Uy có điều kiện cạnh tranh công bằng hơn, đồng thời dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng Việt Nam. Theo bà, khi nhu cầu về thực phẩm lành mạnh, chất lượng cao tiếp tục tăng, ngành hải sản Na Uy nhìn thấy nhiều cơ hội hợp tác với các đối tác Việt Nam để tạo ra giá trị lâu dài.
Việt Nam hiện giữ vai trò kép trong chuỗi giá trị hải sản toàn cầu. Một mặt, Việt Nam là trung tâm chế biến hải sản chiến lược phục vụ nhiều thị trường tại châu Á và thế giới; mặt khác, thị trường trong nước đang nổi lên như điểm đến tiêu dùng giàu tiềm năng đối với hải sản Na Uy. Đà tăng trưởng được hỗ trợ bởi sự mở rộng của tầng lớp trung lưu, hệ thống bán lẻ hiện đại, nhu cầu đối với thực phẩm cao cấp, cũng như sự phổ biến ngày càng lớn của cá hồi Na Uy tại nhà hàng, siêu thị và trong bữa ăn gia đình.
Năm 2025, Na Uy xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang Việt Nam đạt 6,2 tỷ NOK. Trong đó, hải sản chiếm 58% tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa, với sản lượng 66.000 tấn, trị giá 3,2 tỷ NOK. Riêng cá hồi Na Uy đạt 21.300 tấn, trị giá 1 tỷ NOK; cá hồi tươi tiếp tục dẫn đầu đà tăng trưởng với sản lượng xuất khẩu tăng 40%, đạt khoảng 7.900 tấn.
Theo NSC, FTA Việt Nam - EFTA không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu Na Uy mà còn mang lại lợi ích cho các nhà nhập khẩu, phân phối, bán lẻ và hệ thống nhà hàng tại Việt Nam. Chính sách thuế quan ổn định hơn sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hoạch định kế hoạch kinh doanh dài hạn, mở rộng ngành hàng và khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực hải sản.
Ở góc độ chuỗi cung ứng, nguồn hải sản Na Uy dồi dào hơn cũng có thể hỗ trợ hoạt động chế biến và tái xuất khẩu của Việt Nam, qua đó góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị hải sản toàn cầu. Điều này được kỳ vọng tạo thêm việc làm, thúc đẩy phát triển kỹ năng và nâng cấp bền vững cho ngành hải sản.
Tuy nhiên, NSC cho rằng khi hải sản Na Uy trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam, yếu tố niềm tin của người tiêu dùng vẫn đóng vai trò then chốt. Hải sản mang thương hiệu “Seafood from Norway” được biết đến nhờ nguồn gốc từ vùng biển lạnh, chất lượng ổn định, độ tươi sống, khả năng truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt.
“Hiệp định mở ra những cơ hội thương mại mới, nhưng thành công lâu dài vẫn sẽ tiếp tục phụ thuộc vào chất lượng, niềm tin và các mối quan hệ hợp tác bền chặt. Cùng các đối tác Việt Nam, chúng tôi mong muốn tiếp tục truyền cảm hứng về hải sản Na Uy, góp phần nâng cao hiểu biết và gia tăng sự yêu thích của người tiêu dùng đối với hải sản Na Uy, đặc biệt là cá hồi Na Uy”, bà Åshild Nakken nhấn mạnh.
Hội đồng Hải sản Na Uy cũng hoan nghênh sự hợp tác tích cực giữa Việt Nam và các nước EFTA trong suốt quá trình đàm phán, đồng thời kỳ vọng tiếp tục đồng hành cùng các đối tác Việt Nam trong quá trình triển khai hiệp định.
NSC là cơ quan trực thuộc Bộ Thương mại, Công nghiệp và Hải sản Na Uy, đại diện cho toàn bộ các nhà xuất khẩu hải sản của nước này. Cơ quan này phụ trách phát triển thị trường, truyền thông, tiếp thị, đào tạo và gia tăng giá trị cho hải sản Na Uy tại hơn 25 quốc gia, trong đó có Việt Nam.