Ghi nhận của phóng viên TTXVN tại xã Gò Nổi (thành phố Đà Nẵng), các cánh đồng trước đây bị cát vùi lấp giờ đã xuất hiện tình trạng xen kẽ giữa những thửa ruộng đã được cải tạo tạm thời và những khu vực vẫn bị cát phủ dày, bỏ trống trong thời gian dài. Ở một số khu vực bị bồi lấp mức độ nhẹ, một số hộ nông dân đã chủ động thuê phương tiện cơ giới san gạt cát để kịp xuống giống. Tuy nhiên, việc này làm chi phí sản xuất tăng cao, vượt quá khả năng của nhiều hộ.
Ông Đỗ Thế Hải (nông dân xã Gò Nổi) cho biết, mỗi người dân muốn trồng trọt phải tự bỏ tiền ra thuê máy móc vào để san gạt cát, chất thành đống. Chi phí cho một ngày thuê là 2,4 triệu đồng, rất mong chính quyền sớm hỗ trợ để bà con khôi phục sản xuất.
Trong khi đó, tại những khu vực bồi lấp nặng, khối lượng cát lớn khiến nông dân không thể tự xử lý. Nhiều thửa ruộng bị bỏ hoang, cỏ dại mọc dày, tạo nên khung cảnh tiêu điều giữa vùng chuyên canh hoa màu vốn là nguồn thu nhập chính của người dân địa phương.
Theo một số nông dân tại xã Gò Nổi, có hộ phải bỏ ra từ 8 - 10 triệu đồng để thuê phương tiện vào san gạt diện tích cát bồi lấp. Đây là khoảng chi phí lớn đặt người dân vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan" khi không làm thì không kịp mùa vụ, làm thì chi phí vượt quá khả năng xoay xở. Bởi lẽ, phần lớn các hộ dân ở vùng bãi bồi ven sông chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, thu nhập bấp bênh nên việc phải ứng trước một khoản tiền lớn để xử lý cát bồi lấp khiến đời sống càng thêm khó khăn.
Nhiều ý kiến cho rằng, chính quyền địa phương cần sớm có phương án hỗ trợ đồng bộ nhằm tránh tình trạng bỏ hoang ruộng đất có thể kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế lâu dài của người dân. Việc sớm triển khai máy móc nạo vét, san gạt tập trung hoặc có chính sách hỗ trợ một phần kinh phí để kịp thời xuống giống, tránh nguy cơ mất trắng vụ mùa là mong muốn cấp bách của người dân nơi đây.
Cô Phan Thị Bốn (nông dân xã Gò Nổi) cho rằng, dù biết khả năng thu hoạch vụ này không cao, người dân vẫn phải cố gắng cải tạo đất để duy trì sản xuất. Bởi lẽ nếu chậm thêm, không chỉ vụ Đông Xuân mà các vụ khác của nhiều hộ cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Một trong những nguyên nhân khiến việc khắc phục hậu quả tại Gò Nổi diễn ra chậm là do các quy định liên quan đến quản lý cát bồi lấp. Theo quy định hiện hành, lượng cát phát sinh trong quá trình cải tạo đất được xem là tài nguyên khoáng sản, phải quản lý chặt chẽ, không được tự ý vận chuyển, mua bán. Quy định này nhằm ngăn chặn thất thoát tài nguyên và bảo đảm quản lý thống nhất.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thiên tai, các quy định nêu trên lại tạo ra tâm lý e dè cho cả người dân và chính quyền cơ sở. Người dân không dám tự ý vận chuyển cát ra khỏi ruộng vì lo ngại vi phạm pháp luật, trong khi địa phương thận trọng trong tổ chức xử lý, dẫn đến tiến độ khắc phục bị kéo dài.
Thực tế, đầu tháng 1/2026, lực lượng chức năng tại xã Gò Nổi đã xử lý một trường hợp người dân vận chuyển một lượng nhỏ cát bồi lấp với hành vi bị xác định là khai thác trái phép. Vụ việc này càng khiến người dân không dám tự cải tạo đất ở những khu vực bồi lấp nặng.
Trong khi sản xuất của người dân bị đình trệ, tiến độ xây dựng phương án xử lý sa bồi của địa phương vẫn chưa hoàn tất. Mặc dù thời hạn thành phố giao đã qua hơn một tháng, đến nay xã Gò Nổi vẫn đang tiếp tục rà soát, tổng hợp số liệu để đề xuất phương án triển khai.
Đáng chú ý, diện tích đất bị ảnh hưởng sau rà soát có sự điều chỉnh so với báo cáo ban đầu. Nếu trước đây, địa phương xác định hơn 80 ha đất sản xuất bị bồi lấp, thì hiện nay con số được báo cáo giảm xuống còn khoảng 50 ha. Việc thay đổi số liệu đặt ra yêu cầu cần làm rõ mức độ thiệt hại thực tế để có giải pháp xử lý phù hợp, tránh bỏ sót diện tích cần cải tạo.
Tại cuộc họp đầu tháng 1/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng đã yêu cầu các địa phương tập trung khôi phục đất sản xuất cho nông dân, coi đây là nhiệm vụ cấp bách. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, việc tổ chức san gạt, cải tạo đồng ruộng phải được triển khai khẩn trương, không để chậm trễ do thiếu kinh phí hay vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
Chỉ đạo của thành phố thể hiện quyết tâm sớm đưa các diện tích bị ảnh hưởng trở lại sản xuất, ổn định đời sống cho người dân vùng thiên tai. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành chức năng và chính quyền địa phương, đồng thời áp dụng các giải pháp linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật nhằm tháo gỡ những "điểm nghẽn" phát sinh từ thực tiễn.
Việc xử lý kịp thời tình trạng sa bồi tại Gò Nổi không chỉ có ý nghĩa đối với vụ Đông Xuân trước mắt mà còn góp phần bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân, ổn định sản xuất nông nghiệp và thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm của chính quyền trong ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.