Tảo mộ cuối năm - Nét đẹp gìn giữ đạo lý nguồn cội

Ghi nhận của phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, trong ngày 14/2 (tức 27 tháng Chạp), tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương, nghĩa trang Tân Tạo, nghĩa trang Phúc An Viên, không gian nơi đây trở nên đông đúc nhưng vẫn giữ nét trang nghiêm. Các gia đình mang theo hoa quả, chổi, khăn lau, nước sạch… tỉ mỉ dọn dẹp, quét lá, lau bia mộ, thay chân nhang. Giữa không gian yên tĩnh, tiếng gọi nhau khẽ khàng, tiếng chổi quét và hương trầm lan tỏa hòa quyện, tạo nên bầu không khí ấm áp và thiêng liêng những ngày cuối năm.

Tại nghĩa Hoa viên nghĩa Trang Bình Dương, anh Lê Nguyễn Minh Hoàng, quê Bình Dương cũ, tranh thủ ngày nghỉ Tết để cùng gia đình đi tảo mộ. Với anh, đây không chỉ là việc làm theo lệ thường, mà là dịp để tự nhắc mình nhớ về những năm tháng tuổi thơ, nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục. “Cả năm đi làm xa, cuối năm dù bận đến đâu cũng phải về. Không tảo mộ thấy như thiếu một phần Tết", anh Minh Hoàng cho biết thêm.

Còn tại nghĩa trang Tân Tạo, bà Nguyễn Thị L. (65 tuổi) tỉ mỉ thay chén nước mới, lau sạch bụi bám quanh bia mộ. Con trai bà đang làm việc tại Nhật Bản, không thể về nước. Sau khi lau dọn bia mộ cho người thân, bà L. mở điện thoại, gọi video để con trai cùng thắp nhang qua màn hình nhỏ. Dù cách nhau nửa vòng trái đất, khoảnh khắc ấy vẫn khiến bà thấy gia đình trọn vẹn hơn.

Sau khi dọn dẹp phần mộ ông bà, hai chị em bà Nguyễn Thu Ba (phường Sơn Kỳ) bày biện mâm cúng giản dị. Năm nào gia đình bà cũng giữ thói quen quây quần dùng một bữa cơm nhỏ ngay tại nghĩa trang sau khi hoàn tất việc tảo mộ. “Tảo mộ xong mà không ngồi lại với nhau thì thấy thiếu một điều gì đó”, bà Thu Ba nói, ánh mắt ánh lên niềm xúc động.

Với nhiều bạn trẻ, ý nghĩa của ngày này càng rõ nét khi trưởng thành. Chị Hồ Minh Thảo (28 tuổi) tâm sự, trước đây chỉ theo gia đình vì thói quen, nay mỗi lần đứng trước mộ ông bà lại thấy mình phải sống tốt hơn, có trách nhiệm hơn với gia đình.

Tại các nghĩa trang, nhiều gia đình không vội ra về sau khi hoàn tất nghi thức. Họ trải tấm bạt nhỏ bên cạnh mộ, bày ấm trà, ít bánh trái, đôi khi là nồi cháo hay đĩa gà luộc mang từ nhà. Giữa những ngày cuối năm bận rộn, khoảnh khắc quây quần ấy trở thành phần nối dài của nghi thức tâm linh - nơi tình thân được hâm nóng và những câu chuyện xưa được nhắc lại cho con cháu.

Theo các chuyên gia văn hóa, tảo mộ cuối năm là nét đẹp lâu đời của người Việt, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và sự gắn kết giữa các thế hệ. Sau một năm bộn bề, con cháu trở về sửa sang phần mộ tổ tiên như cách “mời” ông bà về ăn Tết cùng gia đình. Giữa cuộc sống bận rộn, nghi thức ấy vẫn giữ nguyên giá trị tinh thần, trở thành sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại và nhắc mỗi người nhớ về cội nguồn yêu thương.