Từ việc thiết lập các tuyến "làn sóng xanh", điều khiển tín hiệu theo lưu lượng phương tiện thời gian thực đến hỗ trợ xử lý vi phạm, nâng cao ý thức chấp hành của người tham gia giao thông, trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước thay đổi phương thức điều hành giao thông của Thủ đô. Trên nền tảng đó, lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Hà Nội đang hoàn tất giai đoạn 2 của dự án với việc lắp đặt thêm 2.460 camera AI, nâng tổng số camera kết nối về Trung tâm chỉ huy lên gần 5.000, hướng tới hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ giao thông thông minh và đô thị thông minh.
Từ 1/7/2026, Công an thành phố Hà Nội sẽ đưa thêm 2.460 Camera AI vào hoạt động giải quyết 5 điểm nghẽn Thủ đô bao gồm: Ùn tắc giao thông; ô nhiễm môi trường; ngập úng; vi phạm trật tự xây dựng và quản lý đất đai; an toàn thực phẩm. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Từ "làn sóng xanh" đến điều khiển giao thông theo thời gian thực
Sau 6 tháng vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh với 1.837 camera AI được lắp đặt tại 195 nút giao, những kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tổ chức giao thông.
Trao đổi với phóng viên TTXVN, Trung tá Phạm Quang Minh, Phó Đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và Điều khiển đèn tín hiệu giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông (PC08), Công an thành phố Hà Nội cho biết lực lượng Cảnh sát giao thông đã thiết lập 22 tuyến "làn sóng xanh", đồng thời điều khiển tín hiệu đèn theo lưu lượng phương tiện thực tế tại toàn bộ 195 nút giao có camera AI. Nhờ đó, khả năng thông xe qua các nút giao được cải thiện từ 4% đến 18%.
"Ví dụ trên tuyến phố Huế - Hàng Bài, khi người dân lưu thông với tốc độ khoảng 25-30 km/h thì gần như không phải dừng chờ đèn đỏ", Trung tá Phạm Quang Minh dẫn chứng. Theo ông, hiệu quả lớn hơn là hệ thống đã góp phần thay đổi ý thức của người tham gia giao thông khi việc giám sát, phát hiện vi phạm được thực hiện liên tục, khách quan bằng công nghệ.
Theo Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông (PC08), Công an thành phố Hà Nội, hệ thống camera AI tập trung phát hiện các hành vi là nguyên nhân trực tiếp gây ùn tắc và tai nạn giao thông như vượt đèn đỏ, đi sai làn đường. Dữ liệu thu thập từ hệ thống đã hỗ trợ xử lý 5 điểm nghẽn, trong đó có 2 điểm ùn tắc giao thông, đồng thời tự động điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu trên 22 tuyến phố, góp phần nâng cao năng lực lưu thông tại các khu vực có lắp đặt camera AI.
Để mở rộng những kết quả bước đầu đó, lực lượng chức năng đang hoàn tất giai đoạn 2 của dự án nâng cấp Trung tâm Thông tin chỉ huy. Trung tá Lê Công Trung, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Viễn thông, Tin học và Cơ yếu (PH04), Công an thành phố Hà Nội thông tin, chỉ sau gần 90 ngày triển khai, dự án đã cơ bản hoàn thành các hạng mục trọng tâm và sẵn sàng đưa vào vận hành. Hệ thống được bổ sung 2.460 camera AI, gồm 1.107 camera xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông; 960 camera đo đếm lưu lượng; 112 camera quan sát toàn cảnh nút giao; 251 camera PTZ giám sát an ninh, trật tự và 30 camera xử lý vi phạm tốc độ.
Đồng thời, dự án hoàn thành lắp đặt 57 máy chủ, 36 bảng thông tin giao thông điện tử (VMS), 100 tủ điều khiển tín hiệu giao thông thông minh, 930 cột camera, thi công 475 km cáp quang, 136 km cáp điện trên 238 nút giao thông trọng điểm.
Hướng tới "bộ não số" của giao thông Thủ đô
Trung tá Phạm Quang Minh cho biết, 1.837 camera AI của giai đoạn 1 mới đáp ứng khoảng 35% nhu cầu quản lý giao thông của thành phố. Khi hoàn thành giai đoạn 2 với 2.460 camera AI trên 238 nút giao, khả năng đáp ứng sẽ tăng lên khoảng 52%, tạo nền tảng để tiếp tục mở rộng mạng lưới trong những năm tới.
Cùng với việc bổ sung camera, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ đưa vào khai thác 36 bảng thông tin giao thông điện tử (VMS) kết nối trực tiếp với Trung tâm điều khiển giao thông thông minh để cập nhật tình trạng giao thông theo thời gian thực, hướng dẫn phân luồng và cung cấp thông tin cho người tham gia giao thông. Hệ thống cũng được bổ sung 100 tủ điều khiển tín hiệu giao thông thông minh, giúp nâng cao khả năng điều hành linh hoạt trên các trục giao thông chính.
Trung tá Phạm Quang Minh thông tin thêm, AI không chỉ hỗ trợ điều khiển tín hiệu giao thông mà còn trở thành "trợ lý số" của lực lượng Cảnh sát giao thông trong chỉ huy, điều hành và xử lý khối lượng dữ liệu rất lớn. Thời gian tới, hệ thống sẽ tiếp tục được nâng cấp để phát hiện các vi phạm về trật tự đô thị, hỗ trợ xử lý ùn tắc, ô nhiễm môi trường, ngập úng và nhiều vấn đề phát sinh trong quản lý đô thị.
Khi hoàn thành giai đoạn 2, tổng số camera AI kết nối về Trung tâm chỉ huy sẽ đạt gần 5.000, đáp ứng trên 50% nhu cầu quản lý giao thông của thành phố. Hệ thống không chỉ nâng cao hiệu quả chỉ huy, điều hành giao thông theo thời gian thực, tự động điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu, phát hiện và xử lý vi phạm, mà còn góp phần nâng cao năng lực dự báo, phát hiện sớm các điểm có nguy cơ ùn tắc để kịp thời tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông, hạn chế ùn tắc kéo dài.
Bên cạnh đó, hệ thống camera AI còn mở rộng phạm vi giám sát phục vụ công tác quản lý trật tự đô thị, kịp thời phát hiện các hành vi lấn chiếm lòng, lề đường, dừng, đỗ xe trái quy định, tập kết vật liệu, rác thải không đúng nơi quy định và các vấn đề ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị. Dữ liệu được hình thành từ gần 5.000 camera sẽ tạo nền tảng Big Data phục vụ công tác chỉ huy, điều hành, xử lý vi phạm, đồng thời hỗ trợ các lực lượng chức năng trong quản lý đô thị, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại, an toàn và thông minh.
Trung tâm chỉ huy Công an thành phố Hà Nội. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Ở góc độ chiến lược, Trung tá Đào Việt Long cho rằng giá trị lớn nhất của dự án không chỉ nằm ở việc tăng số lượng camera mà ở việc hình thành nguồn dữ liệu phục vụ điều hành đô thị. Khi giai đoạn 2 hoàn thành, gần 5.000 camera AI kết nối về Trung tâm chỉ huy sẽ giúp điều khiển tín hiệu giao thông theo thời gian thực, đồng thời cung cấp nguồn dữ liệu phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển đô thị thông minh. Theo ông, đây sẽ là nền tảng quan trọng để ứng dụng sâu hơn trí tuệ nhân tạo trong chỉ huy, điều hành giao thông và kết nối với các hệ thống quản lý chuyên ngành của thành phố.
Trước đó, chiều 29/6, tại Hội nghị báo cáo tiến độ triển khai Dự án nâng cấp Trung tâm Thông tin chỉ huy và lắp đặt hệ thống camera giám sát, chỉ huy điều hành giao thông phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự và xử lý vi phạm, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, với gần 5.000 camera AI kết nối về Trung tâm chỉ huy, lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội kỳ vọng sẽ có thêm một nền tảng dữ liệu quan trọng, góp phần thay đổi phương thức điều hành giao thông và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông thông minh của Thủ đô.