Công trình nghiên cứu do Viện Centenary, Trung tâm Chris O'Brien Lifehouse, Cơ quan Giám định bệnh lý bang New South Wales và Bệnh viện Hoàng gia Hoàng tử Alfred phối hợp thực hiện, được đăng trên tạp chí European Journal of Surgical Oncology.
Nghiên cứu tập trung vào các tế bào khối u lưu hành trong máu (CTC), là những tế bào ung thư tách khỏi khối u nguyên phát và đi vào hệ tuần hoàn. Kết quả cho thấy sự phát hiện CTC trong máu sau phẫu thuật có liên quan chặt chẽ với nguy cơ tái phát bệnh ở mức cao. Đây được xem là một chỉ dấu sinh học tiềm năng giúp xác định sớm những bệnh nhân cần theo dõi chặt chẽ hơn.
Giáo sư Jonathan Clark - Giám đốc nghiên cứu ung thư vùng đầu và cổ tại Trung tâm Chris O’Brien Lifehouse - cho biết hiện nay việc theo dõi sau điều trị chủ yếu dựa vào thăm khám lâm sàng kết hợp các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Tuy nhiên, các phương pháp này không phải lúc nào cũng phát hiện sớm nguy cơ tái phát, đặc biệt ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Theo thống kê, mỗi năm tại Australia có khoảng 5.500 trường hợp mắc ung thư vùng đầu và cổ, chủ yếu ảnh hưởng đến niêm mạc miệng, họng và thanh quản. Mặc dù nhiều bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị, nhưng một tỷ lệ đáng kể vẫn tái phát mà không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Tiến sĩ Dannel Yeo - trưởng nhóm nghiên cứu trên - nhấn mạnh xét nghiệm máu này không nhằm thay thế các phương pháp hiện hành mà đóng vai trò bổ trợ. Việc phát hiện CTC giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ tái phát, từ đó điều chỉnh lịch theo dõi, tần suất chụp chiếu và chiến lược điều trị bổ sung phù hợp với từng người bệnh.
Các chuyên gia đánh giá đây là bước tiến quan trọng trong ứng dụng các chỉ dấu sinh học từ máu vào thực hành lâm sàng. Tuy vậy, nhóm nghiên cứu lưu ý cần tiến hành thêm các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn để xác nhận hiệu quả, độ chính xác và khả năng triển khai rộng rãi trước khi đưa vào hướng dẫn điều trị chính thức.