Hệ thống cấp cứu ngoại viện sẽ được đầu tư chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả.
Đầu tư mạnh tay, đồng bộ
Theo Cục quản lý khám chữa bệnh, trong Đề án "Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030" vừa được phê duyệt, việc đầu từ cơ sở vật chất được chú trọng đầu tư phát triển đồng bộ với mạng lưới khám chữa bệnh theo hướng gần dân, chuyên nghiệp, hiện đại và từng bước tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế.
Trong đó, chỉ tiêu về phương tiện đến năm 2030 là tối thiểu đạt chuẩn 100.000 dân có 1 xe cứu thương; kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt phương tiện vận chuyển y tế tại các khu vực đông dân cư cũng như vùng sâu vùng xa. Đặc biệt, toàn bộ các cuộc gọi yêu cầu hỗ trợ y tế sẽ được tiếp nhận, tư vấn và điều phối kịp thời, đảm bảo người bệnh được áp dụng đúng phương pháp sơ cứu ngay từ những khoảnh khắc đầu tiên.
Đặc biệt, mục tiêu đến năm 2030, sẽ có 100% tỉnh, thành phố triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế; 100% địa phương phải xây dựng quy chế phối hợp liên ngành giữa y tế, công an, quân đội, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, chính quyền địa phương trong toàn bộ quá trình từ tiếp nhận thông tin, điều phối, tiếp cận hiện trường, sơ cứu, cấp cứu, vận chuyển đến bàn giao người bệnh.
Về nhân lực cấp cứu ngoại viện, sẽ chuyên nghiệp tới từng tuyến. Với tuyến xã, tối thiểu 75% nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã được đào tạo, tập huấn về cấp cứu ngoại viện. Đặc biệt, việc phổ cập kiến thức sơ cứu, cấp cứu ban đầu sẽ triển khai rộng rãi trong cộng đồng; ít nhất 3% dân số, trong đó tối thiểu 1% dân số được đào tạo thực hành kỹ năng này…
Về xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện, theo TS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), Bộ Y tế đang đề xuất việc kết hợp giữa lực lượng phòng cháy chữa cháy và y tế, để tối ưu hóa thời gian tiếp cận hiện trường. Tại khu vực đô thị sẽ bố trí đội cấp cứu trong bán kính 3km, khu vực nông thôn có bán kính 6km.
Đặc biệt việc tích hợp các đầu số dịch vụ khẩn cấp 113, 114, 115 được triển khai kết nối liên thông với nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện toàn quốc; dự kiến được hoàn thành trong năm 2026 và đưa vào vận hành từ năm 2027. Việc kết nối các hệ thống dữ liệu nhằm nâng cao khả năng điều phối nguồn lực, bảo đảm thông tin được chuyển đến đúng lực lượng, đúng địa điểm, trong thời gian nhanh nhất; hướng tới hình thành một hệ thống cấp cứu có khả năng phối hợp liên ngành, thay vì hoạt động riêng lẻ giữa từng lực lượng. Sự phối hợp này tạo thuận lợi trong các tình huống tai nạn nghiêm trọng, thiên tai, thảm họa hay sự cố hàng loạt.
Theo BS. Trần Anh Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, hiện nay nhiều quốc gia đã áp dụng mô hình một đầu số khẩn cấp như Mỹ (911), châu Âu (112), Nhật Bản (119), Anh (999), Úc (000). Người dân chỉ cần nhớ một số duy nhất, còn việc phân loại do trung tâm điều phối đảm nhận. Với trung tâm tiếp nhận, khi các đầu số được tích hợp, trung tâm có thể kết nối camera giao thông, bản đồ số, GPS để chọn tuyến đường ngắn nhất, tránh ùn tắc.
Tăng cường ứng dụng chuyển đổi số
Theo Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh Hà Anh Đức, trong vận hành hệ thống cấp cứu ngoại viện, việc ứng dụng AI có thể hỗ trợ rất nhiều. Đơn cử như các cuộc gọi ngoại viện yêu cầu hỗ trợ, tương lai có thể sẽ ứng dụng AI để tư vấn và phân loại tình trạng bệnh nhân ngay khi gọi điện. Đối với điều phối giao thông, có thể kết nối với hệ thống camera AI của cảnh sát giao thông để ưu tiên đèn xanh cho xe cứu thương khi đang làm nhiệm vụ; điều này đặc biệt quan trọng với bệnh nhân đột quỵ.
Bên cạnh đó, thông qua dữ liệu y tế, ứng dụng AI cũng có thể hỗ trợ cán bộ trên xe cấp cứu truy cập nhanh hồ sơ sức khỏe điện tử của bệnh nhân, để biết tiền sử bệnh, hỗ trợ xử lý chính xác ngay trên đường đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế…
Theo đó, để đáp ứng nhanh nhất, tận dụng thời gian vàng trong các tình huống cấp cứu nguy kịch, Đề án cũng đặt ra mục tiêu trọng điểm đến năm 2030, đảm bảo xe cứu thương phải khởi hành trong vòng 5 phút kể từ khi nhận lệnh điều động đối với các ca bệnh khẩn cấp. Để hiện thực hóa điều này, toàn bộ tỉnh thành trên cả nước sẽ phải kiện toàn mạng lưới y tế ngoại viện ngay tại địa phương.
Bên cạnh đó, để khắc phục những khó khăn về phân tán thông tin của công tác cứu hộ hiện nay, hệ thống mới sẽ được xây dựng theo mô hình một đầu mối điều phối thống nhất, tập trung ngay tại Trung tâm Thông tin chỉ huy của cơ quan công an cấp tỉnh. Việc liên thông dữ liệu sẽ kết nối chặt chẽ các lực lượng cốt lõi gồm y tế, công an, quân đội và phòng cháy chữa cháy để cùng phản ứng nhanh trước mọi sự cố.
Cùng với đó, khi nền tảng quản lý y tế quốc gia sẽ được hoàn thiện, đưa vào vận hành sẽ ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để tính toán lộ trình, phân luồng bệnh nhân hiệu quả nhất. Không chỉ đảm bảo tiếp cận, vận chuyển kịp thời, các chuyến xe vận chuyển cũng sẽ có sự kết nối trước với cơ sở tiếp nhận, giúp bệnh viện tuyến sau chuẩn bị sẵn sàng nhân lực và trang thiết bị để kịp thời tiếp nhận người bệnh.