Xuân tri ân trên mảnh đất Thành cổ anh hùng

Giữa tiết trời cuối năm se lạnh, Thành cổ Quảng Trị và các nghĩa trang liệt sĩ trở nên tĩnh lặng, thiêng liêng mà ấm áp lạ thường. Xuân ở đây không chỉ bắt đầu bằng cành lộc non, sắc mai vàng, mà còn lan tỏa từ làn khói hương trầm quyện trong gió, từ những bước chân khẽ khàng và ánh mắt lặng sâu thành kính.

Mùa Xuân ở chốn linh thiêng

Trong những ngày cuối năm, Nghĩa trang liệt sĩ phường Quảng Trị khoác lên mình diện mạo trang nghiêm mà ấm áp; hương trầm lan tỏa trong không gian tĩnh lặng. Đông đảo người dân, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và du khách thập phương lặng lẽ dâng hương, đặt những bó hoa tươi lên từng phần mộ như gửi gắm lời tri ân.

Năm nào cũng vậy, mỗi độ Tết đến Xuân về, hơn 800 phần mộ liệt sĩ tại nghĩa trang được quét dọn, chỉnh trang chu đáo. Những tấm bia được lau sạch, cát được vun đầy, hoa được thay mới. Từng nén hương thắp lên bằng tất cả sự biết ơn và thành kính.

Mùa Xuân năm nay càng thêm xúc động khi 34 liệt sĩ vừa được tìm kiếm, quy tập tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và khuôn viên Di tích Trường Bồ Đề (phường Quảng Trị) được an táng về đây. Sau hơn nửa thế kỷ nằm lại trong lòng đất, các anh đã trở về trong vòng tay đồng đội, trong sự đón nhận thành kính của nhân dân.

Từ ngày 14/9 đến 16/10/2025, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 584 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) cùng các ban, ngành và chính quyền địa phương đã tìm kiếm, quy tập được 34 hài cốt liệt sĩ trong quá trình tu bổ, tôn tạo các hạng mục tại Thành cổ Quảng Trị và một số di tích liên quan; trong đó có 32 hài cốt tại Thành cổ và 2 hài cốt tại khuôn viên Trường Bồ Đề. Ngày 22/10/2025, lễ viếng, truy điệu và an táng 34 liệt sĩ được tổ chức trong không khí trang nghiêm, xúc động. Mùa Xuân này chính là cái Tết đầu tiên các anh được đón trong hương khói ấm áp nghĩa tình.

Ông Nguyễn Duy Sang, quản trang tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Quảng Trị, chia sẻ: “Chăm sóc nghĩa trang là công việc thường nhật của chúng tôi. Nhưng dịp Tết, mọi thứ được chuẩn bị chu đáo hơn. Năm nay càng đặc biệt, bởi đây là cái Tết đầu tiên của 34 liệt sĩ vừa được quy tập, an táng tại đây. Chúng tôi làm bằng tất cả lòng thành kính, như một cách tri ân, đền đáp công ơn các anh, các bác đã hy sinh xương máu vì độc lập, tự do của dân tộc”.

Giữa những hàng mộ thẳng tắp, mùa Xuân như đến gần hơn. Sự trở về của 34 liệt sĩ không chỉ là niềm an ủi cho gia đình, đồng đội mà còn là minh chứng cho lời hứa thiêng liêng: Tổ quốc và nhân dân sẽ không bao giờ quên sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ.

Lần giở những trang sử được viết bằng máu và nước mắt, càng thấm thía giá trị của hòa bình hôm nay. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quảng Trị là chiến trường vô cùng khốc liệt, mà Thành cổ và thị xã Quảng Trị (nay là phường Quảng Trị) là hiện thân của những gì dữ dội và tàn bạo nhất của chiến tranh thế kỷ XX. Trong 81 ngày đêm từ 28/6 đến 16/9/1972, Thành cổ và thị xã Quảng Trị phải hứng chịu 328.000 tấn bom đạn - tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử ném xuống Hiroshima năm 1945. Trung bình mỗi chiến sĩ phải gánh chịu hàng tấn bom, đạn pháo của địch.

Giữa mưa bom bão đạn, với ý chí “gang thép”, quân và dân ta vẫn bám trụ kiên cường, quyết bảo vệ từng tấc đất đến hơi thở cuối cùng. Chiến công Thành Cổ là bản tráng ca hào hùng của quân dân Quảng Trị và cả nước, góp phần quan trọng vào thắng lợi trên bàn đàm phán để tiến tới Hiệp định Paris, tạo đà cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Thành cổ Quảng Trị không chỉ là chứng tích của một thời hoa lửa, mà còn là biểu tượng của niềm tin và khát vọng. Các anh đã ngã xuống không phải để trở thành anh hùng, mà để thế hệ hôm nay và mai sau được sống trong độc lập, tự do và viết tiếp câu chuyện hòa bình. Máu xương ấy đã hóa vào đất, vào sông Thạch Hãn, vào từng hàng cây, góc phố, để Quảng Trị hôm nay hồi sinh, vươn lên cùng cả nước. Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị trở thành điểm đến thiêng liêng để tri ân, tưởng niệm và giáo dục truyền thống cách mạng.

Nơi mùa Xuân bắt đầu bằng nén hương tri ân

Những ngày giáp Tết, Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị lặng lẽ đón hàng nghìn lượt người về dâng hương tưởng niệm. Mỗi nén nhang được thắp lên là một lời tri ân gửi đến những người con ưu tú của Tổ quốc đã ngã xuống cho hòa bình hôm nay. Trong dòng người tìm về nơi “đất thiêng” có những cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa, có thân nhân các anh hùng liệt sĩ và có cả những bạn trẻ lần đầu đến với mảnh đất anh hùng này.

Bạn Dương Thanh Thương, sinh viên Trường Đại học An Giang, xúc động chia sẻ: “Đến đây, em mới thực sự cảm nhận được sự mất mát quá lớn của chiến tranh. Máu xương của các anh hùng liệt sĩ đã hòa vào lòng đất mẹ để cho thế hệ trẻ có được nền độc lập, hòa bình như hiện nay. Mỗi bước chân, chúng ta nên đi nhẹ một chút, bởi vì nơi đây cha anh ta đã hy sinh và đang yên nghỉ rất nhiều. Hy vọng thế hệ trẻ sẽ cố gắng học tập, trau dồi, phát triển bản thân để đóng góp những giá trị tích cực cho gia đình và xã hội”.

Chiều cuối năm trong khuôn viên Thành cổ Quảng Trị, nắng nhẹ buông xuống những nụ mai vừa hé, khói hương bảng lảng trong không gian trầm mặc. Từng bước chân của dòng người tri ân như chậm lại; mỗi người đều thành kính, lặng lẽ và thấu hiểu sâu sắc hơn về giá trị của hòa bình. Nhiều bạn trẻ, khi đến đây được chứng kiến tận mắt những dấu vết, kỷ vật của một thời bon đạn, được lắng nghe những câu chuyện hào hùng trong trận chiến lịch sử 81 ngày đêm của mùa hè đỏ lửa năm 1972 đã không giấu được niềm tự hào và xúc động.

Bạn Mai Thanh Thảo Ngân (quê An Giang) cho biết: “Đến với Quảng Trị, em thực sự xúc động. Để có được hòa bình hôm nay, ông cha ta đã hy sinh rất nhiều. Nhất là những ngày cận Tết, khi mọi người quây quần bên gia đình, các anh hùng liệt sĩ vẫn yên nghỉ nơi đây. Em nghĩ thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, độc lập càng phải biết trân trọng và sống xứng đáng hơn với sự hy sinh to lớn ấy”.

Mỗi độ Xuân về, Thành cổ Quảng Trị trở thành điểm đến trong hành trình về nguồn của nhiều người dân địa phương. Thành kính dâng hoa, dâng hương tại Đài tưởng niệm trung tâm Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị, ông Nguyễn Văn Tuấn (xã Ái Tử) nghẹn ngào cho biết, năm nào gia đình cũng đưa các con đến đây dâng nén tâm nhang tri ân. “Các anh đã chiến đấu và hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh ấy là vô giá để đất nước được độc lập, để hôm nay mọi nhà được đón Tết đầm ấm, yên vui. Chúng tôi luôn nhắc con cháu phải nhớ công lao ấy”.

Theo bà Cáp Thị Thiên Trang, Trưởng Ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lượng khách về dâng hương, tham quan dự kiến rất đông. Đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí cán bộ thường trực, sắp xếp lịch trực phù hợp để phục vụ nhân dân chu đáo nhất. Đặc biệt, vào thời khắc giao thừa và sáng mùng 1 Tết, Ban Quản lý tổ chức lễ dâng hương trang nghiêm tại Thành cổ. Đơn vị mong muốn sưởi ấm linh hồn các anh đang yên nghỉ nơi đây, để các anh không cô quạnh trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ và năm mới và để mỗi người dân khi đến đều cảm nhận được sự thiêng liêng, ấm áp của nghĩa tình đồng đội, nghĩa tình dân tộc”.

Toàn tỉnh Quảng Trị hiện có 288 công trình ghi công liệt sĩ, trong đó 157 nghĩa trang với hơn 74.000 mộ liệt sĩ; đặc biệt có hai Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 và Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn – nơi yên nghỉ của hơn 21.000 anh hùng liệt sĩ. Những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị không ngừng nỗ lực trong công tác “đền ơn đáp nghĩa”, quy tập hài cốt liệt sĩ, chăm lo hương khói, quan tâm đời sống thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng và người có công với cách mạng. Riêng dịp Tết Nguyên đán, hoạt động về nguồn, việc chỉnh trang, chăm sóc các phần mộ càng được quan tâm đặc biệt để các anh hùng liệt sĩ ấm lòng trong những ngày Tết đến, Xuân về.

Xuân về trên Thành cổ. Các anh đã nằm lại giữa lòng đất mẹ, nhưng tinh thần bất tử vẫn sống mãi cùng non sông. Mỗi nén hương thơm không chỉ là sự tưởng niệm, mà còn là lời hứa tiếp nối, sống xứng đáng hơn, trách nhiệm hơn với Tổ quốc. Để mỗi độ Xuân về, trong sự giao hòa của đất trời, lòng tri ân ấy lại được thắp sáng bền bỉ, thiêng liêng và bất tận.