Kiểm soát tốt việc nhập và xuất, theo dõi tồn kho hàng dự trữ

Trả lời câu hỏi của phóng viên báo Tin tức và Dân tộc ngày 23/1 về việc nâng cao năng lực dự trữ lương thực, trước xu hướng thiên tai ngày càng phức tạp, ông Hồ Quang Thanh, Trưởng Ban Tài chính và Quản lý hàng dự trữ (Cục Dự trữ Nhà nước - DTNN) cho biết: Việc hoàn thành kế hoạch nhập mua 500.000 tấn lương thực và nhập kho các mặt hàng vật tư cứu hộ cứu nạn trong năm 2025 đã giúp Cục DTNN chủ động về nguồn lực dự trữ Quốc gia xuất cấp.

Bố trí hàng hóa theo địa bàn trọng điểm

“Năm 2026, Cục DTNN sẽ tiếp tục rà soát thường xuyên hệ thống kho tàng, bố trí hàng hóa theo địa bàn trọng điểm (có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn bởi thiên tai); đồng thời thực hiện tốt luân phiên đổi hàng để bảo đảm chất lượng khi xuất cấp”, ông Hồ Quang Thanh cho biết.

Trong năm 2025, Cục DTNN đã kiểm soát chặt chẽ công tác nhập - xuất và theo dõi tồn kho, bảo đảm thực hiện đúng quy trình và chất lượng hàng dự trữ Quốc gia; thường xuyên tổ chức kiểm tra các kho dự trữ, kịp thời phát hiện và xử lý các tồn tại, rủi ro trong quá trình quản lý về kho tàng và hàng hóa dự trữ Quốc gia.

Bên cạnh đó, công tác báo cáo cũng được chuẩn hóa và nâng cao chất lượng, bảo đảm đầy đủ, kịp thời. Cục DTNN đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quá trình theo dõi tồn kho và tổng hợp số liệu, góp phần tăng tính công khai, minh bạch và phục vụ hiệu quả trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Theo Trưởng Ban Tài chính và Quản lý hàng dự trữ, 2026 là năm bản lề, trọng tâm của ngành Dự trữ, có sự thay đổi toàn diện do Luật Dự trữ Quốc gia mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026; đồng thời, sẽ có sự thay đổi lớn khi các Nghị định, Thông tư thay thế, dẫn đến nhiều thay đổi về quy trình thực hiện các nhiệm vụ về dự trữ Nhà nước. 

Để thực thi các nhiệm vụ trong năm nay, ông Hồ Quang Thanh đề xuất ngành Dự trữ tập trung triển khai các nhiệm vụ được giao ngay từ đầu năm (đấu thầu nhập mua lương thực…) theo quy định, đảm bảo công khai, minh bạch, cạnh tranh, hiệu quả kinh tế với tiêu chuẩn chất lượng gạo, quy trình nhập kho và bảo quản đảm bảo theo quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia.

Bên cạnh đó, Cục DTNN chủ động phối hợp chặt chẽ với các địa phương trên địa bàn phụ trách để rà soát, báo cáo nhu cầu hỗ trợ hàng dự trữ Quốc gia để kịp thời trình cấp thẩm quyền xuất cấp; tăng cường kiểm tra giám sát việc phân phối sử dụng hàng dự trữ Quốc gia để hỗ trợ cho nhân dân, bảo đảm hiệu quả, đúng đối tượng.

“Ngành Dự trữ tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành và Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia để kịp thời xuất cấp hàng dự trữ Quốc gia trong các tình huống cấp bách để ứng phó sự cố, thiên tai cũng như phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, bão lũ để giảm thiểu thiệt hại do mưa lũ cho người dân”, ông Hồ Quang Thanh đề xuất.

Năm 2025, thiên tai diễn biến nhanh, phức tạp, vì vậy việc bám sát diễn biến thời tiết, đánh giá đúng mức độ rủi ro và khả năng phát sinh nhu cầu hỗ trợ đã giúp Cục DTNN kịp thời ban hành các Công điện yêu các Chi cục DTNN khu vực rà soát đảm bảo an toàn về kho và hàng hóa, phân công trực ban 24/24; chủ động tham mưu và xử lý các tình huống phát sinh, không bị động khi phải xuất cấp trong các tình huống đột xuất, cấp bách. 

Qua thực tiễn xuất cấp, đại diện Cục DTNN cho rằng, việc linh hoạt, quyết liệt, sẵn sàng triển khai xuất cấp ngay sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền, không để chậm trễ trong các trường hợp đột xuất, cấp bách sẽ có ý nghĩa rất lớn; đồng thời, việc phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong tiếp nhận, phân phối hàng dự trữ Quốc gia là điều kiện then chốt để bảo đảm hàng dự trữ Quốc gia đến đúng đối tượng thụ hưởng, sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả thực chất.

Việt Nam nhập kho dự trữ kỷ lục 500.000 tấn lương thực

Phát biểu tại Hội nghị cung cấp thông tin của Cục DTNN ngày 23/1, bà Nguyễn Thị Phố Giang, Phó Cục trưởng Cục DTNN (Bộ Tài chính) cho biết, dù còn nhiều khó khăn song công tác dự trữ Quốc gia năm 2025 đã đạt nhiều kết quả. Điển hình việc tổ chức đấu thầu, nhập kho thành công 500.000 tấn lương thực (220.000 tấn theo kế hoạch hằng năm và bổ sung 280.000 tấn nhằm điều chỉnh giá cả mặt hàng lúa gạo trong nước). Đây là con số kỷ lục, lớn nhất từ trước tới nay trong lịch sử ngành Dự trữ Nhà nước.

"Từ năm 2024 trở về trước, trong kế hoạch dự trữ, chỉ tiêu lớn nhất về dự trữ lương thực chỉ khoảng 220.000 tấn, nhưng năm 2025 lên tới 500.000 tấn. Kết quả này không chỉ góp phần tăng cường nguồn lực dự trữ quốc gia, mà còn thực hiện mục tiêu kép: vừa hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, ổn định kinh tế vĩ mô, điều tiết cung - cầu thị trường lương thực; vừa nâng cao năng lực ứng phó nhanh trong mọi tình huống khẩn cấp, bảo đảm an ninh lương thực, an sinh xã hội và phục vụ đối ngoại của Đảng, Nhà nước", bà Nguyễn Thị Phố Giang chia sẻ.

Ở khía cạnh xuất cấp hàng dự trữ, Phó Cục trưởng Cục DTNN thông tin thêm, trong các đợt mưa lũ, thiên tai vừa qua, nhiều trường hợp xuất cấp hàng dự trữ Quốc gia ngay trong ngày, ngay trong đêm, góp phần giảm thiểu thiệt hại.

Tổng giá trị hàng đã xuất cấp không thu tiền khoảng 2.611 tỷ đồng. Trong đó, Bộ Tài chính đã thực hiện xuất cấp các mặt hàng tổng trị giá khoảng 2.027 tỷ đồng.

Cụ thể gồm: Xuất cấp 128.954 tấn gạo, tổng giá trị khoảng 1.763,5 tỷ đồng; xuất cấp vật tư, thiết bị giá trị khoảng 261 tỷ đồng cho các Bộ, ngành, địa phương phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; xuất cấp 1.271 tấn muối ăn trị giá khoảng 2,62 tỷ đồng cho tỉnh Sơn La để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng thiên tai, dịch bệnh.

Năm 2026, ngành Tài chính xây dựng kế hoạch nhập kho dự trữ lương thực tổng cộng 420.000 tấn. Trong đó, do cân đối ngân sách nên nhập đợt 1 giao chỉ tiêu là 300.000 tấn, số còn lại sẽ giao theo kế hoạch bổ sung.

"Năm nay, ngành Dự trữ Nhà nước tiếp tục coi xây dựng và hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm, khẩn trương triển khai các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi); hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật. Đồng thời, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; bảo đảm đủ nguồn lực, sẵn sàng đáp ứng mọi tình huống đột xuất, cấp bách", lãnh đạo Cục Dự trữ nhà nước khẳng định.

Năm 2025, trên nền tảng tổ chức bộ máy từng bước được kiện toàn, công tác xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về dự trữ Quốc gia đã tạo được dấu ấn rất lớn. Cục DTNN đã chủ động tham gia xây dựng, sửa đổi, bổ sung nhiều luật và văn bản quan trọng như Luật Đấu thầu, Luật Giá, Luật Ngân sách Nhà nước; đồng thời rà soát, xây dựng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia, định mức kinh tế - kỹ thuật hàng dự trữ Quốc gia.

Đặc biệt, nhiệm vụ xây dựng Luật Dự trữ Quốc gia (sửa đổi) được xem là có ý nghĩa chiến lược lâu dài đã được triển khai với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, bài bản. Mặc dù thời gian chuẩn bị ngắn, yêu cầu cao, song với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan liên quan, Luật đã được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 với tỷ lệ 100% đại biểu tham dự biểu quyết tán thành.