Phát huy giá trị văn hóa, khơi dậy nguồn lực phát triển từ các địa phương

Đưa nghệ thuật hát bội đến gần công chúng

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát bội được triển khai theo hướng đổi mới phương thức tiếp cận công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Thay vì chỉ biểu diễn trong các không gian truyền thống, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội Thành phố cùng các nghệ sĩ đã mở rộng hoạt động đến các không gian công cộng như Đường sách Nguyễn Văn Bình, phố đi bộ Nguyễn Huệ, trung tâm thương mại, đồng thời tăng cường sự hiện diện trên các nền tảng số.

Cùng với việc đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, các chương trình biểu diễn cũng được điều chỉnh phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nhiều trích đoạn lịch sử được lựa chọn, lời thoại được diễn đạt gần gũi hơn, kết hợp với các hoạt động giao lưu, trải nghiệm nhằm giúp người xem hiểu rõ hơn về nghệ thuật hóa trang, ý nghĩa của từng nhân vật, đạo cụ và ngôn ngữ biểu diễn của hát bội.

Chương trình “Sân khấu học đường” được duy trì tại nhiều trường học với nội dung xây dựng theo từng cấp học, lồng ghép các nhân vật lịch sử và câu chuyện phù hợp với chương trình giáo dục. Thông qua các hoạt động biểu diễn kết hợp trải nghiệm, học sinh, sinh viên có điều kiện tiếp cận nghệ thuật truyền thống một cách trực quan hơn.

Thành phố Hồ Chí Minh xác định các loại hình nghệ thuật truyền thống như hát bội, cải lương, múa rối là những lĩnh vực cần được đầu tư, phát huy để trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng gắn với phát triển du lịch. Việc kết hợp giữa bảo tồn, ứng dụng công nghệ số và mở rộng không gian biểu diễn được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quảng bá di sản.

Phát triển du lịch từ bản sắc văn hóa và lễ hội

Không chỉ riêng có thành phố lớn mà nhiều tỉnh khác trong nước cũng triển khai việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Tỉnh Tuyên Quang đang tập trung khai thác các giá trị văn hóa, cảnh quan và bản sắc cộng đồng để phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng.

Theo kế hoạch của UBND tỉnh Tuyên Quang, Lễ hội Hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 với chủ đề “Âm vang miền đá” sẽ khai mạc tối 6/11 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn. Trong khuôn khổ lễ hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động như: Hội chợ Thương mại quốc tế Việt - Trung (Tuyên Quang) năm 2026; không gian giới thiệu sản phẩm OCOP và hàng hóa nông nghiệp đặc trưng được tổ chức tại khu phố cổ Đồng Văn; chương trình biểu diễn rock “Tinh thần đá” lần thứ 2; các trò chơi dân gian truyền thống; hoạt động thể thao, văn hóa, văn nghệ diễn ra tại các xã thuộc vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Để phục vụ lễ hội tốt hơn, hiện tỉnh đang chỉ đạo các địa phương chủ động triển khai các nhiệm vụ theo kế hoạch của tỉnh, gieo trồng khoảng 400 ha hoa tam giác mạch, bảo đảm hoa nở rộ đúng dịp khai mạc tại nhiều điểm du lịch nổi tiếng của tỉnh.

Tuyên Quang đang biến kho tàng văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế. Từ đầu năm 2026, tỉnh đón hơn 2,093 triệu lượt khách, trong đó có trên 406.000 lượt khách quốc tế; tổng chi tiêu du lịch đạt hơn 5.857 tỷ đồng. Các mô hình du lịch cộng đồng tại Lô Lô Chải, Lâm Bình, Hoàng Su Phì phát huy hiệu quả nhờ kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển sản phẩm trải nghiệm. Cùng với đó, 357 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, góp phần nâng cao giá trị kinh tế từ văn hóa bản địa.

Tại tỉnh Lâm Đồng, Lễ hội Cầu ngư Phan Thiết năm 2026 vừa diễn ra là một trong những hoạt động tiêu biểu nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Thông qua các nghi lễ truyền thống và chuỗi hoạt động văn hóa, lễ hội không chỉ gìn giữ bản sắc của cộng đồng ngư dân mà còn góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa biển, tạo sức hút đối với du khách trong và ngoài nước.

Điểm nhấn của lễ hội là nghi lễ phóng đăng trên sông Cà Ty với hàng trăm hoa đăng được thả xuống dòng sông, gửi gắm ước nguyện về quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, ngư dân vươn khơi bình an và những mùa biển bội thu.

Bên cạnh Lễ hội Cầu ngư năm 2026, tỉnh còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trò chơi dân gian, không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Các hoạt động này góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch, tạo thêm trải nghiệm cho du khách, đồng thời mở rộng cơ hội quảng bá nông sản, đặc sản và sản phẩm văn hóa địa phương.

Những mô hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa tại các địa phương cho thấy tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW đang được cụ thể hóa hiệu quả. Qua đó, văn hóa từng bước trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao thương hiệu địa phương.