TP Hồ Chí Minh: Thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm quy mô 5.000 tỷ đồng

Là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu chuyển mình mạnh mẽ để thích ứng với xu hướng phát triển toàn cầu về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hiện hệ sinh thái khởi nghiệp của Thành phố phát triển năng động, thu hút gần 50% tổng số doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) của cả nước. Tuy nhiên, thị trường vẫn thiếu các quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa quy mô lớn, hoạt động chuyên nghiệp; nguồn vốn cho startup phần lớn phụ thuộc vào các nhà đầu tư nước ngoài, trong khi nhiều quỹ hỗ trợ từ Nhà nước còn mang tính hành chính, chưa vận hành theo nguyên tắc thị trường “chấp nhận rủi ro”.

Trong bối cảnh đó, việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố được xem là giải pháp chiến lược nhằm hỗ trợ các hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, ươm tạo công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời góp phần cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đề án cũng được kỳ vọng thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của TP Hồ Chí Minh trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hồ Chí Minh sẽ hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, với sự kết hợp giữa nguồn lực Nhà nước và nguồn vốn từ doanh nghiệp, nhà đầu tư tư nhân. Mô hình này cho phép tách bạch rõ ràng giữa quyền sở hữu và quyền điều hành, bảo đảm Quỹ vận hành theo nguyên tắc thị trường, minh bạch và không có sự can thiệp hành chính vào các quyết định đầu tư cụ thể.

Cơ cấu tổ chức gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát, Ban Điều hành và Hội đồng đầu tư độc lập; đồng thời thuê các đơn vị quản lý quỹ hoặc tư vấn đầu tư chuyên nghiệp để triển khai hoạt động.

Theo định hướng, trong giai đoạn 2026 - 2035, Quỹ dự kiến đầu tư từ 50 đến 150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khoa học - công nghệ, hỗ trợ thương mại hóa ít nhất 50 sản phẩm, công nghệ và ươm tạo tối thiểu 5 doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn có khả năng niêm yết hoặc thực hiện mua bán, sáp nhập (M&A).

Quỹ cũng đặt mục tiêu tạo cơ chế “vốn mồi”, thu hút tối thiểu 2 - 3 đồng vốn tư nhân cho mỗi 1 đồng vốn Nhà nước, qua đó nâng tỷ lệ huy động nguồn lực xã hội lên trên 60% tổng nguồn vốn.

Hoạt động đầu tư của Quỹ tập trung chủ yếu tại TP Hồ Chí Minh, đồng thời có thể xem xét đồng đầu tư với các quỹ trong nước vào các doanh nghiệp ở địa phương khác nếu các dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, thiết lập cơ sở nghiên cứu - phát triển (R&D), đầu tư sản xuất hoặc đóng góp vào chuỗi cung ứng và sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Đối tượng nhận đầu tư là các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao và các dự án ươm tạo có nguyên mẫu hoặc bằng sáng chế.

Các lĩnh vực ưu tiên gồm công nghiệp công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), blockchain; công nghiệp vi mạch bán dẫn; công nghệ sinh học và y tế kỹ thuật cao; công nghệ vật liệu mới, năng lượng tái tạo; tự động hóa và robot.

Đề án cũng đưa ra nhiều cơ chế đột phá như áp dụng nguyên tắc “chấp nhận rủi ro có kiểm soát”, trong đó tổng mức tổn thất từ hoạt động đầu tư không vượt quá 50% phần vốn Nhà nước trong một chu kỳ đầu tư; cơ chế miễn trừ trách nhiệm cho đội ngũ quản lý khi rủi ro phát sinh từ nguyên nhân khách quan và quy trình đầu tư được thực hiện đúng quy định; cùng cơ chế hợp tác công - tư linh hoạt, cho phép Nhà nước không cần duy trì tỷ lệ sở hữu cố định trong Quỹ.

Theo kế hoạch, Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hồ Chí Minh dự kiến có vốn điều lệ ban đầu khoảng 500 tỷ đồng khi thành lập trong năm 2026, trong đó ngân sách Nhà nước góp 200 tỷ đồng (40%) và các nhà đầu tư tư nhân góp 300 tỷ đồng (60%). Giai đoạn 2027 - 2035, Quỹ sẽ tăng vốn điều lệ linh hoạt, hướng tới quy mô tối thiểu 5.000 tỷ đồng vào năm 2035.

Nhiều tập đoàn và quỹ đầu tư lớn đã cam kết tham gia cổ đông sáng lập như Tập đoàn Sovico, Tập đoàn Vingroup, VinaCapital, Becamex IDC, Tập đoàn VNG, CT Group, Tập đoàn Hoa Sen, Lotte Ventures Vietnam và FPT.

Trên cơ sở Quyết định số 1267/QĐ-UBND ngày 5/3/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh phê duyệt Đề án, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh cùng các sở, ngành liên quan đang phối hợp với các nhà đầu tư hoàn tất thủ tục pháp lý để đăng ký thành lập doanh nghiệp trong tháng 3/2026, đưa Quỹ chính thức đi vào hoạt động.