'Cà phê chuyển đổi số' giúp dân tự tin dùng dịch vụ công trực tuyến

Trong quá trình xây dựng chính quyền số và xã hội số theo định hướng chuyển đổi số của TP Hồ Chí Minh, nhiều địa phương đã triển khai các mô hình thiết thực nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ dễ dàng hơn.

Điển hình tại phường Tân Bình, mô hình “Cà phê - Chuyển đổi số” được xem là một cách làm gần gũi, tạo không gian để người dân vừa sinh hoạt, trò chuyện, vừa được hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.

Mô hình do Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 phường Tân Bình triển khai lần đầu vào ngày 18/4. Ngay sau khi đi vào hoạt động, mô hình đã thu hút đông đảo người dân nhờ hình thức tiếp cận trực quan, dễ hiểu và thuận tiện.

Thay vì tham gia các buổi tuyên truyền trong hội trường, người dân có thể trực tiếp trải nghiệm các tiện ích số ngay tại không gian quen thuộc. Tại đây, cán bộ địa phương, lực lượng công an, đoàn thanh niên cùng Tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân thao tác trên điện thoại thông minh như đăng ký tài khoản dịch vụ công, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và cài đặt các ứng dụng như VNeID, SOS, VNeTraffic.

Sau thời gian triển khai, mô hình không chỉ giúp người dân từng bước làm quen với dịch vụ công trực tuyến mà còn tạo điều kiện để trao đổi về kỹ năng số, an toàn thông tin và nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.

Điểm đáng chú ý là mọi thao tác đều được hướng dẫn trực tiếp ngay tại chỗ. Người lớn tuổi hoặc người ít tiếp xúc với công nghệ được hỗ trợ từng bước, từ tạo email, cài đặt ứng dụng đến chụp ảnh, quét tài liệu thay cho máy scan.

Ngoài việc hỗ trợ thủ tục hành chính, lực lượng công an phường còn trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục liên quan đến cư trú, xác thực và sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID. Người dân cũng được hỗ trợ cài đặt, đăng ký và thao tác trên cổng dịch vụ công trực tuyến ngay trên điện thoại cá nhân.

Mô hình được triển khai với sự tham gia của nhiều lực lượng tại địa phương, tạo sự phối hợp đồng bộ trong quá trình hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số.

Tham gia chương trình, bà Nguyễn Thị Hoa, cư dân khu phố 17, phường Tân Bình cho biết, việc chuyển từ thủ tục giấy tờ truyền thống sang môi trường số khiến nhiều người lớn tuổi gặp khó khăn, do chưa quen sử dụng công nghệ.

Theo bà Hoa, trở ngại lớn nhất là phải ghi nhớ nhiều thao tác trên điện thoại thông minh, trong khi người cao tuổi không thường xuyên sử dụng thiết bị này.

“Trước đây, chúng ta làm thủ tục hành chính bằng giấy tờ. Khi chuyển sang công nghệ số thì người lớn tuổi như chúng tôi gặp nhiều bỡ ngỡ. Những thao tác trên điện thoại nếu không làm thường xuyên sẽ rất khó nhớ”, bà Hoa chia sẻ.

Bà Hoa cho rằng, việc được cán bộ hướng dẫn trực tiếp ngay tại bàn cà phê giúp người dân dễ tiếp cận hơn vì có thể thực hành ngay trên điện thoại cá nhân, thay vì chỉ nghe hướng dẫn lý thuyết.

“Khi đến đây, chúng tôi được hướng dẫn tận tình nên ai cũng có thể thực hiện được. Tôi mong sẽ có thêm nhiều buổi như vậy để bà con làm quen công nghệ thuận tiện hơn, từ đó việc giải quyết thủ tục hành chính cũng nhanh chóng hơn”, bà Hoa nói.

Không chỉ người dân, nhiều cán bộ đang tham gia công tác tại khu phố cũng đến chương trình để tìm hiểu và bổ sung kỹ năng số phục vụ công việc hằng ngày.

Bà Nguyễn Thị Hòa, hiện tham gia công tác dân số và tổ vay vốn tại khu phố 17, cho biết, bà muốn được hỗ trợ thêm các kỹ năng liên quan đến chuyển đổi số, nhằm phục vụ công việc thuận lợi hơn.

Theo bà Hòa, việc đưa nhiều tiện ích lên môi trường số giúp công việc tại khu phố thuận tiện hơn trước đây, song người lớn tuổi vẫn cần được hướng dẫn trực tiếp để sử dụng thành thạo.

“Tôi là đảng viên nên hôm nay muốn tìm hiểu thêm cách đóng Đảng phí trên nền tảng mới mà Bí thư đang triển khai. Sau khi được hướng dẫn, tôi đã biết cách thực hiện. Tôi cũng muốn học thêm cách chuyển khoản nộp ngân hàng để không còn phải mang tiền mặt đi đóng như trước”, bà Hòa chia sẻ.

Ông Trần Quang Tùng, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tân Bình cho biết, mô hình “Cà phê - Chuyển đổi số” được triển khai từ đầu tháng 4/2026 với mục tiêu thay đổi cách tiếp cận trong công tác chuyển đổi số tại cơ sở.

“Người dân rất hào hứng và mong muốn mô hình được tổ chức nhiều hơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục ghi nhận ý kiến để lan tỏa mô hình này, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa người dân với chính quyền”, ông Tùng nói.

Theo ông Tùng, thay vì tổ chức các hội nghị tập trung theo hình thức truyền thống, địa phương lựa chọn không gian cà phê để tạo sự gần gũi, giúp người dân dễ trao đổi và thực hành trực tiếp.

“Mục đích là vừa ngồi cà phê vừa làm công tác chuyển đổi số, trao đổi với các cô chú chứ không tổ chức hội nghị nặng nề. Ở đây là cầm tay chỉ việc luôn”, ông Tùng nói.

Ông Tùng cho biết thêm, tại các buổi hướng dẫn, Tổ công nghệ số cộng đồng cùng lực lượng đoàn viên thanh niên trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện nhiều thủ tục hành chính trực tuyến như đăng ký khai sinh, khai tử, hộ tịch, đăng ký kinh doanh, tạm trú, tạm vắng và xác thực tài khoản VNeID.

“Mục tiêu là để người dân có thể thao tác ngay tại nhà, hạn chế việc phải đến phường chờ đợi, xếp hàng”, ông Tùng nhấn mạnh. Trước đó, trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền hai cấp từ ngày 1/7/2025, địa phương từng gặp một số khó khăn liên quan đến hệ thống và đường truyền. Tuy nhiên, đến nay việc vận hành cơ bản đã ổn định, tạo thuận lợi hơn cho quá trình giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến.

Hiện mỗi tháng phường Tân Bình giải quyết gần 5.000 hồ sơ thủ tục hành chính cho người dân. “Đến thời điểm này chưa có hồ sơ nào trễ hạn, tất cả đều đúng và vượt tiến độ. Mức độ hài lòng của người dân đạt khoảng 99%”, ông Tùng thông tin.

Theo ông Nguyễn Văn Minh, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Bình, chuyển đổi số hiện được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình triển khai mô hình chính quyền hai cấp.

“Chính vì vậy, mô hình cà phê chuyển đổi số giúp người dân tiếp cận công nghệ ngay tại các điểm sinh hoạt cộng đồng. Cán bộ, công chức sẽ trực tiếp hỗ trợ để người dân có thể tự thao tác thành thạo trên điện thoại thông minh”, ông Minh cho biết.

Lãnh đạo phường Tân Bình cũng cho biết, với đặc thù là địa bàn thương mại dịch vụ, cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh hướng dẫn doanh nghiệp và người dân về thanh toán trực tuyến, giao dịch điện tử trên các nền tảng số.

Từ việc hỗ trợ đăng ký tạm trú, cập nhật giấy tờ trên VNeID đến hướng dẫn đóng Đảng phí trực tuyến hay thanh toán không dùng tiền mặt, mô hình đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc đưa công nghệ số đến gần hơn với đời sống người dân.

Trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số và xã hội số, mô hình “Cà phê - Chuyển đổi số” tại phường Tân Bình được xem là cách làm sáng tạo, thiết thực, góp phần thay đổi thói quen của người dân trong tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Không chỉ hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công thuận tiện hơn, mô hình còn góp phần tăng sự gắn kết giữa chính quyền với người dân thông qua các buổi gặp gỡ trực tiếp tại cộng đồng dân cư.