Bà có thể chia sẻ về những đóng góp của cộng đồng người Việt Nam tại Singapore trong việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và Singapore trên các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân?
Cộng đồng người Việt Nam tại Singapore có quy mô không quá lớn (khoảng 25.000 người), luôn tự hào bởi tính gắn kết chặt chẽ, hướng về quê hương, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tích cực đóng góp cho xã hội sở tại và góp phần củng cố tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Với sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng chuyên gia, trí thức, doanh nhân người Việt Nam tại địa bàn, cộng đồng đang từng bước khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh quan trọng của đất nước ở nước ngoài, đóng vai trò đối tác đồng kiến tạo, góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Singapore phát triển sâu rộng và hiệu quả.
Cụ thể, cộng đồng kiều bào tiên phong hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tận dụng hiệu quả những lợi thế về vị trí địa lý, môi trường văn hóa đa dạng và đặc biệt là hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển (R&D) hàng đầu của Singapore, cộng đồng người Việt Nam tại đây đang ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối quan trọng giữa hai quốc gia.
Tiêu biểu, Diễn đàn Trí thức và Đổi mới sáng tạo Việt Nam tại Singapore (VSIF 2026) vừa qua, không chỉ góp phần kết nối nguồn lực tri thức trong các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và công nghệ xanh... mà còn thúc đẩy hợp tác chuyển giao công nghệ. Qua đó, cộng đồng kiều bào tích cực nghiên cứu, đúc kết kinh nghiệm thành công của Singapore trong quản trị công, phối hợp liên ngành và điều hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để chia sẻ, tham mưu và đóng góp ý kiến cho quá trình hoạch định chính sách, chiến lược phát triển của Việt Nam.
Về phát huy sức mạnh mềm văn hóa và củng cố nội lực cộng đồng, thông qua việc tham gia các sự kiện quy mô lớn của Singapore như Lễ hội Chingay Parade hay phối hợp tổ chức Vietnam Phở Festival, cộng đồng kiều bào đang góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế, qua đó nâng cao vị thế và sức hấp dẫn của thương hiệu quốc gia.
Một dấu ấn nổi bật gần đây, việc Ban Liên lạc Cộng đồng người Việt Nam tại Singapore đã phối hợp cùng Lianhe Zaobao (tờ báo tiếng Trung lớn nhất và lâu đời nhất tại Singapore) thực hiện bộ phim tài liệu về Tết Việt tại Singapore. Bộ phim khắc họa sinh động những nét đẹp văn hóa truyền thống được cộng đồng gìn giữ và lan tỏa nơi xa Tổ quốc, qua đó phản ánh tinh thần gắn kết, ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc và sự hội nhập tích cực của người Việt Nam tại Singapore.
Song song với việc quảng bá hình ảnh Việt Nam ra bên ngoài, cộng đồng cũng chú trọng bồi đắp nền tảng nội lực thông qua các hoạt động hướng về cội nguồn và tăng cường gắn kết cộng đồng. Những chương trình thường niên như Tết Trung Thu, Giỗ Tổ Hùng Vương hay giải thể thao Hùng Vương Open không chỉ góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo môi trường giao lưu giữa các thế hệ người Việt, vun đắp tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cộng đồng và ý thức hướng về quê hương, đất nước. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một cộng đồng người Việt Nam tại Singapore phát triển bền vững, gắn kết và có khả năng đóng góp ngày càng hiệu quả cho quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước.
Cùng với đó, nhiều năm qua, Cộng đồng người Việt Nam tại Singapore đã tích cực đồng hành cùng Bộ Nhân lực Singapore trong các hoạt động tôn vinh lao động quốc tế nhân Ngày Quốc tế Người Di cư, qua đó góp phần xây dựng hình ảnh người Việt Nam năng động, trách nhiệm, tôn trọng pháp luật và đóng góp tích cực cho xã hội sở tại. Những hoạt động này không chỉ thể hiện tinh thần hội nhập chủ động của cộng đồng mà còn góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn, củng cố sự hiểu biết và thiện cảm giữa nhân dân hai nước.
Đối với quê hương, trong những thời điểm đất nước gặp khó khăn do thiên tai, bão lũ, cộng đồng người Việt Nam tại Singapore luôn tích cực quyên góp, hỗ trợ đồng bào khắc phục hậu quả. Những nghĩa cử đó thể hiện tình cảm gắn bó của kiều bào với quê hương và tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng dân tộc.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa như thế nào đối với cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Singapore và những kỳ vọng của kiều bào về chuyến thăm lần này?
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Singapore đang phát triển hết sức tốt đẹp, đồng thời đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.
Đối với Cộng đồng người Việt Nam tại Singapore, chuyến thăm mang ý nghĩa đặc biệt, vừa thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với người Việt Nam ở nước ngoài, vừa mở ra những kỳ vọng mới về việc thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.
Trước hết, sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng và Nhà nước là nguồn động viên lớn lao đối với kiều bào; tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài luôn là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, luôn nhận được sự quan tâm, đồng hành và tạo điều kiện của Đảng, Nhà nước trong quá trình sinh sống, học tập, làm việc và đóng góp cho quê hương, đất nước. Đây cũng là động lực để bà con tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và đóng góp nhiều hơn nữa cho sự phát triển của đất nước cũng như quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Singapore.
Việt Nam và Singapore hiện đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh và phát triển trung tâm tài chính. Do đó, kiều bào kỳ vọng, chuyến thăm sẽ tạo thêm những động lực mới cho hợp tác song phương trong các lĩnh vực thế mạnh như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, tài chính, logistics, giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi quan hệ giữa hai nước tiếp tục được nâng tầm và mở rộng, vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được củng cố, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn để cộng đồng người Việt Nam tại Singapore phát huy năng lực, mở rộng mạng lưới hợp tác và đóng góp hiệu quả hơn cho cả nước sở tại và quê hương Việt Nam.
Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Singapore tiếp tục phát triển mạnh mẽ, theo bà, cộng đồng người Việt Nam tại Singapore cần phát huy hơn nữa vai trò gì để trở thành cầu nối vững chắc giữa hai nước?
Để đón đầu những cơ hội hợp tác mới, Ban Liên lạc đang từng bước chuyên nghiệp hóa công tác quản trị cộng đồng theo hướng minh bạch, bài bản và có tính kế thừa. Một trong những trọng tâm là phát hiện, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho thế hệ trẻ tham gia các hoạt động cộng đồng, qua đó hình thành đội ngũ kế cận có năng lực và trách nhiệm.
Thời gian qua, Ban Liên lạc đã phối hợp với một số cơ quan nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Singapore tổ chức các chương trình hướng nghiệp và trải nghiệm thực tế cho thanh thiếu niên người Việt tại sở tại như chương trình "Một ngày làm nhà khoa học" tại Viện Nghiên cứu A*STAR hay các hoạt động tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo (AI) và an toàn Internet tại Google APAC... Những hoạt động này không chỉ giúp thế hệ trẻ tiếp cận tri thức và công nghệ mới mà còn tăng cường sự gắn kết với cộng đồng và quê hương Việt Nam.
Để phát huy hiệu quả hơn nữa nguồn lực kiều bào, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, chúng tôi kiến nghị xây dựng "hệ sinh thái dữ liệu" và cơ chế kết nối đội ngũ trí thức kiều bào một cách đồng bộ, thường xuyên cập nhật. Việc hình thành "bản đồ chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài" theo từng lĩnh vực chuyên môn sẽ giúp các cơ quan trong nước chủ động kết nối, huy động nguồn lực chất xám và đặt hàng giải quyết các bài toán phát triển cụ thể của đất nước.
Song song đó là hoàn thiện và mở rộng cơ chế thu hút, sử dụng chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài theo hướng linh hoạt, thực chất và hiệu quả. Bên cạnh việc ghi nhận những chủ trương, chính sách mới về thu hút nhân tài tại một số địa phương, chúng tôi mong muốn có thêm các cơ chế để chuyên gia kiều bào có thể tham gia từ xa với vai trò tư vấn, phản biện, thẩm định hoặc hỗ trợ triển khai các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia, phù hợp với điều kiện công tác và sinh sống ở nước ngoài.
Tăng cường các cơ chế hợp tác nghiên cứu và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Singapore, chúng tôi mong muốn, các bộ, ngành, cơ quan nghiên cứu và cơ sở đào tạo của hai nước có thêm những chương trình hợp tác dài hạn, cơ chế đồng tài trợ nghiên cứu và trao đổi chuyên gia nhằm thúc đẩy chuyển giao tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quản trị. Cộng đồng trí thức người Việt tại Singapore sẵn sàng đóng vai trò cầu nối trong quá trình này.
Ngoài ra, cần tạo thêm không gian để thế hệ trẻ kiều bào tham gia đóng góp cho sự phát triển của đất nước, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác ngoại giao văn hóa. Chúng tôi mong muốn có thêm các chương trình thực tập, nghiên cứu, khởi nghiệp và trải nghiệm nghề nghiệp tại Việt Nam dành cho thanh niên, sinh viên Việt Nam ở nước ngoài.
Bên cạnh đó, Nhà nước có thể tăng cường hỗ trợ chuyên môn đối với các sáng kiến quảng bá văn hóa Việt Nam ở nước ngoài, từ định hướng nội dung đến kết nối nguồn lực và truyền thông. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động cộng đồng, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn trên trường quốc tế.
Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của bà.