Giải quyết khiếu nại, tố cáo từ cơ sở, hạn chế phát sinh điểm nóng

Theo báo cáo của UBND tỉnh Bắc Ninh, sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu tổ chức bộ máy mới. Công tác tiếp công dân được duy trì tại cả cấp tỉnh và cấp xã, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, tăng cường đối thoại và giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở. Từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, các cơ quan hành chính trên địa bàn tỉnh đã tiếp 15.598 lượt công dân với 12.740 vụ việc, tăng 1.749 lượt người và 1.605 vụ việc so với cùng kỳ năm trước. Toàn tỉnh ghi nhận 63 đoàn khiếu kiện đông người lên tỉnh, giảm 23 đoàn so với cùng kỳ.

Cũng trong thời gian này, các cấp, ngành tiếp nhận 16.330 đơn, trong đó 12.364 đơn đủ điều kiện xử lý; có 9.276 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết. Tính đến ngày 30/6/2026, đã giải quyết 8.580 đơn, đạt 92,5%; trong đó giải quyết 498/558 đơn khiếu nại, đạt 89,3%, và 332/380 đơn tố cáo, đạt 87,4%. Nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh chủ yếu liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất, thực hiện các quyết định hành chính.

Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, giải quyết các vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài; đã giải quyết xong 3/5 vụ việc theo Báo cáo số 1521/BC-UBTVQH15 và 7/8 vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người có dấu hiệu phức tạp.

Bên cạnh kết quả đạt được, UBND tỉnh cũng chỉ ra một số tồn tại như: Việc tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu ở một số địa phương còn tình trạng ủy quyền cho cấp phó; chất lượng giải quyết một số vụ việc khiếu nại lần đầu tại cơ sở còn hạn chế; việc thực hiện một số quyết định, kết luận giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chậm. Công tác quản lý nhà nước, nhất là trong lĩnh vực đất đai, còn một số tồn tại, thiếu sót.

Thời gian tới, trước dự báo khiếu nại, tố cáo còn tiềm ẩn phức tạp do quá trình đô thị hóa, triển khai các dự án hạ tầng, khu đô thị, khu công nghiệp, Bắc Ninh xác định tiếp tục đề cao trách nhiệm người đứng đầu; tăng cường đối thoại, nắm chắc tình hình và giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở; tập trung xử lý dứt điểm các vụ việc khiếu kiện vượt cấp, kéo dài, không để phát sinh “điểm nóng”.

Bắc Ninh kiến nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tăng cường giám sát trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; giám sát chuyên đề đối với một số vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài. Tỉnh cũng đề nghị Chính phủ sớm ban hành quy định cụ thể về thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với tập thể UBND cấp huyện sau khi chấm dứt hoạt động; tập thể UBND cấp xã sau sáp nhập và trường hợp công dân tiếp tục tố cáo do không đồng ý với kết quả giải quyết của Chủ tịch UBND cấp xã trước ngày 1/7/2025.

Tỉnh cũng kiến nghị tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan Trung ương và địa phương trong theo dõi, xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và các đoàn đông người khiếu kiện tại Trung ương; đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động công dân chấp hành các quyết định, kết luận giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Đoàn giám sát đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của tỉnh Bắc Ninh trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp. Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo của Bắc Ninh đạt tỷ lệ cao, cơ bản bảo đảm trình tự, thủ tục và đúng quy định pháp luật. Các vụ việc mới phát sinh được tập trung giải quyết ngay từ cơ sở. Công tác phối hợp giữa các cấp, ngành của tỉnh với các cơ quan Trung ương, địa phương trong rà soát, giải quyết các vụ việc phức tạp được thực hiện hiệu quả.

Bên cạnh kết quả đạt được, tỉnh tiếp tục tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền; tăng cường thanh, kiểm tra công vụ về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó nâng cao hơn nữa trách nhiệm của người đứng đầu các cấp, ngành; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; nghiên cứu triển khai hiệu quả hình thức tiếp công dân trực tuyến và xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác này.

Bắc Ninh đang triển khai nhiều công trình, dự án lớn, liên quan đến thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và quyền lợi của đông đảo người dân. Do đó, Đoàn giám sát lưu ý tỉnh cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nhất là pháp luật về đất đai, khiếu nại, tố cáo; công khai, minh bạch thông tin trong quá trình triển khai các dự án, chú trọng phòng ngừa, giải quyết kịp thời kiến nghị ngay từ cơ sở.

Đối với các kiến nghị của tỉnh, Đoàn khảo sát đề nghị tiếp tục rà soát những bất cập trong các luật chuyên ngành, nhất là Luật Đất đai và các quy định liên quan có thể phát sinh khiếu nại, tố cáo, để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Kết quả khảo sát tại Bắc Ninh sẽ là nguồn thông tin quan trọng phục vụ Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tham gia thẩm tra báo cáo của Chính phủ về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội xây dựng báo cáo giám sát trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dự kiến khai mạc vào cuối tháng 10/2026. Trên cơ sở kết quả khảo sát, Đoàn giám sát sẽ tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân