Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Người Việt Nam có câu: "Đừng chờ có bão mới lo dựng nhà". Đó không chỉ là kinh nghiệm ứng phó với thiên tai mà còn là bài học trong quản trị quốc gia. Thực tế có lúc chúng ta vẫn thiên về xử lý khi sự việc đã xảy ra, vẫn để có bất cập phát sinh rồi mới sửa, có điểm nghẽn rồi mới tháo gỡ và khi gặp rủi ro mới tìm giải pháp. Cách làm ấy có thể giải quyết được việc trước mắt nhưng thường phải trả giá đắt hơn rất nhiều so với phòng ngừa từ sớm.
Bài học ấy càng rõ hơn trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Chỉ vài năm qua, đại dịch COVID-19 đã làm đảo lộn thế giới, cướp đi sinh mạng của hàng triệu người. Rồi xung đột địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, đứt gãy chuỗi cung ứng, thiên tai cực đoan và các cuộc tấn công mạng đã liên tiếp thử thách sức chống chịu của nhiều nền kinh tế. Theo Liên hợp quốc, kinh tế thế giới năm 2020 suy giảm tới 4,3%- mức giảm sâu trong nhiều thập kỷ. Riêng thiên tai trong hai năm 2024-2025 gây thiệt hại hơn 500 tỷ USD trên toàn cầu. Tại Việt Nam, cơn bão Yagi và thiên tai cực đoan năm 2024 cũng gây thiệt hại nặng nề tới hơn 88.748 tỷ đồng.
Những con số ấy cho thấy, phát triển nhanh thôi là chưa đủ, quan trọng hơn, phải đủ sức đứng vững trước những cú sốc khó lường.
Chính từ yêu cầu đó, Đại hội XIV của Đảng không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số mà còn yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng.
Trong bối cảnh ấy, bảo vệ Tổ quốc hôm nay không chỉ là bảo vệ độc lập, chủ quyền, mà còn là giữ vững an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an ninh dữ liệu, an ninh mạng và môi trường hòa bình để phát triển. Nói cách khác, bảo vệ những nền tảng đó cũng chính là giữ vững động lực phát triển của đất nước.
Vì thế, bước chuyển chiến lược thứ tư mà Hội nghị Trung ương 3 xác lập là hướng tới xây dựng sức chống chịu của quốc gia. Mục tiêu không phải để né tránh mọi rủi ro, mà là chủ động thích ứng và phục hồi khi biến động xảy ra. Muốn vậy, quản trị quốc gia cũng phải chuyển từ phản ứng sang chủ động dự báo, phòng ngừa; bảo đảm an ninh, an toàn và khả năng vận hành liên tục của hệ thống chính trị, kinh tế, xã hội, công nghệ và hạ tầng thiết yếu. An ninh là điều kiện của phát triển, còn phát triển bền vững lại củng cố an ninh. Thế nên, phải phát hiện sớm, cảnh báo sớm, xử lý từ sớm, từ xa. Không để việc nhỏ thành việc lớn.
Tinh thần ấy đã và đang được cụ thể hóa. Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều vấn đề đã được phát hiện, kịp thời điều chỉnh ngay trong quá trình thực hiện, thay vì để tích tụ thành những vướng mắc lớn hơn.
Chỉ ít ngày tới đây, Bộ Chính trị sẽ tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3. Các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước trực tiếp truyền đạt những nội dung cốt lõi của Trung ương. Điều đó cho thấy, nghị quyết không dừng ở việc ban hành mà được bắt tay triển khai ngay từ đầu.
Thực tiễn nhiều năm qua cũng đã cho thấy, khoảng cách giữa nghị quyết và cuộc sống thường nằm ở khâu thực thi. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã chỉ rõ: "Điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi". Người dân đang trông đợi những đổi thay có thể cảm nhận được trong cuộc sống. Doanh nghiệp rất cần một môi trường kinh doanh, đầu tư thông thoáng hơn, chi phí thấp hơn và thủ tục thuận lợi hơn.
Điều quan trọng nhất lúc này là hành động, là nói phải đi đôi với làm và làm phải đo được bằng kết quả. Tinh thần đó cũng là yêu cầu mà Hội nghị Trung ương 3 đặt ra: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Chỉ khi mỗi chủ trương được chuyển thành việc làm cụ thể, kết quả cụ thể thì nghị quyết mới thật sự đi vào cuộc sống.
Đó cũng là điều mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Giá trị và sức sống của các quyết sách phải được đo bằng kết quả thực tế: điểm nghẽn được tháo gỡ, năng lực mới được tạo lập, bộ máy vận hành thông suốt, nguồn lực được khơi thông, năng suất và sức cạnh tranh được nâng cao, đất nước an toàn hơn, nhân dân được thụ hưởng thiết thực hơn. Từ nhận thức đó, phải chuyển ngay sự thống nhất về chủ trương thành thống nhất trong hành động, đưa các quyết sách của Trung ương thành kết quả cụ thể".
Thời gian từ nay đến năm 2030 chỉ còn bốn năm, còn mục tiêu đến năm 2045 cũng không còn xa. Mỗi quyết sách đúng được triển khai thực hiện kịp thời sẽ tạo thêm động lực cho phát triển. Nhưng mỗi sự chậm trễ trong tổ chức thực hiện cũng sẽ làm lỡ mất cơ hội. Bốn bước chuyển chiến lược chỉ thực sự có giá trị và ý nghĩa khi được chuyển hoá thành hành động. Đó cũng là tín hiệu mạnh mẽ từ Hội nghị Trung ương 3: Tạo thêm những điều kiện cần thiết để biến khát vọng thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.