Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán. Ảnh: TTXVN phát
Phát biểu khai mạc, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng nặng nề, toàn ngành đã nỗ lực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo kế hoạch 6 tháng đầu năm và đạt được kết quả rõ nét trên nhiều mặt công tác.
Cụ thể, kế hoạch kiểm toán năm 2026 đang được triển khai đồng bộ, đúng lộ trình với nhiều đổi mới so với các năm trước. Các báo cáo kiểm toán đã ban hành bước đầu cho thấy sự chuyển biến về chất lượng. Phương châm hành động “Độc lập, khách quan, thủ pháp, liêm chính, trách nhiệm, an toàn và uy tín” tiếp tục được quán triệt trong toàn ngành. Nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Kiểm toán nhà nước đã được ban hành kịp thời ngay từ đầu năm để định hướng thực hiện kế hoạch kiểm toán và các nhiệm vụ chính trị của toàn ngành...
Theo báo cáo của Kiểm toán nhà nước, 6 tháng đầu năm, hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tiêu cực.
Theo kế hoạch kiểm toán năm 2026, Kiểm toán nhà nước thực hiện 173 Đoàn kiểm toán, gồm 169 Đoàn kiểm toán theo phương án tổ chức kiểm toán đầu năm và 4 Đoàn kiểm toán bổ sung.
Với các giải pháp chỉ đạo, điều hành hoạt động kiểm toán quyết liệt và đồng bộ, cùng sự nỗ lực, quyết tâm cao của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, đến ngày 30/6, toàn ngành đã xét duyệt 111 kế hoạch kiểm toán, triển khai 106 Đoàn kiểm toán, kết thúc 56 Đoàn kiểm toán, phát hành chính thức 36 báo cáo kiểm toán.
Tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đến 30/6/2026, đối với 55 báo cáo kiểm toán đã phát hành (gồm 19 báo cáo kiểm toán thuộc kế hoạch kiểm toán bổ sung năm 2025 được phát hành trong năm 2026 và 36 báo cáo kiểm toán thuộc kế hoạch kiểm toán năm 2026), Kiểm toán nhà nước kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước 10.042 tỷ đồng, kiến nghị khác 28.663 tỷ đồng và 4.577.148 USD; đồng thời kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung một số nội dung không phù hợp với quy định của Nhà nước và thực tiễn đối với 59 văn bản (gồm 01 Luật, 02 Nghị định, 03 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 06 Thông tư và 47 văn bản khác); kiến nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân đối với sai phạm phát hiện qua hoạt động kiểm toán tại 22 báo cáo kiểm toán.
Tính đến hết tháng 6/2026, Kiểm toán nhà nước đã chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra; cung cấp 20 hồ sơ, báo cáo kiểm toán phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra. Đồng thời, Kiểm toán nhà nước đã cho ý kiến đối với 499 nhân sự theo đề nghị của Ban Tổ chức Trung ương đảm bảo kịp thời, trung thực, khách quan về trách nhiệm có liên quan đến kết luận, kiến nghị kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, làm cơ sở tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, phê duyệt quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ cấp chiến lược.
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu các đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước, đặc biệt là người đứng đầu các đơn vị, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai hiệu quả các phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm. Toàn ngành cần tạo chuyển biến rõ nét trong việc xây dựng năng lực nền tảng về lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực thi công vụ đồng bộ trên 5 phương diện trọng tâm.
Đó là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ cơ chế, chính sách và hệ thống pháp luật về tổ chức và hoạt động của Kiểm toán nhà nước; nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức, kiểm toán viên nhà nước; đẩy mạnh xây dựng, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu; tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ mới trong hoạt động kiểm toán cũng như công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.
Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, phong cách và lề lối làm việc; tăng cường kỷ cương, kỷ luật, nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ; tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các đơn vị khẩn trương triển khai đồng loạt việc kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm 2025 nhằm tạo chuyển biến thực chất trong việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước. Kế hoạch kiểm toán năm 2027 cần tập trung vào các định hướng lớn và các chuyên đề trọng điểm có phạm vi toàn nền kinh tế hoặc toàn ngành, lĩnh vực. Các cuộc kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước và các cuộc kiểm toán phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội phải được triển khai đầy đủ, đúng quy định.
Kế hoạch kiểm toán được xây dựng theo nguyên tắc giảm số lượng cuộc kiểm toán, tăng quy mô mỗi cuộc kiểm toán; lồng ghép nhiều nội dung, nhiệm vụ trong cùng một cuộc kiểm toán nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng và hạn chế chồng chéo trong hoạt động kiểm toán. Đồng thời, tiếp tục chuyển dịch trọng tâm hoạt động kiểm toán theo hướng tăng cường kiểm toán các chương trình, chính sách ưu đãi của Nhà nước; kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công theo các tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả; kiểm toán các dự án trọng điểm quốc gia; đẩy mạnh kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt động và từng bước triển khai kiểm toán chẩn đoán.
Mục tiêu của kiểm toán chẩn đoán không chỉ dừng ở việc phát hiện sai phạm mà còn thông qua kết quả kiểm toán để nhận diện những bất cập về cơ chế, chính sách, những điểm nghẽn trong quản lý, điều hành; từ đó kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.