Tàu chở dầu neo tại vùng Vịnh, gần eo biển Hormuz, khi xung đột diễn ra giữa lực lượng phối hợp Mỹ-Israel với Iran, ngày 11/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Theo các số liệu và cập nhật doanh nghiệp công bố trong ba ngày qua, căng thẳng leo thang sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cùng việc Tehran siết kiểm soát hoạt động qua lại tại Eo biển Hormuz, đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh và làm gia tăng bất ổn trên thị trường toàn cầu. Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược đối với khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu. Việc gián đoạn lưu thông tại khu vực này khiến giới đầu tư lo ngại chi phí nhiên liệu, lạm phát và nhu cầu tiêu dùng toàn cầu sẽ tiếp tục chịu áp lực.
Tại Anh, tỷ lệ thất nghiệp trong quý I/2026 tăng lên 5%, so với mức 4,9% của quý trước đó. Văn phòng Thống kê quốc gia Anh (ONS) cho biết số lượng việc làm tuyển mới đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm. Dù kinh tế Anh vẫn tăng trưởng 0,6% trong quý I, nhiều chuyên gia cảnh báo giá năng lượng tăng có thể làm suy yếu đà phục hồi trong thời gian tới.
Ủy ban châu Âu cũng hạ dự báo tăng trưởng Khu vực đồng euro năm 2026 xuống còn 0,9%, thấp hơn mức dự báo 1,2% trước đó, đồng thời nâng dự báo lạm phát lên 3%, vượt xa mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Phó Chủ tịch điều hành phụ trách kinh tế của EU Valdis Dombrovskis nhận định xung đột Trung Đông đã tạo ra “cú sốc năng lượng lớn”, đẩy châu Âu vào nguy cơ “đình lạm”, tức tăng trưởng thấp đi kèm lạm phát cao.
Chi phí vay nợ của nhiều chính phủ cũng tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã lên mức cao nhất kể từ năm 2007, trong khi lợi suất trái phiếu dài hạn của Nhật Bản và Anh cũng tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Giới phân tích cho rằng các chính phủ có thể buộc phải tăng chi hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh nguồn thu ngân sách suy giảm.
Ngành hàng không bắt đầu chịu tác động rõ rệt. Hãng hàng không giá rẻ EasyJet của Anh cho biết khoản lỗ nửa đầu năm tài khóa tăng lên 377 triệu bảng Anh (khoảng 506 triệu USD), chủ yếu do giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh và nhu cầu đi lại suy yếu. Hãng Airbus cũng yêu cầu cắt giảm 10% các khoản chi không thiết yếu liên quan đi lại, hội nghị và thuê ngoài.
Tại châu Á, Nhật Bản và Hàn Quốc đã nhất trí tăng cường phối hợp về an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng và khoáng sản chiến lược. Nhật Bản hiện phụ thuộc khoảng 95% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông, trong khi tỷ lệ này của Hàn Quốc khoảng 70%.
Ngành du lịch Nhật Bản cũng bắt đầu chịu tác động tiêu cực. Lượng khách quốc tế đến nước này trong tháng 4 giảm 5,5% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 3,69 triệu lượt khách. Riêng lượng khách từ Trung Đông giảm tới 21,4%.
Trên thị trường tài chính, chứng khoán và giá dầu liên tục biến động mạnh theo các tín hiệu trái chiều liên quan đàm phán Mỹ-Iran. Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố các cuộc tiếp xúc với Tehran “gần đạt được thỏa thuận”, thị trường chứng khoán đã phục hồi và giá dầu hạ nhiệt trong ngày 20/5. Tuy nhiên, sang ngày 21/5, giá dầu tăng trở lại khi triển vọng đàm phán tiếp tục bất định và nguy cơ xung đột tái leo thang chưa được loại bỏ.