Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây bất ngờ khi lựa chọn ông Bill Pulte, một doanh nhân bất động sản và hiện là giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA), làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (DNI), dù ông gần như không có kinh nghiệm trong lĩnh vực tình báo hay an ninh quốc gia.
Theo CNN, quyết định được đưa ra sau nhiều tuần tranh luận nội bộ trong Nhà Trắng, ngay sau khi bà Tulsi Gabbard thông báo sẽ rời vị trí Giám đốc Tình báo Quốc gia vào cuối tháng này. Một số cố vấn cho rằng ông Trump nên chọn một nhân vật có nền tảng tình báo chuyên sâu, trong khi nhóm khác muốn người có quan điểm cứng rắn tương đồng với ông về Iran và an ninh bầu cử.
Tuy nhiên, yếu tố khiến ông Trump bị thuyết phục nhiều nhất lại là lòng trung thành và sự sẵn sàng đối đầu với cái mà ông gọi là “nhà nước ngầm” trong cộng đồng tình báo Mỹ.
Người trung thành hơn là chuyên gia tình báo
Ông Bill Pulte, 38 tuổi, được biết đến nhiều hơn với vai trò doanh nhân giàu có trong lĩnh vực bất động sản trước khi tham gia chính quyền của Tổng thống Trump. Trong thời gian lãnh đạo FHFA, ông Pulte thường xuyên công kích những nhân vật mà ông Trump xem là đối thủ chính trị.
Ông Pulte từng gửi hàng loạt kiến nghị hình sự tới Bộ Tư pháp Mỹ nhằm vào các chính trị gia Dân chủ như Tổng chưởng lý bang New York Letitia James, Thượng nghị sĩ Adam Schiff, cựu Nghị sĩ Eric Swalwell và Công tố viên quận Fulton Fani Willis với cáo buộc gian lận thế chấp. Tuy nhiên, các nhân vật này đều bác bỏ cáo buộc và phần lớn vụ việc không dẫn đến kết quả pháp lý đáng kể.
Một nguồn tin nói rằng điều Tổng thống Trump đánh giá cao ở ông Pulte là khả năng hành động nhanh và quyết liệt.
“Ông Trump quý bà Tulsi, nhưng bà ấy rất thận trọng và thiên về suy nghĩ chiến lược. Còn ông Bill là kiểu người hành động nhanh, sẵn sàng phá vỡ mọi thứ để đạt mục tiêu”, nguồn tin cho biết.
Các nguồn tin thân cận tiết lộ ông Pulte nhiều lần bày tỏ mong muốn có vai trò lớn hơn trong chính quyền, thậm chí trực tiếp vận động Tổng thống Trump trao cho mình vị trí lãnh đạo DNI sau khi bà Gabbard thông báo từ chức.
Lo ngại về ảnh hưởng tới bầu cử Mỹ
Việc đưa một nhân vật trung thành tuyệt đối với Tổng thống Trump vào vị trí đứng đầu cộng đồng tình báo Mỹ đang làm dấy lên nhiều lo ngại tại Washington, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang tới gần.
DNI là cơ quan giám sát 18 tổ chức tình báo Mỹ, được thành lập sau vụ khủng bố 11/9 nhằm điều phối các hoạt động an ninh quốc gia. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, vai trò này được cho là đã suy giảm đáng kể khi Tổng thống Mỹ chủ yếu dựa vào Giám đốc CIA John Ratcliffe trong các vấn đề tình báo trọng yếu.
Nhiều đồng minh của ông Trump hiện thúc đẩy việc siết chặt kiểm soát bầu cử với lý do ngăn chặn can thiệp nước ngoài. Một số ý kiến thậm chí kêu gọi tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để liên bang hóa hoạt động bầu cử, điều mà các chuyên gia cảnh báo có thể bị lạm dụng vì mục đích chính trị.
Thượng nghị sĩ Mark Warner, thành viên Dân chủ hàng đầu trong Ủy ban Tình báo Thượng viện, bày tỏ quan ngại rằng ông Pulte có thể sử dụng vị trí mới để phục vụ các cáo buộc gian lận bầu cử vốn gây tranh cãi của ông Trump.
“Chúng tôi không cần một cơ quan DNI bị vũ khí hóa. Điều nước Mỹ cần là những chuyên gia thực thụ”, lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune nói khi được hỏi về quyết định bổ nhiệm.
Nội bộ Nhà Trắng
Dù được Tổng thống Trump tin tưởng, nhưng ông Pulte cũng là nhân vật gây tranh cãi trong chính quyền. Một số quan chức Nhà Trắng cho rằng ông Pulte thường thúc đẩy chương trình nghị sự cá nhân và tìm cách gây ảnh hưởng trực tiếp tới tổng thống.
Năm ngoái, ông Pulte từng khiến Nhà Trắng lúng túng khi đề xuất chương trình vay mua nhà kỳ hạn 50 năm. Ông Trump sau đó bất ngờ công khai ý tưởng này trên mạng xã hội Truth Social, khiến giới chuyên gia và cả đồng minh Cộng hòa chỉ trích dữ dội.
CNN cũng từng đưa tin ông Pulte suýt xảy ra xô xát với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trong một bữa tối của nhóm ủng hộ phong trào MAGA, sau khi bị cáo buộc nói xấu ông Bessent với tổng thống.
Dù vậy, ông Pulte vẫn dần trở thành gương mặt quen thuộc trong vòng tròn thân cận của ông Trump tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Nền tảng bất động sản giúp ông có nhiều chủ đề chung với Tổng thống Mỹ, người luôn dành sự quan tâm lớn cho lĩnh vực này.
Đây cũng không phải lần đầu tiên Tổng thống Trump bổ nhiệm một nhân vật thiếu kinh nghiệm tình báo vào vị trí đứng đầu DNI. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump từng chỉ định cựu đại sứ Mỹ tại Đức Ric Grenell làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia dù không xuất thân từ cộng đồng tình báo.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khác với ông Grenell - người từng nhiều năm làm việc liên quan tới an ninh quốc gia - gần như chưa có thông tin nào cho thấy ông Pulte từng tiếp cận tài liệu mật hoặc trực tiếp tham gia hoạt động tình báo trước đây.