Trong thông báo đưa ra vào sáng 3/6, theo giờ Việt Nam, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu không mang theo hàng đang tìm cách di chuyển tới một cảng của Iran trên Vịnh Arab vào ngày 2/6.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, đây là tàu M/T Lexie treo cờ Botswana, đang di chuyển trong vùng biển quốc tế hướng tới đảo Kharg.
Thủy thủ đoàn của tàu tàu M/T Lexie đã phớt lờ nhiều cảnh báo lặp đi lặp lại và nhiều lần không tuân thủ chỉ thị của lực lượng Mỹ trong suốt khoảng thời gian 24 giờ.
Cuối cùng, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết: “Một máy bay Mỹ đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách phóng một tên lửa Hellfire vào khoang động cơ, ngăn không cho tàu chở dầu này tiếp cận Iran”.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa công bố thông tin về tình trạng của thủy thủ đoàn tàu M/T Lexie sau cuộc tấn công hôm 2/6, nhưng cho biết thêm họ bắt đầu thực hiện lệnh phong tỏa đối với toàn bộ hoạt động hàng hải ra vào các cảng của Iran từ ngày 13/4.
Kể từ đó, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, các lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa sáu tàu thương mại và buộc 122 tàu khác phải đổi hướng trong bối cảnh lệnh ngừng bắn với Iran vẫn đang được duy trì.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 3/6, đảo Kharg, một đảo san hô nhỏ ở phía Bắc Vịnh Ba Tư, là đầu mối xuất khẩu khoảng 90% lượng dầu thô của Iran.
Các cầu cảng nước sâu tại đây cho phép những siêu tàu chở dầu cập cảng và bốc hàng trực tiếp, khiến hòn đảo trở thành trung tâm của cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ Iran và là trọng tâm trong nỗ lực thực thi phong tỏa đang diễn ra của Mỹ.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ công bố lệnh phong tỏa vào ngày 12/4 và cho biết biện pháp này sẽ có hiệu lực từ ngày hôm sau. Chiến dịch được triển khai sau khi các cuộc đàm phán ngừng bắn tại thủ đô Islamabad của Pakistan từ ngày 11-12/4 kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.
Các quan chức Mỹ khi đó cho biết lệnh phong tỏa sẽ áp dụng đối với mọi tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng của Iran, trong khi hoạt động vận tải quốc tế đi qua eo biển Hormuz để tới các điểm đến không thuộc Iran vẫn được phép tiếp tục.
Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian vào ngày 8/4, trên danh nghĩa vẫn còn hiệu lực, mặc dù các cuộc đàm phán hòa bình đã chịu nhiều sức ép nghiêm trọng.
Một quan chức Iran trong những ngày gần đây nói với các phóng viên rằng Tehran đã đình chỉ đàm phán với Washington để phản đối các hoạt động quân sự của Israel tại Liban, nhưng Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán vẫn đang được tiếp tục.
Lệnh phong tỏa đã tạo thêm áp lực nghiêm trọng lên một tình hình ngoại giao vốn đã mong manh. Việc Iran đình chỉ đàm phán diễn ra trong bối cảnh giao tranh tại Liban leo thang, và Tehran cáo buộc những hành động đó đã vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.
Cuộc xung đột rộng lớn hơn đã lôi kéo nhiều bên trong khu vực tham gia và gây sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu, trong khi eo biển Hormuz - nơi vận chuyển một tỷ lệ đáng kể lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới - tiếp tục là một điểm nóng tranh chấp.
Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.
Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.
