Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan (phải) và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bắt tay sau cuộc họp báo chung tại Phủ Tổng thống ở Ankara vào ngày 19/11/2025. Ảnh: AFP/Kyiv Post
Theo tờ Kyiv Post, một chuyên gia chính sách Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng Ankara sẵn sàng đóng vai trò dẫn dắt thành phần hải quân của lực lượng bảo đảm an ninh quốc tế tại Ukraine nếu đạt được một thỏa thuận hòa bình, đồng thời cũng có thể tham gia khía cạnh phòng không của cơ chế này.
Ông Sinan Ülgen, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách Đối ngoại Thổ Nhĩ Kỳ (EDAM), nói với hãng thông tấn Ukrinform rằng việc Ankara đảm nhận vai trò chủ chốt trên biển là điều “hoàn toàn dễ hiểu”, xét tới vị trí địa chiến lược cũng như việc nước này đang thực thi Công ước Montreux.
“Xét trên lập trường của Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara sẵn sàng dẫn dắt thành phần hải quân trong các bảo đảm an ninh đó. Đồng thời, Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẵn sàng đóng góp cho thành phần trên không thông qua năng lực tuần tra và kiểm soát không phận”, ông Ülgen cho biết.
Công ước Montreux năm 1936 trao cho Thổ Nhĩ Kỳ quyền kiểm soát hàng hải tại eo biển Bosphorus và Dardanelles - tuyến kết nối Biển Đen với biển Aegean. Quyền kiểm soát này không chỉ áp dụng với tàu thương mại mà còn đối với tàu quân sự của cả Nga lẫn NATO, liên minh mà Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên từ năm 1952.
Vị trí địa chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ khiến nước này đứng rất gần các diễn biến quân sự liên quan tới xung đột Ukraine. Tháng trước, một thiết bị bay không người lái của Nga đã rơi xuống khu vực nông thôn phía tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ, gần thành phố Izmit, cách Biển Đen khoảng 30 km. Một ngày sau đó, một UAV khác được phát hiện tại một cánh đồng trống gần thị trấn Balikesir, cách Istanbul khoảng ba giờ lái xe về phía tây nam.
Tổng thống Recep Tayyip Erdogan nhiều lần cảnh báo không để Biển Đen trở thành một “khu vực đối đầu” giữa Nga và Ukraine. Đầu tuần này, ông cũng đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
“Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia duy nhất có thể đối thoại trực tiếp với cả ông Putin lẫn ông Zelensky, đồng thời duy trì các kênh ngoại giao mạnh mẽ, cân bằng với Washington, Brussels, NATO và Liên hợp quốc”, ông Erdogan khẳng định.
Liên quan tới khả năng triển khai binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ tới Ukraine trong khuôn khổ lực lượng bảo đảm an ninh quốc tế, ông Ülgen cho biết hiện chưa có thảo luận cụ thể nào về việc đưa quân Thổ Nhĩ Kỳ hiện diện trên lãnh thổ Ukraine.
“Tôi cho rằng các cuộc đàm phán hiện vẫn chưa rõ ràng: ai sẵn sàng tham gia, trong những điều kiện nào, và liệu việc đó diễn ra trước hay sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, về tổng thể, Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng đóng góp cho gói bảo đảm an ninh, trước mắt chủ yếu thông qua thành phần hải quân và phòng không”, vị chuyên gia nói.
Trước đó, tại hội nghị thượng đỉnh ở Paris trong tuần này, nơi các đồng minh châu Âu và Bắc Mỹ của Ukraine thảo luận những khuôn khổ an ninh đầu tiên cho giai đoạn hậu ngừng bắn, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan nhận định rằng việc chấm dứt chiến tranh và thiết lập hòa bình bền vững “đang ở rất gần”.
Cũng tại Paris, Anh và Pháp đã ký tuyên bố ý định triển khai quân tới Ukraine trong trường hợp đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga - động thái được Tổng thống Zelensky mô tả là “một bước tiến rất lớn”.
Tuy nhiên, khi được hỏi liệu ông có thể chắc chắn rằng các đồng minh châu Âu sẽ hành động nếu Nga tiếp tục gây hấn hay không, Tổng thống Ukraine thừa nhận vẫn chưa nhận được cam kết rõ ràng.
“Câu trả lời đơn giản mà tôi mong muốn là: có - nếu xảy ra xâm lược một lần nữa, tất cả các đối tác sẽ có phản ứng mạnh mẽ trước Nga. Đó chính là câu hỏi tôi đã đặt ra với các đối tác. Nhưng cho tới nay, tôi vẫn chưa nhận được câu trả lời dứt khoát”, ông Zelensky nhấn mạnh.