Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Pinckney (DDG-91) quan sát một tàu thương mại trong khi đang tuần tra nhằm thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran. Ảnh: CENTCOM/X
Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, cho biết các lực lượng của họ đã phá hủy sáu xuồng cao tốc của Iran và đánh chặn nhiều tên lửa hành trình cùng thiết bị bay không người lái (UAV) trong giai đoạn mở đầu của chiến dịch Dự án Tự do (Project Freedom).
Theo mô tả của các quan chức quốc phòng Mỹ với CBS News, các tàu USS Truxtun và USS Mason, được hỗ trợ bởi trực thăng Apache, Seahawk và các máy bay khác, đã phải đối mặt với một “loạt tấn công kéo dài” phối hợp từ phía Iran khi đi qua eo biển Hormuz.
CBS News dẫn lời các quan chức quân sự giấu tên cho biết các biện pháp phòng thủ, được tăng cường bởi yểm trợ trên không, đã thành công trong việc đánh chặn hoặc ngăn chặn mọi mối đe dọa, và “không có bất kỳ đầu đạn nào (của Iran) được phóng trúng mục tiêu”.
“Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng nhiều tên lửa hành trình, thiết bị bay không người lái và xuồng nhỏ nhằm vào các tàu mà chúng tôi đang bảo vệ”, ông Cooper nói, đồng thời khẳng định: “Chúng tôi đã đánh bại từng mối đe dọa một thông qua việc sử dụng chính xác các hệ thống phòng thủ”.
Sáu xuồng cao tốc Iran bị đánh chìm: tranh cãi về thương vong dân sự
Theo Đô đốc Cooper, các xuồng cao tốc của Iran bị trực thăng Apache và Seahawk của Mỹ đánh chìm.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump ước tính Mỹ đã đánh chìm bảy xuồng cao tốc Iran.
Tuy nhiên, hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran, dẫn nguồn quân sự, đã bác bỏ thông tin từ phía Mỹ, cho rằng một cuộc điều tra cho thấy lực lượng Mỹ đã tấn công hai tàu chở hàng nhỏ di chuyển từ Khasab (Oman) tới Iran, chứ không phải tàu chiến của IRGC.
Nguồn tin này nói rằng năm hành khách dân sự đã thiệt mạng trong hành động mà họ mô tả là “vội vàng”, xuất phát từ “nỗi sợ hãi” của Mỹ trước hoạt động của các xuồng cao tốc IRGC.
“Sau tuyên bố sai lệch của quân đội Mỹ rằng họ đã tấn công 6 xuồng cao tốc Iran, do không có tàu chiến IRGC nào bị trúng đòn, một cuộc điều tra đã được tiến hành dựa trên các nguồn tin địa phương”, nguồn tin được Tasnim dẫn lời cho biết.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 5/5, CENTCOM chưa lập tức phản hồi về cáo buộc thương vong dân sự này.
Truyền thông nhà nước Iran cũng phủ nhận việc tàu chiến Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và bác bỏ việc có tàu thương mại nào vượt qua trong những giờ gần đây, gọi các tuyên bố của Mỹ là sai sự thật.
“Gói phòng thủ rộng hơn nhiều” so với hộ tống thông thường
Ông Cooper cho biết chiến dịch Dự án Tự do của Mỹ không chỉ đơn thuần là hộ tống, mà là một hệ thống phòng thủ nhiều lớp bao gồm tàu chiến, trực thăng, máy bay cánh cố định và năng lực tác chiến điện tử.
“Nếu bạn chỉ hộ tống một con tàu, đó gần như là tình huống một đối một. Nhưng ở đây chúng tôi có một cấu trúc phòng thủ tốt hơn nhiều”, ông Cooper nói và nhấn mạnh: “Chúng tôi có một gói phòng thủ rộng hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản hộ tống”.
Ông Cooper cho biết các chỉ huy Mỹ tại hiện trường có “đầy đủ thẩm quyền cần thiết để bảo vệ lực lượng của mình cũng như các tàu thương mại”, đồng thời cảnh báo mạnh mẽ lực lượng Iran “tránh xa các tài sản quân sự của Mỹ”.
Tư lệnh CENTCOM từ chối bình luận về việc liệu lệnh ngừng bắn ngày 8/4 còn hiệu lực hay không.
Theo Reuters, chiến dịch Dự án Tự do của Mỹ cũng bao gồm việc dọn một hành lang khỏi thủy lôi Iran trước khi các tàu khu trục đi qua, với hai tàu thương mại treo cờ Mỹ đi trước để chứng minh tuyến đường an toàn.
Tàu chở dầu neo tại vùng Vịnh, gần eo biển Hormuz, khi xung đột diễn ra giữa lực lượng phối hợp Mỹ-Israel với Iran, ngày 11/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
805 tàu bị mắc kẹt
Đô đốc Cooper cho biết CENTCOM đã liên lạc với hàng chục tàu và công ty vận tải trong 12 giờ trước đó để khuyến khích di chuyển. “Thông tin này đã được đón nhận rất tích cực, và chúng tôi đã bắt đầu thấy sự dịch chuyển”, ông Cooper nói.
Theo dữ liệu từ MarineTraffic, khoảng 805 tàu thương mại, bao gồm tàu chở nhiên liệu và hóa chất, tàu container, tàu chở ô tô và tàu hàng rời, đã phát tín hiệu AIS từ khu vực Vịnh trong 24 giờ qua.
Về phần mình, ông Cooper cho biết tàu từ 87 quốc gia vẫn đang bị mắc kẹt và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran vẫn đang được duy trì cũng như “đạt hiệu quả vượt mong đợi”.
Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào ngày 28/2, kéo theo các đòn đáp trả từ Tehran nhằm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại Vùng Vịnh, đồng thời dẫn đến việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Kể từ ngày 13/4, Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân nhằm vào hoạt động hàng hải liên quan đến Iran tại tuyến đường chiến lược này.
Một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đã được công bố vào ngày 8/4 thông qua trung gian Pakistan, sau đó là các cuộc đàm phán trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào ngày 11 - 12/4, nhưng không đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.
Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn mà không đưa ra thời hạn mới, theo đề nghị từ Pakistan.