Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham phát biểu tại London, ngày 20/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 26/7, trong cuộc phỏng vấn lớn đầu tiên với truyền thông Anh kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết ông sẵn sàng lên tiếng với Tổng thống Mỹ Donald Trump khi lợi ích quốc gia của Anh bị ảnh hưởng, đồng thời loại trừ khả năng tổ chức tổng tuyển cử sớm.
Theo Thủ tướng Anh, đây là yêu cầu cần thiết để một nhà lãnh đạo có thể hoàn thành đúng trách nhiệm của mình. Ông nhấn mạnh chính phủ mới sẽ luôn đặt lợi ích của nước Anh lên hàng đầu trong các quyết định đối ngoại.
Thông điệp được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa London và Washington từng trải qua nhiều căng thẳng dưới thời người tiền nhiệm Keir Starmer. Hai bên có những khác biệt liên quan đến cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, chính sách nhập cư, năng lượng và quản lý các tập đoàn công nghệ.
Ông Trump ban đầu mô tả người kế nhiệm ông Starmer là một chính trị gia có khuynh hướng thiên tả, cho thấy sự khác biệt đáng kể về lập trường giữa hai người. Song sau đó, Tổng thống Mỹ cho biết ông đã có một cuộc trao đổi rất tích cực với ông Burnham.
Trong cuộc phỏng vấn, nhà lãnh đạo Anh cũng bác bỏ khả năng tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn. Ông khẳng định sẽ không có cuộc bầu cử sớm và cho rằng đây không phải điều người dân mong muốn vào thời điểm hiện tại.
Theo kế hoạch hiện nay, cuộc tổng tuyển cử tiếp theo của Anh dự kiến được tổ chức vào năm 2029. Tuyên bố của ông Burnham cho thấy chính phủ mới muốn tận dụng phần còn lại của nhiệm kỳ quốc hội để triển khai các ưu tiên chính sách trong nước, thay vì tìm kiếm một nhiệm kỳ mới ngay sau khi thay đổi lãnh đạo.
Đề cập đến chính sách quốc phòng, ông Burnham khẳng định Anh hoàn toàn cam kết thực hiện những lời hứa đã đưa ra với các đối tác trong NATO. London trước đó cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 3,5% GDP vào năm 2035, phù hợp với mục tiêu mới của khối.
Tuy nhiên, ông Burnham thừa nhận chính phủ vẫn phải xác định cách thức huy động nguồn lực để thực hiện cam kết này. Theo ông, nhiệm vụ trước mắt là bảo đảm kế hoạch đầu tư quốc phòng được cấp đủ ngân sách, trong khi các phương án cụ thể sẽ tiếp tục được xem xét trước khi chính phủ trình ngân sách vào cuối năm.
Thủ tướng Anh cũng không đưa ra cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030, mục tiêu từng được Bộ trưởng Tài chính John Healey nhấn mạnh khi còn giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng trong chính phủ tiền nhiệm.
Ông Healey trước đó cho rằng an ninh của Anh sẽ không được bảo đảm nếu chính phủ không đưa ra cam kết rõ ràng về mức chi tiêu quốc phòng vào năm 2030. Sau khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tài chính trong nội các mới, ông sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cân đối nguồn lực cho các kế hoạch quân sự.
Bộ trưởng Quốc phòng Wes Streeting ngày 26/7 cũng cho biết lộ trình tăng ngân sách quốc phòng thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Tài chính. Theo ông, kế hoạch đạt mức chi tiêu 3,5% GDP vào năm 2035 sẽ được trình bày thông qua dự toán ngân sách và các đợt rà soát chi tiêu trong thời gian tới.
Các tuyên bố cho thấy chính phủ của ông Burnham tiếp tục duy trì cam kết với NATO, nhưng chưa đưa ra mốc trung gian cụ thể trong bối cảnh London phải cân đối giữa nhu cầu tăng cường năng lực quốc phòng và sức ép ổn định tài chính công.