Bảng giá xăng bán lẻ tại một trạm xăng trên Đại lộ Connecticut ở thủ đô Washington D.C (Mỹ) chiều ngày 7/3/2026. Ảnh: Ngọc Quang - PV TTXVN tại Mỹ
Theo kênh CNN ngày 9/3, dù có thể có người chưa từng mua dầu diesel, nhưng điều này vẫn đáng lo ngại đối với họ. Lý do là phần lớn nền kinh tế thế giới, từ hàng tiêu dùng đến thực phẩm, được vận chuyển tới tay người mua nhờ dầu diesel.
Theo số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) công bố ngày 8/3, kể từ khi giao tranh tại Iran bắt đầu cách đây một tuần, giá xăng đã tăng 47 xu, tương đương 16%, lên 3,45 USD mỗi gallon đối với xăng thường. Nhưng mức tăng này vẫn chưa đáng kể so với mức tăng 84 xu (tương đương 22%) của giá dầu diesel, đưa giá một gallon loại nhiên liệu quan trọng này lên 4,6 USD.
Theo nhà phân tích dầu mỏ độc lập Tom Kloza, cố vấn của công ty dầu mỏ toàn cầu Gulf Oil, lý do dầu diesel tăng nhanh hơn nhiều so với xăng là do nguồn cung của loại nhiên liệu này đã khan hiếm trước khi cú sốc giá năng lượng hiện nay xảy ra. Ông dự đoán giá dầu diesel có thể đạt 5 USD mỗi gallon trong tháng này.
Mùa đông lạnh giá đã tạo ra nhu cầu lớn đối với dầu sưởi tại vùng Đông Bắc nước Mỹ, nơi loại nhiên liệu này vẫn là nguồn sưởi ấm phổ biến trong các hộ gia đình. Dầu sưởi dùng cho gia đình và dầu diesel về cơ bản là những sản phẩm gần như giống nhau.
Điều đó đồng nghĩa chi phí dầu sưởi tăng cao. Tuy nhiên, rủi ro thực sự đối với người tiêu dùng là chi phí vận chuyển hàng hóa họ mua mỗi ngày tăng lên.
Gần như mọi mặt hàng trong nhà đều từng được vận chuyển bằng xe tải vào một thời điểm nào đó và phần lớn các xe này chạy bằng dầu diesel.
Đối với các công ty vận tải nhỏ, việc giá dầu diesel tăng mạnh có thể gây thảm họa.
Từ khi bắt đầu điều hành doanh nghiệp vận tải Strong Pact Trucking tại Chicago khoảng ba năm trước, ông Kareem Miller đã sử dụng dầu diesel cho cả ba chiếc xe tải của mình. Ông nói với kênh CNN tuần trước: “Tôi từng thấy giá dầu diesel biến động, nhưng chưa bao giờ tăng vọt nhanh như vậy. Điều đó thật tệ”.
Ông Miller cho biết có thể sớm phải tăng giá dịch vụ để bù đắp chi phí. Tuy nhiên, các công ty vận tải lớn không chờ đợi. Tất cả đều có lịch điều chỉnh phụ phí nhiên liệu, tăng hoặc giảm theo giá dầu diesel.
UPS, công ty vận tải lớn nhất của Mỹ, đã tăng phụ phí nhiên liệu hàng tuần. Công ty này nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng vào ngày 9/3 (giờ Mỹ).
Không chỉ các doanh nghiệp vận tải đường bộ tăng giá dịch vụ. Các công ty vận tải container và những hãng vận chuyển hàng hóa khác, vốn sử dụng loại nhiên liệu tương tự dầu diesel, cũng đã bắt đầu áp dụng phụ phí nhiên liệu.
Dầu diesel còn là nhiên liệu quan trọng đối với nông nghiệp và đây là thời điểm then chốt trong năm, ngay trước mùa gieo trồng vụ xuân.
Nông dân cần dầu diesel để vận hành máy kéo và máy gặt đập liên hợp, cũng như để vận chuyển phân bón khi trồng trọt và đưa nông sản ra thị trường. Giá ngô, lúa mì và đậu tương đã bắt đầu tăng, dù chưa tăng nhanh bằng giá nhiên liệu.
Ông Curt Hoobler, một nông dân tại bang Kansas, nói với kênh KWCH: “Đây là lúc chúng tôi cần dầu diesel nhất”. Ông Hoobler cũng đang phải đối mặt với chi phí phân bón tăng cao, trong đó một phần nguồn cung đến từ Trung Đông. Ông nói: “Điều này sẽ khiến tình hình năm nay rất khó khăn với nông dân”.
Trong khi đó, ngày 9/3, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cảnh báo giá dầu tăng 10% trong một năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1 - 0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.
Ngoài ra, phân tích của các chuyên gia tại Wood Mackenzie ước tính giá dầu Brent có thể tăng vượt xa ngưỡng 100 USD/thùng nếu giao thông qua eo biển Hormuz không sớm khôi phục. Theo JPMorgan Chase & Co., nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, các nhà sản xuất lớn trong khu vực có thể sớm chạm giới hạn lưu trữ tại các kho bãi trên đất liền và tàu chứa ngoài khơi. Áp lực này đã bắt đầu xuất hiện tại Iraq - nhà sản xuất lớn thứ hai của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), khi nước này buộc phải ngừng khai thác tại một số mỏ lớn do các kho chứa đã đầy.