Quang cảnh biển Caspi. Ảnh: Xinhua
Theo truyền thông Mỹ ngày 20/8, hành lang này mở ra tuyến đường giúp Nga và Iran vận chuyển lượng lớn hàng hóa qua vùng biển nội địa mà hải quân phương Tây không thể trực tiếp tiếp cận.
Thông tin này được đưa ra dựa trên một tài liệu cho thấy Nga đang sử dụng biển Caspi để vận chuyển các mặt hàng liên quan đến quân sự tới Iran.
Ông Barry Pavel, cựu Giám đốc cấp cao về chính sách và chiến lược quốc phòng tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, cho rằng hành lang này cần được quan tâm nhiều hơn trong bối cảnh hai quốc gia đang tăng cường hợp tác.
Ông Pavel bình luận: “Khi hai nước này xích lại gần nhau hơn, có thể dự đoán lưu lượng vận chuyển và việc sử dụng hành lang này để đưa hàng hóa qua lại sẽ gia tăng, bất kể Iran hỗ trợ Nga những gì và ngược lại”.
Biển Caspi là tuyến tiếp tế tự nhiên, tương đối an toàn, có thể phục vụ cả Nga và Iran theo cả hai chiều. Tuyến tiếp tế này được bảo vệ và đó chính là lý do Nga và Iran lựa chọn.
Iran đã hỗ trợ Nga trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine thông qua cung cấp UAV, công nghệ quân sự và các trang thiết bị khác. Iran cũng hỗ trợ Nga phát triển năng lực sản xuất UAV Shahed, trong đó có cơ sở tại Đặc khu kinh tế Alabuga.
Giờ đây, Nga dường như đang hỗ trợ Iran khi nước này tìm cách khôi phục các năng lực quân sự bị suy giảm sau gần 6 tháng xung đột với Mỹ và Israel.
Hiện vẫn chưa rõ phần lớn thông tin về hàng hóa trong từng chuyến tàu qua biển Caspi. Vì vậy, rất khó xác định bao nhiêu trong số hoạt động vận chuyển này phục vụ mục đích thương mại, liên quan đến quân sự hoặc vận chuyển nguyên liệu thô. Tuyến đường này cũng là huyết mạch kinh tế, trong đó ngũ cốc và các loại hàng hóa khác được vận chuyển giữa hai nước.
Các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết nước này đang theo dõi chặt chẽ quan hệ quân sự và hậu cần rộng hơn giữa Nga và Iran.
Vấn đề rộng hơn ngày càng trở nên đáng chú ý đối với Mỹ, trong bối cảnh Nga, Iran và các đối tác khác đang xây dựng những mạng lưới cung ứng ít chịu tác động hơn từ các biện pháp trừng phạt, sức ép hàng hải và những hình thức gây sức ép khác của phương Tây.
Địa lý đóng vai trò then chốt. Biển Caspi là vùng nước kín nên các thiết bị của Nga có thể được đưa lên tàu tại những cảng như Olya hoặc Astrakhan rồi vận chuyển qua biển Caspi, khiến tuyến đường này có thể phù hợp với các lô hàng quy mô lớn. Vận tải đường biển cũng có thể tạo điều kiện tương đối kín đáo để vận chuyển hàng hóa. Các chuyên gia nhận định rằng tuyến đường này rất khó bị phát hiện và an toàn. Hải quân Mỹ không thể tiến vào biển Caspi. Đây vốn là “pháo đài” được Nga bảo vệ, nơi các lực lượng hải quân phương Tây không thể trực tiếp tiếp cận.
Tuy nhiên, biển Caspi không hoàn toàn nằm ngoài tầm với của Ukraine. Chiến dịch tấn công tầm xa ngày càng mở rộng của Ukraine nhằm vào các mục tiêu quân sự và kinh tế của Nga đã tác động ngày càng nhiều đến cơ sở hạ tầng xung quanh khu vực phía Bắc biển Caspi, trong đó có Dagestan. Tháng trước, Ukraine đã tấn công một tàu thương mại của Iran, khiến một thủy thủ Iran thiệt mạng, buộc Iran yêu cầu bồi thường và đe dọa trả đũa.