“Sóng” của Hokusai bằng hoa giữa lòng thủ đô Brussels

Chưa đến 9 giờ sáng, Quảng trường lớn (Grand-Place) ở Brussels đã không còn chỗ đứng. Phóng viên TTXVN có mặt tại chỗ ghi nhận hàng nghìn người, khách du lịch, người dân địa phương, nhiếp ảnh gia nghiệp dư và chuyên nghiệp, chen nhau sau hàng rào để theo dõi công đoạn cuối cùng của một trong những sự kiện hoa đường phố lớn nhất châu Âu. Phía trong hàng rào, hơn 120 tình nguyện viên đang cúi sát mặt đất, cẩn thận đặt từng bông thược dược vào đúng vị trí đã được đánh dấu sẵn theo bản vẽ kỹ thuật số. Không ông ào nhưng đầy hối hả.

Đến giữa trưa, khi nhìn từ ban công Tòa thị chính xuống, bức tranh hiện ra đầy đủ: ngọn sóng khổng lồ cuộn lên bằng hàng trăm nghìn bông thược dược vàng cam, tím rực, trắng tinh và đỏ thẫm, đỉnh sóng bọt trắng vươn về phía bầu trời xanh không mây của một ngày hè Brussels đổ nắng. Phía xa trong bức tranh, núi Phú Sĩ hiện ra mờ nhạt trong sắc vàng. Đây là Neo Hokusai, bản tái sinh của «Sóng lớn ngoài khơi Kanagawa», tác phẩm kinh điển nhất của danh họa Katsushika Hokusai, dệt bằng 750.000 bông hoa thược dược thật trên diện tích hơn 1.300 m² giữa trung tâm lịch sử Brussels.

Phiên bản thứ 24 của Thảm hoa Brussels (Tapis de Fleurs) chính thức khai mạc tối 13/8, với màn trình diễn ánh sáng và âm thanh bắt đầu từ 21h45. Sự kiện kéo dài đến 16/8.

Năm nay, Nhật Bản là quốc gia khách mời danh dự của Thảm Hoa Brussels, lần thứ hai sau lần đầu tiên năm 2016, trùng với dịp kỷ niệm 160 năm quan hệ ngoại giao và hữu nghị Bỉ – Nhật. Theo bà Nawal Ben Hamou, Ủy viên phụ trách Du lịch và các sự kiện lớn của thành phố Brussels, sự trở lại này xuất phát từ sáng kiến phía Nhật Bản. «Đại sứ quán đã liên hệ với chúng tôi vài tháng trước. Chúng tôi biết tình yêu hoa của người Nhật. Ngay khi nhận được bản phác thảo thiết kế, chúng tôi đã bị thuyết phục ngay lập tức», bà Ben Hamou cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng «sự hiện diện của Nhật Bản năm nay mang một ý nghĩa đặc biệt, khi quốc gia này được cả thế giới công nhận về sự xuất sắc và tinh tế trong nghệ thuật hoa».

Người đứng sau bản thiết kế Neo Hokusai là nghệ sĩ Hiro Sugiyama, người sáng lập tập thể nghệ thuật đương đại Enlightenment và giảng viên Đại học Nghệ thuật Kyoto. Qua tác phẩm này, ông không muốn sao chép Hokusai mà muốn tiếp nối. «Neo Hokusai kế thừa bố cục táo bạo, màu sắc tươi rực và câu chuyện kể của Katsushika Hokusai, nhưng được làm giàu thêm bằng các đường nét hình học, màu sắc phẳng hiện đại và độ chính xác nhờ các công cụ kỹ thuật số. Trong năm đánh dấu 160 năm tình hữu nghị giữa Bỉ và Nhật Bản, tôi rất vui mừng được hiện thực hóa Neo Hokusai dưới hình thức một tấm thảm hoa ở trung tâm Brussels», ông Sugiyama chia sẻ.

Kết quả không chỉ là một bức tranh hoa đẹp mắt. Quanh rìa thảm, hai mô-típ truyền thống Nhật Bản được lồng ghép có chủ ý. Ichimatsu, hoa văn ô caro tượng trưng cho «sự tiếp nối vô tận» và «phồn vinh», viền hai đầu trên dưới, trong khi kumiko ranma, nghề thủ công ghép gỗ tinh xảo của Nhật, trang trí hai bên. Bốn góc thảm là huy hiệu thành phố Brussels. Một cuộc đối thoại thẩm mỹ thực sự giữa hai nền văn hóa, được dệt bằng hoa.

Theo Đại sứ Nhật Bản tại Bỉ, Ngài Takeshi Osuga, «tình yêu hoa là ngôn ngữ phổ quát. Tại Nhật Bản cũng như tại Bỉ, hoa chiếm một vị trí đặc biệt, gắn chặt vào đời sống văn hóa và xã hội của chúng ta. Tôi hy vọng phiên bản thứ 24 này sẽ khơi dậy ở mỗi người đén với thảm hoa năm nay suy nghĩ về vẻ đẹp của thiên nhiên và những mối liên kết bền vững giữa hai dân tộc».

Loenhout, Nhật Bản và những đôi tay trên mặt đất

Loenhout là một vùng nhỏ ở phía bắc tỉnh Antwerp, sát biên giới Hà Lan, nơi truyền thống thi trang trí xe hoa giữa các làng đã có từ nhiều thế hệ. Năm nào tổ chức Thảm hoa Brussels, người Loenhout cũng có mặt. Và năm nay không phải ngoại lệ. Họ chiếm phần lớn trong số hơn 120 tình nguyện viên được huy động. Bên cạnh đó, một số tình nguyện viên người Nhật cũng đặc biệt bay sang Brussels để trực tiếp tham gia lắp đặt.

Từng bông được đặt bằng tay, không dùng keo hay vật cố định, chỉ có lớp lưới nền và sức nặng của hoa chồng lên nhau. Đây cũng là lý do thược dược được chọn làm nguyên liệu chính từ năm 2024 bởi cánh hoa dày, đủ sức nặng để giữ vị trí, màu sắc bền sau khi cắt và đủ đa dạng về sắc độ để tái hiện bảng màu phong phú của tranh Hokusai.

Cách Grand-Place chưa đầy 10 phút đi bộ, một điểm mới hoàn toàn trong năm nay đang thu hút sự chú ý. Tòa nhà Sở Giao dịch Brussels, một công trình tân cổ điển nguy nga với những cột đá cao vút và sảnh vòm rộng, lần đầu tiên trong lịch sử sự kiện trở thành địa điểm của một thảm hoa thứ hai. Bên trong sảnh, nơi thường là không gian của thế giới bia Bỉ, các tình nguyện viên áo xanh đang hoàn thiện một tác phẩm nhỏ hơn nhưng không kém phần tỉ mỉ, thảm hoa lấy cảm hứng từ cây hoa bia (houblon), biểu tượng của di sản bia Bỉ.

Hai thảm hoa, hai ngôn ngữ thẩm mỹ, một hành trình liên tục qua trung tâm lịch sử Brussels. Ban tổ chức gọi đó là «lộ trình hoa» và lần đầu tiên, sự kiện thực sự vượt ra ngoài ranh giới của một quảng trường.

Thảm Hoa Brussels sẽ tồn tại trong vòng bốn ngày. Không có lớp bảo quản, không có mái che. Mưa hay nắng, hoa vẫn tàn theo đúng nhịp của nó. Nhưng, chính sự mong manh đó là điều khiến hàng dài người sẵn sàng xếp hàng, trả tiền mua vé lên ban công Tòa thị chính, hay chỉ đơn giản là đứng sau hàng rào từ sáng sớm để được nhìn thấy nó một lần. Cũng như sóng biển trong tranh Hokusai, đỉnh điểm, rồi tan, nhưng hình ảnh đó thì còn ở lại mãi.