(Ảnh tư liệu) Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. Ảnh: ANI/TTXVN
Theo một báo cáo công bố ngày 25/1 của Axios, một đoạn ghi âm bị rò rỉ được cho là của Thượng nghị sĩ Mỹ ông Ted Cruz đã chỉ ra rằng chính Tổng thống Donald Trump, Phó Tổng thống JD Vance và Cố vấn thương mại Nhà Trắng ông Peter Navarro là những nhân vật đang cản trở tiến trình đạt được một thỏa thuận với New Delhi.
Theo nội dung các cuộc điện thoại được Axios tiếp cận, ông Cruz nói với các nhà tài trợ rằng ông đang phải đấu tranh với Nhà Trắng nhằm thúc đẩy một thỏa thuận thương mại với Ấn Độ. Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Texas cho rằng lập trường cứng rắn về thuế quan của chính quyền hiện nay đang khiến các cuộc thương lượng kéo dài và thiếu đột phá.
Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ và Ấn Độ đã tiến hành nhiều vòng đàm phán thương mại trong nhiều tháng qua nhưng chưa đạt được kết quả cụ thể. Các cuộc thương lượng càng trở nên căng thẳng hơn sau khi Tổng thống Trump quyết định áp thêm mức thuế 25% đối với hàng hóa Ấn Độ vì New Delhi tiếp tục nhập khẩu dầu từ Nga, nâng tổng mức thuế lên 50%.
Bên cạnh yếu tố chính sách, báo cáo của Axios cũng phản ánh những chia rẽ sâu sắc hơn trong nội bộ đảng Cộng hòa. Trước khi ông Trump nổi lên, đảng này vốn duy trì lập trường ủng hộ thương mại tự do. Tuy nhiên, các biện pháp thuế quan quy mô lớn trong những năm gần đây đã làm dấy lên tranh luận gay gắt giữa Nhà Trắng và nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội.
Ông Ted Cruz từng cùng một số thượng nghị sĩ khác tìm cách thuyết phục Tổng thống Trump không triển khai các biện pháp thuế quan diện rộng vào tháng 4 năm ngoái. Ông cảnh báo rằng thuế quan sẽ đẩy giá cả trong nước tăng cao, gây tổn hại tới người dân Mỹ và có nguy cơ khiến đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026.
Những lo ngại này càng trở nên nhạy cảm khi Thượng nghị sĩ Cruz được cho là đang cân nhắc khả năng tranh cử tổng thống vào năm 2028, qua đó thách thức ảnh hưởng của ông Trump và ông Vance trong đảng. Nhiều nhân vật Cộng hòa cấp cao khác cũng bày tỏ quan ngại rằng lập trường thương mại cứng rắn hiện nay có thể khiến đảng này mất lợi thế trước đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử sắp tới.
Ông Cruz từ lâu được xem là một trong những tiếng nói ủng hộ mạnh mẽ việc tăng cường quan hệ với New Delhi. Trong chuyến thăm Ấn Độ năm 2019, ông nhấn mạnh hai nước là những đối tác tự nhiên, cùng chia sẻ lợi ích chiến lược, giá trị dân chủ và mối quan tâm chung trong việc cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực.
Cộng đồng người Mỹ gốc Ấn cũng đóng vai trò đáng kể trong tính toán chính trị của ông Cruz. Theo dữ liệu của tổ chức AAPI Data, bang Texas hiện có hơn 500.000 người Mỹ gốc Ấn, chiếm khoảng 2% dân số toàn bang. Đây được xem là một lực lượng cử tri quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh các vấn đề thương mại và quan hệ song phương Mỹ - Ấn ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các chương trình nghị sự chính trị tại Washington.