Ô tô nhập khẩu tại cảng Long Beach, California, Mỹ. Ảnh: Getty Images/TTXVN
Những quy định này được thông qua vào tháng 1/2025 dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden và duy trì dưới thời Tổng thống đương nhiệm Donald Trump nhằm ngăn chặn rủi ro dữ liệu nhạy cảm của người dùng Mỹ bị thu thập. Theo đó, Mỹ cấm sử dụng hầu hết các phần mềm do Trung Quốc phát triển, bảo trì hoặc thuộc sở hữu của các công ty có tỷ lệ cổ phần lớn từ Trung Quốc. Lệnh cấm phần mềm sẽ áp dụng từ các mẫu xe đời 2027, trong khi các quy định hạn chế riêng biệt đối với phần cứng sẽ có hiệu lực từ đời xe 2030.
Quy trình cấp phép phức tạp này đang phơi bày mối quan hệ đan xen chặt chẽ giữa chuỗi cung ứng ô tô Mỹ và Trung Quốc. Ford vừa xác nhận đã xin phép Bộ Thương mại Mỹ để tiếp tục nhập khẩu mẫu xe thể thao đa dụng (SUV) Lincoln Nautilus được lắp ráp tại Trung Quốc. Hãng cho biết phần mềm xe được phát triển tại Mỹ nhưng lại cài đặt ở Trung Quốc. Với kế hoạch nhập khẩu đời xe 2027 vào tháng 1/2027, Ford chỉ còn vài tháng để hoàn tất thủ tục.
Trong khi đó, Volvo Cars (hãng xe Thụy Điển do Geely của Trung Quốc nắm cổ phần chi phối) hồi tháng 5/2026 cho biết đã nhận được giấy phép, nhưng vẫn phải đảm bảo toàn bộ dòng sản phẩm bán tại Mỹ tuân thủ đúng các thông số kỹ thuật của quy định. Hãng xe này thừa nhận cấu trúc sở hữu là nguyên nhân khiến họ phải xin cấp phép đặc biệt.
Do quy trình cấp phép không được công bố, số lượng hãng xe đang vướng mắc vẫn là ẩn số. Các cái tên khác trong "tầm ngắm" gồm Polestar (thuộc Geely) và General Motors (GM) với mẫu Buick Envision sản xuất tại Trung Quốc. GM hồi đầu năm tuyên bố sẽ chuyển dây chuyền mẫu xe này về bang Kansas từ năm 2028, đồng thời ra hạn chót yêu cầu một số nhà cung cấp phải loại bỏ linh kiện Trung Quốc vào năm 2027.
Những động thái trên cho thấy ngành công nghiệp ô tô đang phải chi những khoản tiền khổng lồ để vẽ lại bản đồ chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định lệnh cấm phần mềm hiện tại mới chỉ là thử thách bước đầu. Báo cáo của công ty nghiên cứu thị trường Rhodium Group cảnh báo các hạn chế về phần cứng trong tương lai sẽ còn rườm rà hơn và đòi hỏi các hãng xe mất nhiều thời gian hơn để thích ứng.
Lệnh cấm cũng giáng đòn mạnh vào các nhà cung cấp linh kiện. Từ cuối năm 2024, Hiệp hội các nhà cung cấp MEMA đã cảnh báo Bộ Thương mại Mỹ về tính khả thi của lệnh cấm. Hiệp hội lập luận rằng cả phần mềm và phần cứng đều được phát triển bởi các nhóm kỹ sư toàn cầu, do đó rất khó để tách bạch nguồn gốc, thậm chí đặt câu hỏi liệu lệnh cấm có áp dụng cho từng dòng mã nguồn (code) hay không.